Powstanie Kościuszkowskie i 3 rozbiór Polski

Powstanie Kościuszkowskie

i 3 rozbiór Polski

klasa 6

Cele lekcji

• Uczeń:

  − przedstawia przyczyny i skutki powstania kościuszkowskiego,

  − przedstawia kolejne etapy przebiegu powstania kościuszkowskiego i wskazuje przyczyny jego klęski, − omawia znaczenie Uniwersału połanieckiego,

  − rozróżnia przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne upadku Rzeczypospolitej.

Wybuch insurekcji kościuszkowskiej

•  po drugim rozbiorze okrojona Polska była całkowicie zależna od Rosji

• powstanie było planowane przez patriotów należących do tajnych organizacji

• na naczelnika powstania wyznaczono gen. Tadeusza Kościuszkę

Przysięga Kościuszki na Rynku Krakowskim - 24 marca 1794 r.

Bitwa pod Racławicami

4 kwietnia 1794 r.

Insurekcja w Warszawie

W dniach 17–18 kwietnia 1794 roku mieszkańcy Warszawy (z Janem Kilińskim na czele) i wojsko polskie rozbiły silny garnizon rosyjski i wyzwoliły stolicę.

Insurekcja na Litwie

22/23 kwietnia wybuchło powstanie w Wilnie kierowane przez J. Jasińskiego. 24 kwietnia została powołana w Wilnie Rada Najwyższa Litewska. Miała ona charakter zdecydowanie radykalny i została rozwiązana w końcu maja przez Kościuszkę.

Uniwersał Połaniecki

Dnia 7 maja 1794 roku w obozie pod Połańcem Kościuszko wydał uniwersał, który zachęcał chłopów do powstania zapewniał im nieusuwalność z gruntów, a biorącym udział w powstaniu zmniejszał pańszczyznę.

UNIWERSAŁ POŁANIECKI (7.05.1794 r.) 

• wolność osobista i ograniczenie poddaństwa chłopów, zmniejszenie pańszczyzny,opieka rządowa nad chłopami;

• prawo do opuszczenia miejsca zamieszkania (pod pewnymi warunkami )zmniejszenie pańszczyzny,

• opieka rządowa nad chłopami;

• choć uniwersał nie wszedł w życie, to stał się symbolem rozpoczęcia uwalniania chłopów.

Bitwa pod Maciejowicami – 10.10.1794 r.

Walka zakończyła się klęską Polaków, a ranny Kościuszko dostał się do

niewoli. Nowym naczelnikiem powstania został Tomasz Wawrzecki, a faktyczne dowództwo wojska objął gen. Józef Zajączek.

"Kościuszko upadający z koniem w bitwie pod Maciejowicami", Jan Bogumił Plersch (XVIII w.).

Upadek powstania

4 listopada 1794 roku rosyjski generał Aleksander Suworow szturmem zdobył warszawską Pragę, po czym dokonał rzezi mieszkańców (zginęło 7 tys. cywilów).

Upadek powstania

4 listopada 1794 roku rosyjski generał Aleksander Suworow szturmem zdobył warszawską Pragę, po czym dokonał rzezi mieszkańców (zginęło 7 tys. cywilów).

Multiple Choice

W którym roku wybuchło powstanie kościuszkowskie ?

• 1791

• 1792

• 1793

• 1794

Multiple Choice

Kościuszko złożył przysięgę na rynku krakowskim.

• Prawda

• Fałsz

Multiple Choice

Tadeusz Kościuszko znajduje się na zdjęciu:

Multiple Choice

Na zdjęciu przedstawiono:

• muszkieterów

• kosynierów

• pikinierów

Multiple Choice

Pierwszą zwycięską bitwę T. Kościuszko stoczył

• pod Racławicami

• pod Szczekocinami

• pod Maciejowicami

Multiple Choice

Powstanie zakończyło się

• zwycięstwem

• klęską

III rozbiór Polski

ostateczny zabór ziem Rzeczypospolitej dokonany przez

Rosję, Prusy i Austrię na mocy traktatu podpisanego 24 X 1795 r.

3 rozbiór Polski

• Prusy zabrały zach. część Mazowsza z Warszawą

• . Austria otrzymała południową i wschodnią część Mazowsza

• Rosja przejęła Litwę, Polesie, Wołyń oraz ziemie białoruskie

Skutki 3 rozbioru

•  trzeci rozbiór oznaczał całkowitą likwidację państwa polskiego.

• Stanisław August Poniatowski abdykował

• wielu Polaków wyemigrowało bić się za „wolność waszą i naszą”. 

Uporządkuj wewnętrzne i zewnętrzne przyczyny rozbiorów Polski.

• Osłabienie państwa wojnami w XVII wieku.

• Utrata pozycji Rzeczypospolitej na arenie międzynarodowej wskutek wojen w XVII wieku.

• Ograniczenie władzy królewskiej przez liczne przywileje szlacheckie.

• Liberum veto.

• Słaba i nieliczna armia.

• Ingerowanie sąsiednich mocarstw w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej.

• Niechęć magnaterii do reform i przedkładanie prywatnych interesów nad sprawy Rzeczypospolitej.

Multiple Choice

3 rozbiór Polski był w

• 1791 r.

• 1793 r.

• 1794 r.

• 1795 r.

Multiple Choice

W trzecim rozbiorze Polski wzięły udział:

• Rosja, Austria i Niemcy

• Rosja, Austria i Prusy

• Rosja, Prusy i Szwecja

Multiple Select

Skutkami 3 rozbioru Polski były:

• abdykacja Stanisława Augusta Poniatowskiego

• emigracja

• likwidacja państwa polskiego

• Powstanie Kościuszkowskie