Мен қазақ тілін жақсы білемін.8-сынып

Мен қазақ тілін жақсы білемін.8-сынып

Сабақтың мақсаты

8.5.2.1 жазба жұмыстарында талғаулы салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру

Ережені түсініп оқы

САЛАЛАС ҚҰРМАЛАС СӨЙЛЕМ (СЛОЖНОСОЧИНЕННЫЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ)

Жалғаулықты салалас құрмалас сөйлемнің түрлері

(Виды сложносочиненных предложений с союзами)

1. Ыңғайлас СҚС  (Соединительные ССП)

2. Қарсылықты СҚС (Противительные ССП)

3. Себеп-салдар СҚС (Причинно-следственные ССП)

4. Кезектес СҚС (Последовательные ССП)

5. Талғаулы СҚС (Разделительные ССП)

6. Түсіндірмелі СҚС «Іліктес» деп те аталады. (Разъяснительные СПП)

Талғаулы СҚС (Разделительные ССП)

• Жай сөйлемдеріндегі айтылған іс-әрекеттің біреуі ғана орындалатыны болжамдалады.

  (В простых предложениях перечисляются события, действия

  несовместимые друг с другом. Предполагается исполнение только одного действия)

  Жалғаулықтар (Союзы):

  не, немесе, я, яки, не (я) болмаса, әлде, әйтпесе, әдетте не, мейлі т.б.

  Мысалы:Ертерек үйге дәрігер шақыру керек немесе ауруханаға бару керек. Сіз менің жалақымды беріңіз, әйтпесе біз қоштасамыз.

Талғаулықты шылаулар

Талғаулықты (Разделительные союзы): (біресе, не, немесе, я, яки, бірде, не болмаса, әлде, кейде, (или, иногда, то, однажды, либо). Күн біресе жауады, біресе ба-сылады (Дождь то шел, то переставал). Бүгін киноға не мен барамын, не сен барасың (В кино сегодня либо я пайду, либо ты пойдешь).

Multiple Select

Құрмалас сөйлемнің неше түрі бар?

• 5

• 2

• 3

• 1

Multiple Select

Салалас құрмалас сөйлемнің неше түрі бар?

• 4

• 2

• 6

• 3

Multiple Select

Дождь то шел, то переставал. Дұрыс аудармасын тап.

• Күн күркіреп жауып тұр.

• Күн жауып тұр, бірақ аспан ашық

• Жаңбыр күні-түні жауды.

• Күн біресе жауады, біресе ба-сылады

Multiple Select

"біресе, не, немесе, я, яки, бірде, не болмаса, әлде, кейде" жалғаулық шылаулары сабақтастың қай түріне жатады?

• Қарсылықты СҚС

• Талғаулықты СҚС

• Түсіндірмелі СҚС

• Ыңғайлас СҚС

Multiple Select

"Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем" дұрыс аудармасын тап.

• Соединительные ССП)

• Последовательные ССП)

• (Разделительные ССП)

• Противительные ССП

Multiple Select

" Маржан ......... қазақша сөйлейді,.......... орысша сөйлейді" Дұрыс жалғаулық шылауды қой.

• бірақ

• сонда да

• біресе

• және

Multiple Select

"прочный фундамент" дұрыс аудармасын тап

• құмы мықты

• тасы мықты

• топырағы мықты

• іргетасы мықты

Multiple Select

"Послание Президента" дұрыс аудармасын тап

• Аұайынның жолдауы

• Мұғалімнің жолдауы

• досының жолдауы

• Елбасы жолдауы

Open Ended

"Біресе"жалғаулық шылауын қатастырып сөйлем құрастыр

Open Ended

"Я" жалғаулық шылауымен сөйлем құрастыр.

Poll

Бүгінгі сабақ түсінікті болды ма?

• жоқ

• Жақсы түсіндім

• Қайталауым керек

• Орташа