Skąd bierze się część błędów ortograficznych?

Skąd się biorą niektóre błędy ortograficzne?

źródło obrazu: https://maszuwage.pl/

Czy potraficie? A powinniście... :)

• Odróżnić literę od głoski.

• Odróżnić spółgłoskę od samogłoski.

• Wskazać głoski: twarde i miękkie, ustne i nosowe, dźwięczne i bezdźwięczne.

• Poprawnie dzielić wyrazy na głoski, uwzględniając różne funkcje głoski "i".

Multiple Choice

Wskaż grupę, w której występują TYLKO samogłoski.

• a, ą, i, j, y

• a, ą, i, e, y

• a, ą, i, e, b

• a, ą, k, d, y

Multiple Choice

Które głoski scharakteryzowano poprawnie?

• b - twarda, dźwięczna, ustna

  k - twarda, dźwięczna, ustna

• i - dźwięczna, ustna

  m - dźwięczna, twarda, nosowa

• d - miękka, dźwięczna, ustna

  i - miękka, dźwięczna, ustna

• ń - miękka, bezdźwięczna, nosowa

  c - miękka, bezdźwięczna, ustna

Fill in the Blanks

Podzielcie na głoski wyraz: PONIEDZIAŁKOWY.

(Wszystkie znaki oddzielajcie spacjami. Zmiękczenie zapisujcie, np. "ni".)

Fill in the Blanks

Podzielcie na głoski wyraz: WIERZBINA.

(Wszystkie znaki oddzielajcie spacjami. Zmiękczenie zapisujcie, np. "ni".)

Fill in the Blanks

Podzielcie na głoski wyraz: GWIEZDNI.

(Wszystkie znaki oddzielajcie spacjami. Zmiękczenie zapisujcie, np. "ni".)

Fill in the Blanks

Podzielcie na głoski wyraz: KOZI.

(Wszystkie znaki oddzielajcie spacjami. Zmiękczenie zapisujcie, np. "ni".)

Fill in the Blanks

Podzielcie na głoski wyraz: LESZCZYNA.

(Wszystkie znaki oddzielajcie spacjami. Zmiękczenie zapisujcie, np. "ni".)

Poprawne odpowiedzi:

• Samogłoski: a, ą, i, e, y

• Właściwa charakterystyka głosek: i - dźwięczna, ustna, m - dźwięczna, twarda, nosowa

• p - o - ni - e - dzi - a - ł - k - o - w - y

• wi - e - rz - bi - i - n - a

• g - wi - e - z - d - ni - i

• k - o - zi - i

• l - e - sz - cz - y - n - a

źródło: GRAMATYKA I ORTOGRAFIA w szkole. (Victor Gimnazjalista)

Obserwacje języka

• Wykonajcie poniższe zadania.

• Zwróćcie uwagę na wymowę i zapis wyrazów.

Fill in the Blanks

Zapisz wyrazy uzupełnione brakującą literą. Oddziel wyrazy spacją.

(cz / dż) li

ba, (rz / sz) k...ak, (ś / ź) pro...ba, (k / g) ta...że, (t / d) kła...ka, (s / z) ro...pacz.

Czy zauważyliście, że:

• piszemy: liczba, a wymawiamy [lidżba]

• piszemy: krzak, a wymawiamy: [kszak]

• piszemy: prośba, a wymawiamy: [proźba]

• piszemy: także, a wymawiamy: [tagże]

• piszemy: kładka, a wymawiamy: [kłatka]

• piszemy: rozpacz, a wymawiamy: [rospacz]

• ?

Multiple Choice

Jakie zjawisko fonetyczne zaszło w wyrazie książka?

• udźwięcznienie

• ubezdźwięcznienie

• brak zjawiska

Multiple Choice

Jakie zjawisko fonetyczne zaszło w wyrazie swój?

• udźwięcznienie

• ubezdźwięcznienie

• brak zjawiska

Multiple Choice

Jakie zjawisko fonetyczne zaszło w wyrazie groźba?

• udźwięcznienie

• ubezdźwięcznienie

• brak zjawiska

Multiple Choice

Jakie zjawisko fonetyczne zaszło w wyrazie swaćba?

• udźwięcznienie

• ubezdźwięcznienie

• brak zjawiska

Fill in the Blanks

Zapiszcie, co przedstawiają kolejne ilustracje. Oddzielcie wyrazy spacjami.

Poniżej znajdziecie wyrazy z poprzedniego ćwiczenia. Co zauważyliście?

• Wyraz chleb w wymowie brzmi [chlep].

• Wyraz paw w wymowie brzmi [paf].

• Wyraz jeż w wymowie brzmi [jesz].

• Wyraz mózg w wymowie brzmi [mózk].

Panie, co tam się stało?!

W wyrazach chleb, paw, jeż, mózg głoski dźwięczne znajdujące się na końcu wyrazów (w WYGŁOSIE) straciły swoją dźwięczność.

Takie zjawisko nazywamy UTRATĄ DŹWIĘCZNOŚCI NA KOŃCU WYRAZU lub URATĄ DŹWIĘCZNOŚCI W WYGŁOSIE.

Jak możecie sobie pomóc w ortografii? Odmieńcie wyrazy:

• chleb - chleba

• paw - pawia

• jeż - jeża

• mózg - mózgu

źródło: GRAMATYKA I ORTOGRAFIA w szkole. (Victor Gimnazjalista)

Podsumowanie wiadomości tutaj:

https://www.youtube.com/watch?v=iWMzyPV3Dj4

https://view.genial.ly/5f9fe4934a95b80d82de8ef7/presentation-upodobnienia