ROMAN IV

ROMAN IV

1950-1980 Cumhuriyet Dönemi Roman

1950-1980 Türk Romanı

• 1- Toplumcu Gerçekçi Roman

• 2- Bireyin İç Dünyasını Esan Alan Roman

• 3- Modernizmi Esas Alan Roman

• 4- Milli ve Dini Duyarlılığı Sürdürenler

1950-1980 Türk Romanı

2- Bireyin İç Dünyasını Esan Alan Roman

İlk örnekleri 1950 öncesinde Peyami Safa, Abdülhak Şinasi Hisar, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi yazarlarla verilen bireyin iç dünyasını esas alan roman anlayışı 1950 sonrasında da varlık göstermiştir. 1950 öncesindeki yazarların yanı sıra Tarık Buğra ve Samiha Ayverdi de bu dönemde iç gerçekliğe yönelen romanlar kaleme almıştır.

1950-1980 Türk Romanı

2- Bireyin İç Dünyasını Esan Alan Roman

Bu anlayış doğrultusunda yazılan romanlarda asıl amaç; bireyin iç dünyasını ortaya koymak, bireyin mutsuzluğunu yansıtabilmek, onun gelenek ve modern çatışması yaşadığı hayatını sunabilmektir.

1950-1980 Türk Romanı

2- Bireyin İç Dünyasını Esan Alan Roman

Bireyin iç dünyasını esas alan romanlarda kronolojik akış kırılmış; montaj, bilinç akışı, iç çözümleme, geriye dönüş gibi modern anlatım teknikleri kullanılmıştır.

1950-1980 Türk Romanı

2- Bireyin İç Dünyasını Esan Alan Roman

Roman metni, klasik olay örgüsü kurgusuna bağlı kalmadan oluşturulmuş; yazar, her şeyi açık açık anlatmak yerine okurun hayal ve çağrışım gücünü de kullanabileceği yoruma açık, okur tarafından tamamlanmaya uygun metinler ortaya koymuştur.

1950-1980 Türk Romanı

2- Bireyin İç Dünyasını Esan Alan Roman

Sanatsallık önemsenmiş, dil ve üslup sanatlı söyleyişlerle zenginleştirilmiştir.

Toplumcu gerçekçi romanlarda başvurulan yöresel ağız özellikleri, konuşma dilinde yer alan yerel söyleyişler bu tür romanlarda tercih edilmemiştir.

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi bireyin iç dünyasını esas alan yapıtların özelliklerinden değildir?

• Merak unsuru ikinci plana itilerek insan gerçekliğinin farklı yönleri ele alınmıştır.

• Bireyin iç dünyasının birey üzerindeki etkileri üzerinde durulmuştur.

• Yazarlar, bireyden yola çıkarak toplumsal yarar amacıyla hareket etmiştir.

• Bireyin dış dünya karşısındaki yabancılaşma ve yalnızlaşma süreci ele alınmıştır.

• Çağrışımlara açık, sanatlı bir dille ruh çözümlemelerine yer verilmiştir.

Multiple Choice

Aşağıdakilerin hangisinde bireyin iç dünyasını esas alan yazarlarla ilgili söylenemez?

• Olaylardan çok olayın birey üzerindeki etkisiyle ilgilenirler.

• Eserlerde iç monolog, bilinçaltı yöntemlerinin etkisi vardır.

• Rüyalar, hayaller, sayıklamalar kişinin ruhunun altındaki karanlık noktanın aydınlanması olarak görülür.

• Ülkenin içinde bulunduğu durumun etkisiyle eserlerde umut aşılanmaya çalışılmış, karamsarlık reddedilmiştir.

• Ruhsal betimlemeler, kişinin kendisiyle hesaplaşmaları bu romanların en belirgin yanıdır.

Samiha Ayverdi (1905–1993) 

• Batılılaşma ile birlikte meydana gelen uygarlık değişimini ve bu değişimin toplumda ve özellikle aile içinde sebep olduğu sorunları, çözülmeleri roman kişilerinin iç dünyalarından takip ederek romanlaştırır. Sanatında mistisizmin büyük bir yeri vardır. 

• Geçmiş-şimdi, Doğu-Batı, madde-mana, dünya-ahiret, sevgi-nefret, sabır-öfke gibi temel karşıklıklar eserlerinde işlediği konulardır. 

• Tarih, din, tasavvuf, geleneksel konak, köşk ve yalılar yapıtlarında önemli yer tutar. 

Samiha Ayverdi (1905–1993) 

“İbrahim Efendi Konağı”nda, kişisel anılarından yararlanarak konak hayatını anlatmıştır.

Samiha Ayverdi (1905–1993) 

• “Mesihpaşa İmamı” adlı romanı, her türlü sevgiden yoksun ya da sahip olduğu değerlerin farkında olma-yan bir insanın, bir din adamının her alanda kendini ne kadar kolay harcayabileceğini; bağlı olduğu değerlerin çözülüşünü ve yıkılışını vurgular.

Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962)

Şairliğinin etkisiyle belirginleşen şiirsel üslubu, yeni ve modern anlatım teknikleriyle Türk romanında önemli bir yeri olan Ahmet Hamdi Tanpınar'ın romanlarında rüya, zaman ve geçmişe özlem temaları belirgindir. 

Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962)

Huzur, roman kişilerinin adlarıyla isimlendirilmiş dört bölümden meydana gelmiştir. Bu bölümler sırasıyla "İhsan", "Nuran", "Suat" ve "Mümtaz"dır. Anlatımda kronolojik bir sıra izlenmez. Birinci ve dördüncü bölümler, romandaki anlatım zamanı olan bir günlük süreyi kapsar. Geriye dönüşlerle anlatılan ikinci ve üçüncü bölümler ise Mümtaz'ın Nuran'la aşkı etrafında şekillenir.

Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962)

Saatleri Ayarlama Enstitüsü, ironik bir anlatımla iki uygarlık arasında bocalayan Türk toplumunun anlatıldığı romandır. Hayri İrdal romanın hem anlatıcısı hem de başkahramanıdır. Bir hatıra şeklinde enstitünün hikayesini anlatırken Türkiye'nin hikayesini de anlatır. Halit Ayarcı, Doktor Ramiz, Nuri Efendi ve Seyit Lütfullah romanın diğer kişileridir.

Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962)

Sahnenin Dışındakiler, iç içe geçmiş pek çok hikayenin yanı sıra Mütareke Dönemi İstanbul"undan da çarpıcı sahneler sunar.

Multiple Choice

1938’de ilk romanı Aşk Budur'u yayımlayan yazar 1946’dan sonra daha çok fikir ve tarih eserlerine ağırlık vermiştir. İnceleme yazıları ve romanları İstanbul üzerinedir. Tasavvuf düşüncesi ve tarih, özellikle romanlarında canlanmış, eserleri yoluyla tasavvuf ahlâkını okuyuculara tanıtmaya çalışmıştır. Batmayan Gün ve İnsan ve Şeytan adlı romanları geçmişi arayışının ürünleridir. Geçmişe duyduğu özlemi en iyi yansıtan romanı ise İbrahim Efendi Konağı'dır.

Bu parçada sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

• Ayşe Kulin

• Necip Fazıl Kısakürek

• Tarık Buğra

• Samiha Ayverdi

• Halide Nusret Zorlutuna

Multiple Choice

Roman dört bölümden oluşur. Her bir bölüm romanın kahramanlarından birinin adını taşır:İhsan, Nuran, Suat ve Mümtaz. Millî Mücadele yıllarında anne ve babasını kaybeden Mümtaz, İstanbul’a gelerek amcasının oğlu İhsan’ın evine yerleşir. Galatasaray Lisesini ve Fakültesini bitirip aynı okulda hoca olur. İhsan hastadır ve Nuran da eski kocasına dönünce Mümtaz yıkılır. Roman ikinci bölümde bir yıl öncesine döner. Mümtaz, Nuran’a büyük bir aşk duyar ancak aralarına sürekli Mümtaz'ın ruhsal gelgitleri girmektedir. Mümtaz’ın bu ruh bunalımları sırasında yaptığı İstanbul gezileri adeta yazarın eski İstanbul’a olan özlemini yansıtır.

Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

• Saatleri Ayarlama Enstitüsü

• Huzur

• Sahnenin Dışındakiler

• Fahim Bey ve Biz

• O Mahur Beste

Tarık Buğra (1918–1995) 

Ayrıntılara girmeden gözleme yer vermiştir. Aşk, yalnızlık, uyumsuzluk gibi temaları işlemiştir. Her yerde rastlanabilecek tipleri kahraman olarak seçmiş, iyimserliği olaylara ve kahramanlara yansıtmıştır. 

Günlük olayları nesnel bir şekilde ele almıştır. Olayların ve eşyanın iç yüzünü çözümleyici bir yöntemle anlamaya çalışmıştır. Olaydan çok iç gerçekleri anlatmıştır.

Tarık Buğra (1918–1995) 

Yazarın en çok dikkati çeken romanı Küçük Ağa , Kurtuluş Savaşı'na odaklandığı romanıdır. Romanın başkişisi İstanbullu Hoca'nın başlangıçta karşı çıktığı Kuvayımilliye tarafına geçerek Ankara hükümetine bağlanışı anlatılır, roman boyunca İstanbullu Hoca'nın değişerek yeni bir kimlik kazanması ve Küçük Ağa haline gelişi okur tarafından izlenir.

Tarık Buğra (1918–1995) 

Osmancık'la Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarını anlatan yazar, ulus-devletin kurulmasında maddi değerler kadar manevi değerlerin de önemli olduğuna dikkat çekmeyi ve ulusal tarih bilinci uyandırmayı amaçlamıştır.

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi bireyin iç dünyasını esas alan eserlerin özelliklerinden biri değildir?

• İnsan gerçeğini psikolojik açıdan ele almaya çalışan bu eserlerde modern hayatın insan üzerindeki etkileri anlatılmıştır.

• Bireyin iç dünyasına yönelen romanlarda genellikle eski ile yeni arasında kalmış ama gönlü eskiden yana olan, yeniyi de reddetmeyen bir kahraman vardır.

• Peyami Safa ve Ahmet Hamdi Tanpınar Millî edebiyat etkisinin güçlü bir şekilde devam etiği yıllarda kişinin ruh dünyasına yönelmişlerdir.

• Bu eserlerde kahramanların bilinçaltı, toplumsal yapı içindeki sancılı ruh halleri öne çıkar.

• Bireyin iç dünyasındaki en başarılı ürünlerden biri de Kürk Mantolu Madonna’dır.

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi bireyin iç dünyasını esas alan yazarlarından değildir?

• Memduh Şevket Esendal

• Abdülhak Şinasi Hisarlı

• Peyami Safa

• Samiha Ayverdi

• Fakir Baykurt

Multiple Choice

“Şiirde sustuğum şeyleri roman ve hikâyelerimde anlatırım.” diyen sanatçının şiir dili ile nesir dili arasında pek fazla ayrılık görülmez. Şiir, makale, deneme, biyografi, edebiyat tarihi, hikâye ve roman türlerinde eser vermiştir. Roman ve hikâyelerinde olaylar adeta tek bir insanın etrafında toplanmış gibidir. Sosyal hayatla ilgili acıları, neşeleri, sevinçleri, istekleri, umutları, bunların yanı sıra insan psikolojisi ve zaman, eserlerine konu olmuştur

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

• Ahmet Hamdi Tanpınar

• Abdülhak Şinasi Hisar

• Cevdet Şakir Kabaağaçlı

• Mustafa Kutlu

• Sait Faik Abasıyanık

Multiple Choice

Cumhuriyet Dönemi’nde ilk yıllarda ağırlıklı sorun yeni bir devletin inşası olmakla beraber bu dönemde başka bir sorun daha vardır: kültür değişiminde kendini bir yere ait hissedemeyen aydınlar. Eski ile yeni arasında sıkışıp kalan bu aydınlar eserlerinde psikolojiye sığınarak kendilerine bir çıkış noktası bulmayı başarmışlardır. Bunlardan özellikle……………………………….’ın ayrıcalıklı bir yeri vardır. 1949’da yazdığı Huzur romanındaki Mümtaz karakteri ile bu bunalımı ancak bu kadar başarılı anlatabilirdi.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi gerekir?

• Samim Kocagöz

• Tarık Buğra

• Peyami Safa

• Ahmet Hamdi Tanpınar

• Samiha Ayverdi