Chất lưỡng tính

CHẤT LƯỠNG TÍNH

KHÁI NIỆM

• Hợp chất lưỡng tính là tên gọi của loại hợp chất vừa có tính axit, vừa có tính bazo. Theo quan niệm mới, axit là chất nhường proton (H⁺) và bazo là chất nhận proton. Phản ứng axit – bazo là phản ứng hóa học trong đó có sự cho và nhận proton.

• Hợp chất thỏa mãn hai tính chất sau thì thuộc loại hợp chất lưỡng tính:

  (1) Có phản ứng axit – bazo với một axit (ví dụ HCl).

  (2) Có phản ứng axit – bazo với một bazo (ví dụ NaOH).

• Chú ý: lưỡng tính thì td với axit, bazo nhưng tác dụng được với axit bazo chưa chắc có tính lưỡng tính. Vd: nhôm (Al) tác dung được với cả dd HCl và dd NaOH nhưng không nói nhôm có tính lưỡng tính

1. Hidroxit lưỡng tính

- Be(OH)₂, Zn(OH)₂, Sn(OH)₂, Pb(OH)₂, Al(OH)₃, Cr(OH)₃.

+ Tính axit:

Al(OH)₃ + NaOH → NaAlO₂ + 2H₂O

Zn(OH)₂ + 2NaOH → Na₂ZnO₂ + 2H₂O

+ Tính bazo:

Al(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O

Zn(OH)₂ + 2HCl → ZnCl₂ + 2H₂O

Multiple Choice

Dãy gồm các hiđroxit lưỡng tính là

• Pb(OH)₂, Al(OH)_3, Zn(OH)₂.

• Al(OH)₃, Zn(OH)₂, Fe(OH)₂.

• Cr(OH)₃, Pb(OH)₂, Fe(OH)₃.

• Al(OH)₃, Sn(OH)₂, Mg(OH)₂.

Multiple Choice

Chất vừa tác dụng với dd HCl vừa tác dụng với dd NaOH

• Al(OH)₃

• Fe(OH)₃

• Ca(OH)₂

• Cr(OH)₂

2. Oxit lưỡng tính

- Bao gồm các oxit ứng với các hidroxit trên: BeO, ZnO, SnO, PbO, Al₂O₃, Cr₂O₃

- Tính axit, tính bazo tạo ra các sản phẩm như các hidroxit ở trên.

- Chú ý Cr₂O₃ chỉ tan trong NaOH đặc, nóng.

Multiple Choice

Cho dãy các oxit: MgO, Fe₂O₃, CrO₃, Cr₂O₃, ZnO. Số oxit lưỡng tính trong dãy là:

• 1

• 2

• 3

• 4

• 5

3. Muối axit của axit yếu

- NaHCO_3, KHS, NaH₂PO₄, Na₂HPO₄, KHSO₃…

4. Muối của axit yếu và bazo yếu

- (NH₄)₂CO₃, CH₃COONH₄, CH₃COONH₃-CH₃…

5. Các loại khác

 - Amino axit, một số muối của amino axit…

Multiple Choice

Dãy gồm các chất nào sau đây đều có tính lưỡng tính?

• NaHCO₃, Al(OH)₃, ZnO, NH₄HCO₃

• Al, Al₂O₃, Al(OH)₃, NaHCO₃

• Al₂O₃, Al(OH)₃, AlCl₃, Na[Al(OH)₄]

• Al, Al₂O₃, Al(OH)₃, AlCl₃

Multiple Choice

Dãy gồm các chất nào sau đây đều có tính lưỡng tính?

• Al, NaHCO₃, NaAlO₂, ZnO, Be(OH)₂.

• H₂O, Zn(OH)₂, HOOC-COONa, H₂NCH₂COOH, NaHCO₃.

• AlCl₃, H₂O, NaHCO₃, Zn(OH)₂, ZnO.

• ZnCl₂, AlCl₃, NaAlO₂, NaHCO₃, H₂NCH₂COOH.

Multiple Choice

Dãy gồm các chất nào sau đây đều có tính lưỡng tính?

• NaHSO₄, Na₂CO₃, CH₃COONa

• NaHSO₄, NaHCO₃, NaHS

• NaHCO₃, CH₃COONH₄, (NH4)₂CO₃

• Al₂O₃, NaHCO₃, Al

Multiple Choice

Dãy nào dưới đây gồm các chất vừa tác dụng với dung dịch axit vừa tác dụng với dung dịch kiềm?

• Al, Al₂O₃, Al(OH)₃

• Zn, NaHCO₃, Fe(OH)₃

• Cr, Cr2O3, Cr(OH)3

• KHSO₄, Fe₂O₃, Zn(OH)₂