10.sınıf Tarih

10.sınıf Tarih

1 Kasım'a kadar olan konular

Türklerin Anadoluyu yurt seçmesinin nedenleri

• Anadolu'nun İpek Yolu üzerinde yer alması

• Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan bir konumda olması

• Üç tarafının denizlerle çevrili olması, verimli topraklara sahip olması,iklim ve bitki örtüsü

• O dönemde Bizans'ın siyasi yönden zayıf olması

Türklerin Anadolu'yu yurt edinmesini kolaylaştıran etkenler

• Bizans Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'daki üstünlüğünü kaybetmeye başlaması (siyasi)

• Bizans İmp. sık sık yaşanan taht kavgaları merkezi otoriteyi zayıflattı (siyasi)

• Bizans-Sasani Savaşları yüzünden Anadolu Tahribata uğramış, halkın can ve mal güvenliği kalmadı

• Ticaret yolları güvenliğini kaybetmiş, tarımsal üretim iyice kaybetti (ekonomik)

• Ermeniler,Süryaniler,Rumlar ise Bizans'ın ağır vergi ve baskısından bunaldı.

Önemli Not

• 1176 Miryokefelon Savaşı----) Anadolu kesin Türk yurdu oldu.

• Ünlü Arap seyyah İbn-i Batuta, Anadolu için "Biladü't Türk" (Türk Beldesi) kavramını kullandı

• Büyük Selçuklu Hükümdarı Alp Arslan Malazgirt Savaşıyla Anadolu'da fethedilen yerlere kılıç hakkı tanıdı.

• 
  

• 
  

Anadolu'da kurulan ilk Türk Beylikleri'nin kurulduğu yer ve bıraktıları eserler

• Danişmentliler : Sivas'ta kuruldu ......... Tokat'ta Yağıbasan Medresesi (Anadoludaki ilk medrese) , Amasya'da Hilafet Gazi Kümbeti

• Saltuklullar : Erzurum'da kuruldu ........ Kale Camisi , Tepsi Minare , Üç Kümbetler , Tercan'daki Mama Hatun Kümbeti

• Mengücekliler : Erzincan , Kemah , Divriği kuruldu ...... Divriği Ulu Camii ( Unesco ) , Sitte MELİK Kümbeti ,

• Artuklular : Mardin' de kuruldu ...... Zinciriye ve Mesudiye Medreseleri , Babüsür Camii , Malabadi Köprüsü

• Çaka Beyliği : İzmir'de kuruldu ....... İlk Türk Deniz Beyliğidir

Notlar

• El-Cezeri= Artuklular Dönemi'nde yaşamış bilim insanı, ilk robotu yaptı

• Malazgirt Savaşı sonrası kurulan beyliklerin faydaları : Anadolu'da İslamiyeti yaydılar , İmaar faaliyetleri , Anadolu'nun bayındır hale gelmesinde etkili oldular

• Türkiye Selçuklu Devleti'nin kurucusu = Selçuklu soyundan (Oğuzlar'ın Kınık Boyu) Süleyman Şah.

• 1. Kılıç Arslan : Haçlı kuvvetleri karşısında devletin merkezini İznik'ten Konya'ya taşıdı.

• 2. Kılıç ARSLAN : Bizans ile Türkiye Selçuklu Devleti ile Isparta'da Eğirdir Gölü'nün orada 1176 Miryokefalon Savaşı yapıldı.

Miryokefalon Savaşı (1176) Sonuçları :

• Bizans'ın Anadolu'yu Türkler'den alabilme umutları sona erdi.

• Anadolu kesin Türk yurdu oldu. Türkiye denmeye başlandı.

• Türkler'in batıya ilerleyişi hızlandı . Batı Anadolu'da Türk nüfusu arttı.

• Anadolu'daki ticaret yollarının denetimi büyük ölçüde Türkiye Selçuklu D. geçti.

• 
  

Notlar

• Türkiye Selçuklu D. , ESKİ TÜRK DEVLET GELENEKLERİ VE ÖZELLİKLE DE BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ'NİN İDARİ YAPISINI ÖRNEK ALDI.

• DEVLETİN BAŞINDA SELÇUKLU AİLESİNDEN GELEN BİR "SULTAN" BULUNURDU "KEYHÜSREV,KEYKAVUS,KEYKUBAT" İSİMLERİ DE KULLANILIRDI.

• DEVLET İŞLERİ >DİVAN-I SALTANAT (BÜYÜK SALTANAT) 'TA GÖRÜŞÜLÜRDÜ.

• HÜKÜMDARIN ÇOCUKLARINA ŞEHZADE DENİR.TECRÜBE KAZANMALARI İÇİN VİLAYETLERE GÖNDERİLİYORLAR. YANINA DA ATABEY DENİLEN TECRÜBELİ İŞ ADAMALRI GÖNDERİLİYOR.

• TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ'NDE, MERKEZİ YÖNETİMİN DIŞINDA ÜLKE İDARİ YÖNDEN EYALETLERE AYRILMIŞTIR.

NOTLAR

• EYALETİN BAŞINDA EMİR VAR. EYALETLERE ŞEHZADELER MELİK ÜNVANIYLA ATANIR, ŞEHİRLERİN GÜVENLİĞİNDEN SUBAŞI SORUMLU. BİZANS VE ERMENİ SINIR BÖLGELERİNİ İSE UÇ BEYLERİ YÖNETİR.

• TÜRKİYE SELÇUKLULARI'NDA SOSYAL TABAKALAŞMA YOKTUR. ÇÜÜNKÜ TOPRAK DEVLETE AİT.

• AHİLİK : ESNAF VE ZANAATKARLARIN OLUŞTURDUĞU MESLEK TEŞKİLATLANMASIDIR.

• İKTA SİSTEMİ : MÜLKİYETİ DEVLETE AİT OLAN TOPRAK SİSTEMİ.

• 
  

İKTA SİSTEMİNİN FAYDALARI NELERDİR?

• BÜTÇEDEN PARA AYIRMADAN ASKER YETİŞTİRME

• TARIM ARAZİLERİNİN SÜREKLİ İŞLENMESİNİ SAĞLAMA

• TAŞRA'DA DEVLET OTORİTESİ SAĞLANDI

• TOPRAK GELİRLERİYLE MEMUR MAAŞLARI KARŞILANMIŞ VE İKTİDARDA SAVAŞA HAZIR ASKERLER YETİŞTİRİLMİŞTİR

TÜRKİYE SEELÇUKLU DEVLETİ'NİN TİCARETİ GELİŞTİRMEK İÇİN ALDIĞI TEDBİRLER NELERDİR?

• TÜCCARLARA HER TÜRLÜ GÜMRÜK KOLAYLIĞI SAĞLADILAR

• TİCARET YOLLARININ GÜZERGAHLARI ÜZERİNE KERVANSARAYLAR İNŞA ETTİLER

• TÜCCARLARIN ZARARLARINI KARŞILAMAYA YÖNELİK BİR ÇEŞİT SİGORTACILIK SİSTEMİ GELİŞTİRDİLER

• HAN VEYA KAPALI ÇARŞILAR KURARAK ESNAF VE TÜCCARLARA KOLAYLIK SAĞLADILAR.

NOTLAR

• TÜRKİYE SELÇUKLU HÜKÜMDARLARI ÖNEMLİ ŞEHİR MERKEZLERİNE MEDRESELER , KÜTÜPHANELER KURDURARAK BİLİM İNSANLARI İÇİN GEREKLİ ÇALIŞMA ORTAMI SAĞLADILAR

• SELÇUKLULAR DÖNEMİ'NDE YAPTIRILAN EN ÖNEMLİ DARÜŞŞİFA > GEVHER NESİBE DARÜŞŞİFASI 'DIR.

  
  

• HAÇLI SEFERLERİ SEBEPLERİ : HRİSTİYANLAR'IN , MÜSLÜMANLARIN ELİNDE OLAN KUDÜS VE DİĞER KUTSAL YERLERİ ALMAK İSTEMELERİ (DİNİ) , , TÜRKLERİN ANADOLU,SURİYE,FİLİSTİN GİBİ BÖLGELERDEN UZAKLAŞTIRILMAK İSTENMESİ (SİYASİ) , DOĞUDAN GELEN TİCARET YOLLARININ TÜRKLER'İN DENETİMİNDE OLMASI (EKONOMİK)

HAÇLI SEFERLERİ NOTLARI :

• HRİSTİYAN DÜNYASININ BİRLEŞEREK ORTA ÇAĞ'DA KUDÜS VE ÇEVRESİNİ ALMA BAHANESİYLE TÜRK İSLAM DÜNYASI ÜZERİNE YAPMIŞ OLD. SALDIRILARDIR.

• 4 TANEDİR.

• KİTAP SYF 31 ÖNEMLİ

• 1. HAÇLI SEFERLERİ : 1.KILIÇARSLAN BU ORDU KARŞISINDA TUTUNAMADI VE DEVLETİN MERKEZİNİ İZNİK'TEN KONYA'YA TAŞIYOR. 1. HAÇLI SEFERİ BAŞARILI OLUP KUDÜS'Ü FATİMİLER'İN ELİNDEN ALIYORLAR. KUDÜS'TE BİR LATİN KRALLIĞI KURUYORLAR. ANTAKYA VE URFA'YI ELE GEÇİREREK BURALARDA KONTLUKLAR KURUYORLAR.

• 2. HAÇLI SEFERİ : BU SEFERE İLK KEZ KRALLAR KATILIYOR. MUSUL ATABEYİ NURETTİN MAHMUT ZENGİ'NİN URFA'YI , HALEP'İ VE ŞAM'I ELE GEÇİRMESİ İLE BU SEFER DÜZENLENİYOR. BAŞARISIZ

• 
  

• 3. HAÇLI SEFERİ : EYYUBİ D. HÜKÜMDARI SELAHADDİN EYYUBİ, HAÇLILARLA YAPTIĞI HİTTİN SAVAŞI'NI KAZANARAK KUDÜS'Ü ELE GEÇİRDİ. BU OLAY ÜZERİNE SEFER DÜZENLENDİ. BAŞARISIZ = KUDÜS FATİHİ= SELAHADDİN EYYUBİ

• 4.HAÇLI SEFERİ : AMACINDAN SAPMIŞ BİR SEFERDİR. BU SEFER SONUCU İSTANBUL'DA BİR LATİN İMP. KURULDU.

• SYF 36 HAÇLI SEFERLERİ SONUÇLARI

MOĞOL MÜCADELELERİ

• MOĞOL İMP. KURUCUSU = CENGİZ HAN (TİMÜÇİN) . DÜNYADA BİLİNEN EN BÜYÜK İMP.

• MOĞOL İMP. VE TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ ARASINDA MOĞOLLARA BAĞLI HARZEMŞAHLAR VARDI. 1. ALEADDİN KEYKUBAT HARZEMŞAHLARLA YASSI ÇİMEN'DE YAPILAN SAVAŞI TÜRKİYE SELÇUKLU D. KAZANDI AMA BU BİZİM İÇİN KÖTÜ OLDU ÇÜNKÜ MOĞOL İSTİLASINA AÇIK BİR HALE GELDİ SINIRIMIZ.

• 1. ALEADDİN KEYKUBATVAFATINDAN SONRA YERİNE OĞLU 2. GIYASEDDİN KEYHÜSREV GEÇTİ. VEZİRİ SAADETTİN KÖPEK'Tİ VE BU VEZİR İYİ DEVLET ADAMLARINI ÖLDÜRÜYORDU.

• BABA İSHAK İSYANI : BABA İSHAK ADLI BİR ŞEYHİN ETRAFINDA İSYAN ÇIKARDI. BABA İSHAK AMASYA'YA GİDEREK ORADAKİ TÜRKMENLERİ DE İSYANA TEŞVİK ETTİ. ORADAN SİVASI ELE GEÇİREN TÜRKMENLER,TÜRKİYE SELÇUKLU D. 'Nİ YENMEYİ BAŞARDILAR.

• İSYAN VE SAADETTİNKÖPEK YÜZÜNDEN TÜRKİYE SELÇUKLU D. ZAYIFLADI.

• KÖSEDAĞ SAVAŞI : SİVAS'IN DOĞUSUNDA YER ALAN KÖSEDAĞ'DA OLDU. TÜRKİYE SELÇUKLU D. -İLHANLILAR ARASINDA (MOĞOLLAR) BU SAVAŞI KAYBETTİK.

KÖSEDAĞ SAVAŞI'NIN SONUÇLARI NELERDİR?

• TÜRKİYE SELÇUKLU D. DAĞILMA SÜRECİNE GİRİYOR < SİYASİ

• TAHT KAVGALARI BAŞLADI BİZDE. TÜRKİYE S.D. MOĞOLLAR'IN EGEMENLİĞİNE GİRDİ. < SİYASİ

• MERKEZİ OTORİTENİN ZAYIFLAMASI ÜZERİNE BİR ÇOK TÜRK BEYLİĞİ ORTAYAÇIKTI. (2. BEYLİKLER- OSMANOĞULLARI, MENTEŞEOĞULLARI....)

• ANADOLU YAĞMALANARAK TAHRİP EDİLDİ. <TOPLUMSAL / TİCARET YOLLARININ GÜVENLİĞİ KALMADIĞI İÇİN TİCARİ FAALİYETLER AZALDI <EKONOMİK

• 
  

İYİ TARAFI

MOĞOLLARDAN KURTULMAK İSTEYEN BİRÇOK TÜRKMEN BOYU BATI'YA GÖÇ ETTİ. TÜRKLEŞME SAĞLADIK.SOSYAL TOPLUMSAL İYİ TARAFI