Od strony czynnej do biernej i z powrotem...

Od strony czynnej do biernej i z powrotem...

Strony czasownika

Mówią o zależności pomiędzy wykonawcą czynności a jej podmiotem.

Strony czasownika

• czynna

• bierna

• zwrotna

Strona czynna

Jeśli podmiot jest jednocześnie wykonawcą czynności , mamy do czynienia ze stroną czynną, np. Marysia pije mleko. Jest to forma najczęściej stosowana w naszym języku. Język polski lubi stronę czynną.

Strona czynna

To osobowa forma czasownika, np. Mama ubiera Zosię. Podmiot/Mama jest wykonawcą czynności.

Inne przykłady:

Mechanik naprawia samochód.

Malarz namalował obraz.

Tomek odrobił zadanie.

Strona bierna

To osobowa forma czasownika ,,być'' lub ,,zostać'' i forma przymiotnikowa czasownika, np.

Samochód jest naprawiany przez mechanika.

Obraz został namalowany przez malarza.

Zadanie zostało odrobione przez Tomka.

Zauważ, że podmiot oznacza przedmiot czynności, a nie jej wykonawcę.

Strona zwrotna

To osobowa forma czasownika i zaimek zwrotny ,,się''.

Marek uczy się.

Zosia czesze się.

Kasia przegląda się w lustrze.

Podmiot/ Marek, Zosia, Kasia/ jest wykonawcą i odbiorcą czynności.

Strony czasownika

Strona czynna: ktoś coś robi: myje, pierze, tańczy, je.

Strona bierna: uleganie czyjejś czynności: jest myte, jest czesany.

Strona zwrotna: wykonywanie czynności na sobie: myje się, czeszę się.

Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie

Czasowniki przechodnie to te, które posiadają formy strony biernej, np.

malował – był malowany zniszczyła - została zniszczona naprawi - zostanie naprawiona reperuje - jest reperowana.

Czasowniki nieprzechodnie to te, które nie posiadają form strony biernej, np. leżeć, iść, spać, fruwać, dostać, żartować, żyć, stać