Sprawa polska w okresie I wojny światowej.

Sprawa polska w okresie I wojny światowej.

Wymieniasz polskie formacje wojskowe powstałe w czasie I wojny światowej.

Wyjaśniasz na czym polegało umiędzynarodowienie sprawy polskiej podczas I wojny światowej.

Podajesz przykłady zainteresowania obcych mocarstw sprawą polską podczas I wojny światowej.

Przypomnij sobie z poprzednich lekcji

Multiple Select

Jakie państwa tworzyły trójporozumienie przed wybuchem I wojny światowej?

• Francja

• Niemcy

• Wielka Brytania

• Rosja

• Austro-Węgry

Multiple Choice

Przedstawiony na ilustracji nowy rodzaj broni użyty podczas I wojny światowej to:

• haubico-armata

• miotacz gazów trujących

• czołg

• transporter opancerzony

• łódź podwodna

Multiple Choice

Jak nazywał się bolszewicki przywódca, który w 1917 roku w wyniku rewolucji przejął władzę w Rosji?

• Lew Trocki

• Józef Stalin

• Włodzimierz Lenin

• Mikołaj II

Sprawa polska w okresie I wojny światowej

Podczas I wojny światowej ponad 3 mln Polaków walczyło w armiach zaborczych. Doprowadziło to do sytuacji, że Polacy pod jednym zaborem, zmuszeni byli zabijać swoich rodaków pod innym zaborem.

Wybuch wojny sprawił, że zaborcy wyrazili zgodę na tworzenie polskich formacji wojskowych, które miały wspierać wojska obu bloków militarnych.

Zabór austriacki

Pod zaborem austriackim z inicjatywy Józefa Piłsudskiego powstała I Kompania Kadrowa.

Piłsudski zamierzał wzniecić powstanie w Królestwie Polskim, jednak społeczeństwo ich nie poparło.

Zabór austriacki

W 1914 roku również u boku austriackiej armii powstały Legiony Polskie. Tworzyły je I Brygada pod dowództwem Józefa Piłsudskiego, II i III Brygada.

Kryzys przysięgowy

Kiedy wojna stała się niekorzystna dla państw centralnych Piłsudski odmówił złożenia przysięgi na wierność tym krajom (1917 r). Tym samym oskarżono go o bunt i zamknięto w więzieniu w niemieckim Magdeburgu.

Odmowę złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Austro-Węgier nazwano kryzysem przysięgowym.

Zabór rosyjski

Pod zaborem rosyjskim utworzono oddział zwany Legionem Puławskim. Oddział ten walczył w składzie armii rosyjskiej przeciwko Niemcom na froncie wschodnim.

Polskie oddziały we Francji.

W 1917 roku z inicjatywy Romana Dmowskiego we Francji zaczęto tworzyć Armię Polską, tzw. Błękitną Armię.

Dowódcą Błękitnej Armii został gen. Józef Haller.

Nazwa Błękitna Armia nawiązywała do koloru mundurów noszonych przez żołnierzy (L’Armée bleue od koloru francuskich mundurów, które zostały przekazane Polakom)

Jaki był stosunek obcych mocarstw (w tym zaborców) do sprawy polskiej podczas I wojny światowej?

Akt 5 listopada 1916 r. (fragment)

Przejęci niezłomną ufnością w ostateczne zwycięstwo ich broni i życzeniem powodowani, by ziemie polskie, przez waleczne ich wojska ciężkimi ofiarami panowaniu rosyjskiemu wydarte, do szczęśliwej wywieść przyszłości, Jego Cesarska i Królewska Mość Cesarz Austrii i Apostolski Król Węgier oraz Jego Cesarska Mość Cesarz Niemiecki porozumieli się, by z ziem tych utworzyć państwo samodzielne z dziedziczną monarchią i konstytucyjnym ustrojem. Dokładniejsze oznaczenie granic zastrzega się. Nowe Królestwo znajdzie w łączności z obu sprzymierzonymi mocarstwami rękojmie potrzebne do swobodnego sił swych rozwoju. 

Z treści przytoczonego fragmentu Aktu 5 listopada wynika, że zamierzano:

A. nadać autonomię ziemiom polskim należącym do Austrii

B. utworzyć państwo polskie na ziemiach odebranych Rosji

C. przekazać Polakom władzę na ziemiach polskich zaboru pruskiego i austriackiego

D. odbudować niepodległą Polskę w granicach przedrozbiorowych 

Wydanie aktu 5 listopada zmobilizował inne kraje do obiecania Polakom niepodległości.

Po rewolucji październikowej bolszewicy ogłosili, że narody podległe Rosji mają prawo do samostanowienia.

8 stycznia 1918 r. amerykański prezydent Thomas Woodrow Wilson wygłosił orędzie, czyli odezwę do narodu:

Odezwa składała się z 14 punktów, z których dla Polaków najważniejszy okazał się punkt 13.

Fragment orędzia T. W. Wilsona

13: Stworzenie niepodległego państwa polskiego na terytoriach zamieszkanych przez ludność bezsprzecznie polską, z wolnym dostępem do morza, niepodległością polityczną, gospodarczą, integralność terytoriów tego państwa powinna być zagwarantowana przez konwencję międzynarodową.

Jakie znaczenie dla Polaków miał 13 punkt przemówienia prezydenta USA?

Sprawdź się!

Quiz

Multiple Choice

Kto stanął na czele I Brygady Legionów Polskich?

• Józef Haller

• Józef Piłsudski

• Roman Dmowski

• Tadeusz Kościuszko

Multiple Choice

Roman Dmowski zabiegał o:

• utworzenie Legionów Polskich w Austrii

• utworzenie Armii Polskiej we Francji.

• utworzenie armii Polskiej w Rosji

• utworzenie I Kompani Kadrowej

Multiple Choice

Przedstawiona na ilustracji postać dowodziła:

• Legionami Polskimi

• Legionem Puławskim

• I Kompanią Kadrową

• Błękitną Armią

Multiple Choice

Jak nazywamy akt wydany przez Niemcy i Austro-Węgry, w którym gwarantowano Polakom utworzenie państwa?

• Akt 30 stycznia

• Akt 4 kwietnia

• Akt 5 listopada

• Akt 14 września

Multiple Choice

Który z punktów przemówienia prezydenta USA Thomasa Woodrow Wilsona miał ogromne znaczenie dla sprawy polskiej?

• 1.

• 2.

• 10.

• 13.

• 14.

DZIĘKUJĘ