Тұздар

Тұздар

құрамы, номенклатурасы, жіктелуі.

Алдынғы тақырыпты еске түсірейік!

Multiple Select

Негіздердің аталуы: Металл аталып оның валенттілігі жақша ішінде көрсетіліп гидроксиді деген сөз косылады

• дұрыс

• дұрыс емес

Multiple Select

NaOH

• алюминий үшгидроксиді

• кальций гидроксиді

• натрий гидроксиді

Multiple Select

Негіздерді анықтауға ... деп аталатын анықтауыш қолданылады.

• лакмус

• фенолфталеин

• метилоранж

Multiple Choice

Тұрмыста мынадай ..................қышқылдар қолданылады.

• фосфор қышқылы

• күкірт қышқылы

• лимон қышқылы

• тұз қышқылы

Оқылым

 Ертедегі грек поэты Гомер бұл затты қадірлі, аулы зат деп бағалаған, біздің заманымызға дейінгі 8 ғасырда бұл зат алтыннан қымбат бағаланған, Оны өндіретін кен орындары үшін жиі қарулы қақтығыстар болып тұрған. Ол ертедегі дәрілердің құрамына кірген, оның емдік қасиетін жоғары бағалап, зарарсыздандыру, тазалау қасиеті бар екенін айтқан. Оны ертеден-ақ тері, ағаш өңдеуде қолданған. Ол ерте кезден түскі астағы ең басты, ең негізгі химиялық реактив болған. Орыстардың дәстүрлері бойынша оны қонақтарға нанмен бірге ұсынып, сонымен бірге денсаулық тілеген.

Open Ended

Оқылымдағы зат не деп ойлайсыздар!

Multiple Choice

Ал енді мына сұраққа жауап беріп көрейік!

Қышқылдар металдармен әрекеттескенде қандай заттар түзіледі?

• тұздар

• металдар

• негіздер

• қышқылдар

метал+қышқылдар=тұз+сутек

Са + H₂SO₄ → СаSO₄ + H₂↑

 Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂↑

К + H₃PO₄ → К₃PO₄ + H₂↑

Тұздар дегеніміз

Металл атомы мен қышқыл

қалдығынан құралған күрделі заттар.

Швед ғалымы Йёнс Якоб Берцелиус

(1779 - 1848)

Тұздар ерте заманнан белгілі. 

1812  жылы  Я.Берцелиус  тұздардың 

электрхимиялық  теориясын құрды. 

Тұздардың түрлері:

• Орта тұздар   –  сутек  атомдары толық ауысса (Na 2 CO 3 ,MgSO4 );

• Қышқыл тұздар  – сутек атомдары металл атомдарымен біртіндеп алмасса(NaHCО 3 , K 2 HPO 4 );

• Негіздік тұздар  – құрамына  гидроксил  тобы енсе (MgOHCl, A1(OH) 2 Cl),

• Қос тұздар  – сутектің орнын бірнеше металл катиондары басса (KAl(SO 4 ) 2 , NaK 2 PO 4 );

• Кешенді тұздар  – құрамында кешенді катион

  ( [Cu(NH 3 ) 4 ]SO 4 ) немесе кешенді  анион  (K[Fe(CN) 6 ]) болса түзіледі.

Multiple Choice

Қос тұздар

• сутек атомдары толық ауысса

• құрамына гидроксил тобы енсе

• сутек атомдары металл атомдарымен біртіндеп алмасса

• сутектің орнын бірнеше металл катиондары басса

Multiple Choice

Орта тұздар

• құрамына гидроксил тобы енсе

• сутек атомдары толық ауысса

• сутектің орнын бірнеше металл катиондары басса

Multiple Choice

1.Калий хлориді

2.Алюминий фосфаты

3.Натрий силикаты

• KCI, AlPO4, Na2SiO3

• Na 2 SiO 3, HCl, NaOH

• NaOH, FeS, KCl

Тұздың қолданылуы:

-Тамақ өнеркәсібінде,

 - ауыл шаруашылығында

 - медицинада

-  металлургия

 - шыны т.б. өнеркәсіп салаларында,

-тұрмыста

кеңінен қолданылады.

Multiple Choice

Сu+ ...... → СuСl 2

• 2HNO 3

• CO 2

• HgCl 2

• CaCO 3

Open Ended

Рефлексия. «Бір сөйлем» әдісі.



Бүгін мен-------------------- білдім.

*---------------------- қызықты болды.

*------------------------ қиын болды.

*----------------------екенін түсіндім.

Мен енді-----------------------білемін.

Мен ----------------------білім алдым.

Мен------------------------үйрендім.