2. ÜNİTE ZARF FİİLLER

2. ÜNİTE ZARF FİİLLER

FİİL + DIK + İYELİK EKİ ZAMAN / (N)DA

CÜMLEDEKİ OLAYIN GERÇEKLEŞME ZAMANI ANLATILIR

Derse girdiğim zaman / girdiğimde saat 10.00'du.

Tatile çıktığım zaman / çıktığımda bol bol kitap okuyacağım.

Akşamları erken uyumadığım zaman / uyumadığımda ertesi gün kendimi çok yorgun hissediyorum.

GENİŞ VE GELECEK ZAMAN ifade eden cümlelerde "(y)ınca" görevinde "her zaman" anlamında kullanılır.

Yağmur yağdığı zaman / yağdığında (yağınca) hüzünlenirim.

Yaz geldiği zaman / geldiğinde (gelince) ailemle yazlığa gider, denize gireriz.

Ailemi ziyaret etmediğim zaman / etmediğimde (etmeyince) kendimi iyi hissetmem.

FİİL + DIK + İYELİK EKİ + SIRADA

Temel cümledeki işin başlama zamanı ile yan cümledeki işin başlama zamanın neredeyse aynı olduğunu anlatmak için "aynı anda" anlamı kullanılır.

Alışverişe çıktığı sırada yağmur yağmaya başlamış.

Dün akşam yatağıma yattığım sırada deprem oldu.

Öğrenci tahtaya kalktığı sırada ders bitti.

Arkadaşını aradığı sırada telefonunun pili bitti.

DIĞINDA DIĞI SIRADA

1- 5 kilo ver .......... kendini daha iyi hissedecekmiş.

2-Gitar çalmaya başla........ ilkokul 4. sınıfta mıydın?

3- Erkenden uyu....... ertesi gün sınıfta başarılı olamıyorum.

4- Hasta ol.......... erkenden yatar, dinlenirim.

5-İlk arabasını al......... gece gündüz gezecekmiş.

6- Tam banyoya gir........ ayağım kaydı, yere düştüm.

7- Mülakata gir........... dilim tutuldu, hiçbir şey söylemedim.

8-Öğretmen bana cevap hakkı ver ............ üzülüyorum.

9- Tam erkenden yatağıma yat......... yarın okulun tatil olduğunu hatırladım.

10- Türkçe öğrenmeye başla............. on beş yaşındaydım.

FİİL + ACAK + İYELİK EKİ / ZAMAN

Eklendiği fiilin gerçekleşmeden temel cümledeki işin, olayın gerçekleşeceğini anlatmak için "o zaman" anlamında kullanılır.

Eve geç gid(eceğim zaman) aileme önceden haber veririm.

Okula gitmeyeceğin zaman öğretmenini bilgilendirmelisin.

Sınava gireceğim zaman önceki akşam erken yatarım.

Aileni ziyaret edeceğin zaman onları arar mısın, sürpriz mi yaparsın?

FİİL + ACAK + İYELİK EKİ SIRADA

Eklendiği fiil gerçekleşmek üzereyken temel cümledeki olayların gerçekleştiğini anlatmak için "aynı anda" anlamı ile kullanır.

Evden çıkacağım sırada telefonum çaldı.

Taksiye bineceğim sırada cüzdanımı evde unuttuğumu fark ettim.

Tam seni arayacağım sırada misafir geldi, arayamadım.

Doğum günümde şarkı söyleyeceğim sırada mikrofon bozuldu.

İşten çıkacağım sırada patronum mesaiye kalmamı istedi.

ACAĞI ZAMAN / SIRADA DIĞI ZAMAN / SIRADA