Rola państwa w gospodarce PP

Rola państwa w gospodarce PP

Gospodarka rynkowa

Gospodarka rynkowa to taki rodzaj gospodarki, w którym decyzje dotyczące zakresu i sposobu produkcji są podejmowane przez podmioty gospodarcze, kierujące się własnym interesem i postępujące zgodnie z zasadami racjonalnego gospodarowania. Podstawą podejmowania tych decyzji są informacje płynące z rynku oraz oczekiwania podmiotów gospodarczych. Potrzeba ingerencji państwa w sprawy gospodarcze za pomocą polityki ekonomicznej wypływa z ograniczonych możliwości mechanizmów rynkowych w rozwiązywaniu problemów społecznych

Cele polityki ekonomicznej państwa

Polityką ekonomiczną  nazywamy oddziaływanie państwa na procesy gospodarcze, stosunki ekonomiczne oraz relacje gospodarcze z zagranicą.

W gospodarce rynkowej podstawowymi celami polityki ekonomicznej są cele:

• ustrojowo-systemowe i polityczne, np. tworzenie prawa, wzmacnianie pozycji państwa na arenie międzynarodowej, decyzje o uczestniczeniu w globalnych organizacjach społeczno-gospodarczych;

• ekonomiczne, np. zwiększanie wzrostu gospodarczego, przedsiębiorczości, innowacyjności wszystkich podmiotów gospodarczych, umacnianie zdolności konkurencyjnej przedsiębiorstw i instytucji, zmiany w strukturze gospodarki;

• społeczne, np. wyrównywanie szans w zdobywaniu wykształcenia, ustalanie przepisów dotyczących praw i obowiązków pracowników oraz pracodawców, przeciwdziałanie bezrobociu, ochrona najsłabszych jednostek i grup społecznych;

• ekologiczne, np. ochrona walorów przyrodniczych, rekultywacja środowiska, zapewnienie przestrzennego ładu zagospodarowania;

• obronno-militarne, np. zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego.

Multiple Choice

Przeciwdziałanie bezrobociu, to cel:

• ustrojowo-systemowy i polityczny

• ekonomiczny

• społeczny

• ekologiczny

• obronno-militarny

Multiple Choice

Zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, to cel:

• ustrojowo-systemowy i polityczny

• ekonomiczny

• społeczny

• ekologiczny

• obronno-militarny

Funkcje państwa w gospodarce rynkowej

• funkcja adaptacyjna, polegająca na podejmowaniu działań zgodnych ze zmieniającymi się uwarunkowaniami zewnętrznymi (np. zmianami w stosunkach międzynarodowych, konfliktami zbrojnymi).

• funkcja stabilizacyjna, polegająca na stabilizacji koniunktury gospodarczej w dłuższym czasie za pomocą instrumentów, takich jak podatki, ilość pieniędzy w obiegu, przeciwdziałanie bezrobociu; w ramach funkcji stabilizacyjnej wyróżnia się politykę makro- i mikroekonomiczną;

• funkcja alokacyjna, polegająca na zmianie udziału władz publicznych w podziale dochodów, w finansowaniu sektorów publicznych albo określaniu niezbędnego zakresu własności publicznej. W ramach tej funkcji poszukuje się takich rozwiązań instytucjonalno-prawnych, które pozwalają na precyzyjne rozgraniczenie praw własności do poszczególnych zasobów między różne społeczności i instytucje, tak aby w przypadku niekontrolowania własności nie dochodziło do marnotrawstwa zasobów. Przeciwdziała się także praktykom monopolistycznym.

• funkcja redystrybucyjna, polegająca na poprawianiu podziału dochodów osiąganych za pomocą systemu podatkowego, a także na uzupełnianiu dochodów przez świadczenia socjalne. Funkcja ta przyczynia się do wyrównywania poziomu życia w społeczeństwie.

Multiple Choice

Funkcja przyczyniająca się do wyrównywania poziomu życia w społeczeństwie, to funkcja

• alokacyjna

• adaptacyjna

• stabilizacyjna

• redystrybucyjna

Multiple Choice

Funkcja polegająca na zmianie udziału władz publicznych w podziale dochodów, w finansowaniu sektorów publicznych, to funkcja:

• alokacyjna

• adaptacyjna

• stabilizacyjna

• redystrybucyjna

Główne narzędzia (instrumenty) oddziaływania państwa na gospodarkę w ramach:

• polityki pieniężnej - monetarnej - polega ona m.in. na prowadzeniu, najczęściej przez bank centralny, systematycznych działań mających na celu zapewnienie stabilności cen, ustalenie podstawowych stóp procentowych

• polityki dochodowej - polega ona m.in. na bezpośredniej ingerencji w proces ustalania wysokości płac i cen, udzielanie zezwoleń i koncesji na prowadzenie danej działalności gospodarczej.

• polityki zatrudniania - polega ona m.in. na oddziaływaniu na rynek pracy pod kątem potrzeb gospodarki kraju, ustalenie płacy minimalnej za pracę, określenie wysokości zasiłku dla bezrobotnych

• polityki budżetowej - fiskalnej - polega ona m.in. na ustalaniu wysokości oraz proporcji dochodów i wydatków budżetowych, zmianie zakresu opodatkowania i wysokości stawek podatkowych

Multiple Choice

Ustalenie płacy minimalnej za pracę, to instrument polityki:

• budżetowej

• pieniężnej

• zatrudnienia

• dochodowej

Multiple Choice

Zmiana zakresu opodatkowania i wysokości stawek podatkowy, to instrument polityki:

• budżetowej

• pieniężnej

• zatrudnienia

• dochodowej

Inflacja i bezrobocie

W gospodarce rynkowej polityka pieniężna musi być prowadzona w sposób precyzyjnie powiązany z polityką dochodową i budżetową. Bardzo restrykcyjna polityka pieniężna może powodować redukcję zatrudnienia, a nadmiernie ekspansywna – może sprzyjać inflacji i – ze względu na zagrożenia związane ze spadkiem płac – powodować wzrost żądań finansowych pracowników.

Ponieważ nie można osiągnąć jednocześnie pełnego zatrudnienia i stabilnych cen, ważnymi problemami, które muszą rozwiązać państwa prowadzące gospodarkę rynkową, są  inflacja  (proces wzrostu poziomu cen) i nadmierne  bezrobocie  (zjawisko polegające na tym, że pewna część ludzi zdolnych do pracy i jej poszukujących nie znajduje zatrudnienia)

Multiple Choice

Inflacja to zjawisko spadku poziomu cen

• Prawda

• Fałsz

Sposoby przeciwdziałania inflacji:

• hamowanie wzrostu cen przez odpowiednie hamowanie wzrostu płac

• zwiększanie dochodów państwa

• regulowanie dopływu pieniądza do obiegu za pośrednictwem banku centralnego, którym w Polsce jest Narodowy Bank Polski

• zlikwidowanie monopoli i dążenie do stworzenia konkurencji doskonałej

Multiple Choice

Zmniejszenie dochodu państwa to jeden ze sposobów przeciwdziałania inflacji

• prawda

• fałsz

Sposoby zwalczania bezrobocia:

• pobudzanie procesów gospodarczych

• aktywizacja bezrobotnych w ramach programów umożliwiających uzyskanie nowych kwalifikacji

• lepsze i szybsze dopasowywanie produkcji do zmieniających się potrzeb rynkowych

• wspieranie rozwoju inwestycji i programów budownictwa mieszkaniowego, przy których bezrobotni mogą znaleźć zatrudnienie, a firmy możliwość zbytu dla swoich produktów i usług

• zwiększanie konkurencyjności krajowych produktów

• 
  

• wspieranie rozwoju inwestycji i programów budownictwa mieszkaniowego, przy których bezrobotni mogą znaleźć zatrudnienie, a firmy możliwość zbytu dla swoich produktów i usług

• zwiększanie konkurencyjności krajowych produktów

• 
  

• pobudzanie przedsiębiorczości

• ochrona istniejących miejsc pracy

• wzrost zatrudnienia przez zmniejszenie kosztów pracy

Multiple Choice

Zwiększanie konkurencyjności krajowych produktów, to sposób zwalczania bezrobocia

• prawda

• fałsz

Multiple Choice

Zamykanie istniejących miejsc pracy, to jeden ze sposobów walki z bezrobociem

• prawda

• fałsz