SULTAN VE OSMANLI MERKEZ TEŞKİLATI

SULTAN VE OSMANLI MERKEZ TEŞKİLATI

Multiple Choice

Osmanlı Devleti'nde devlet memuru yetiştirme amacıyla kurulan saray okulu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Enderun

• B) Mekteb-i Maarif

• C) Rüştiye

• D) Mülkiye Mektebi

• E) Dar'ül Fünun

Multiple Choice

Osmanlı Divân-ı hümâyun toplantısında söz alan görevli divan üyesi: ''Ticaret erbabı çok mağdur olmuştur. Emrimdeki kadılara siparişleri zayi olan halk ve esnaftan birçok şikayet gelmiş. Hicaz bölgesine atadığım müderrisler saldırıya uğrayan gemidelermiş. Yaşananları anlattılar. Bütün gemiler yağmalanmıştır. Bu soruna çözüm bulmak gerekir.'' demiştir.

Buna göre, Divân-ı hümâyun'da konuşma yapan divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kazasker

• B) Nişancı

• C) Defterdar

• D) Sadrazam

• E) Kaptanıderya

Multiple Choice

Eskişehir Sivrihisar’da esnaf Demirci Mehmet Usta, kadı efendinin verdiği hüküm ile mağdur olduğunu düşünerek hakkını Divanıhümayunda arayacağını ifade etmiştir.

Demirci Mehmet Usta Divanıhümayunun aşağıdaki temsilcilerinden hangisine şikayette bulunmalıdır?

• A) Kazasker

• B) Nişancı

• C) Defterdar

• D) Sadrazam

• E) Kaptanıderya

Multiple Choice

1. Osmanlı Devletinde berat ve fermanlara hükümdarın tuğrasını çeken divan görevlisi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Şeyhülislam

• B)Kazasker

• C)Nişancı

• D)Defterdar

• E)Reisulkuttap

Multiple Choice

XVI. yüzyılda Divân-ı Hümâyun'a dâhil olan şeyhülislam, divanda alınan kararların İslam hukukuna uygun olup olmadığı konusunda görüş bildirirdi.

Şeyhülislam tarafından bildirilen bu görüş aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Hutbe

• B) Beraat

• C) Şefaat

• D) Fetva

• E) Vaaz

Multiple Choice

Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi’nden itibaren devlet işlerinin görüşülmesinden sorumlu olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Defterhane

• B) Enderun

• C) Divan-ı Hümayûn

• D) Darü’s-saade

• E) Birun

Multiple Select

Enderunda, devlet adamı yetiştirme konusunda dönemin diğer okullarından çok daha ileri düzeyde eğitim verilmekteydi. Osmanlı Devleti’nin geleceğine hükmedecek devlet adamlarının yetiştirilmesi için en iyi müderris ve hocalar görevlendirilmekteydi. Dönemin en büyük âlimleri olan Molla Gürani, Molla Zeyrek, Mirim Çelebi ve Ali Kuşçu; Enderunda ders veren hocalardan birkaçıydı.

Buna göre, Enderun kurumuyla Osmanlı Devleti'nde; aşağıdaki

yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

• I. Devlet adamı eğitimine önem verilmiştir.

• II. Devlet bürokrasisine adam yetiştirilmemiştir.

• III. Dönemin önde gelen âlimleri eğitime yön vermiştir.

Multiple Select

Divan-ı Hümâyun içerisinde;

aşağıdaki devlet görevlilerinden hangileri yer almıştır?

• I. Veziriazam

• II. Defterdar

• III. Nişancı

• IV. Kazasker

• V. Kapı Ağası

Multiple Choice

I. Murat'ın,

- Kardeşini öldürterek padişah olması

- "Devlet hanedan üyelerinin ortak malıdır." anlayışının yerine, "Devlet padişah ve oğullarının malıdır." anlayışını getirmesi

gibi çalışmaları ve sonuçlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Saltanat kavgaları engellenmeye çalışılmıştır.

• B) Fetret devrinin başlamasına neden olmuştur.

• C) Devletin parçalanması engellenmek istenmiştir.

• D) Hükümdarlık babadan oğula geçmiştir.

• E) Merkeziyetçi anlayışın uygulanmasına çalışılmıştır.

Multiple Choice

Fatih Sultan Mehmet devleti tek merkezden yönetmek ve güçlü bir otorite sağlamak adına faaliyetlerde bulundu.

Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmet’in bu amacını gerçekleştirmeye yönelik attığı adımlardan biri değildir?

• A) Harem’den evlenme usulünü benimsemesi

• B) Bazı mülk arazileri devletleştirmesi

• C) Müsadere usulünü uygulaması

• D) Kardeş katli ile ilgili yasa

• E) İstanbul’a âlim ve sanatkârları davet etmesi

Multiple Choice

Osmanlı Devleti’nde devlet memurlarının haksız bir şekilde elde ettikleri gelir veya mülklerinin tamamına ya da bir kısmına devlet tarafından el konulmaktaydı. Bu suçu işleyenlerden alınan ceza gelirleri devlet hazinesine aktarılırdı. Fatih Sultan Mehmet Dönemi’nde bu usul etkin biçimde uygulanmaya başlandı. Osmanlılarda bu usulün yaygın ve sistemli bir şekilde uygulanması ile Veziriazam Çandarlı Halil Paşa’nın mal varlığına el konulması uygulamanın ilk örneklerinden birisi oldu.

Bu bilgilerde ifade edilen uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Müsadere

• B) Sancağa çıkma

• C) Kafes

• D) Erşed

• E) Ekber

Multiple Choice

I. Murat'ın ''Ülke padişah ve oğullarına aittir.'' kanununu çıkarmasının asıl nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Merkezi otoriteyi güçlendirmek

• B) Osmanlı ekonomisini güçlendirmek

• C) Ülkeyi çocukları arasında paylaştırmak

• D) Osmanlı topraklarının güvenliğini sağlamak

• E) Sadrazamların yetkisini sınırlandırmak

Multiple Choice

Osmanlı Devleti'nde sık sık taht kavgaları yaşanmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Devletin başına kimin geçeceğinin sağlam kurallara bağlanmaması

• B) Saltanatın tek bir soya dayandırılması

• C) Şehzadelerin padişah olma istekleri

• D) Valide sultanların kendi çocuklarının padişah olmasını istemesi

• E) Yabancı devletlerin kışkırtmaları

Multiple Choice

Fatih Sultan Mehmet zamanında "Ülke padişahındır ve padişah kardeşini öldürme yetkisine sahiptir" anlayışı yönetimde hakim olmuştur.

Bu anlayışın benimsenmesinin ana nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Padişahın yetkilerini azaltmak

• B) Ülkeyi ikili olarak yönetmek

• C) Ayanların güçlenmesini önlemek

• D) Hükümdar çocuklarının sancaklara çıkmasını önlemek

• E) Merkezi otoriteyi güçlendirmek

Multiple Choice

Divan-ı Hümayun ülke meselelerinin görüşüldüğü bir meclis olmasının dışında, kadıların başkanlığında toplanan mahkemelerde alınan kararlara itiraz kurumu olma özelliğine de sahipti. Bu kurul, hangi din ve milletten olursa olsun her kesimden halka açıktı.

Bu bilgilere göre,

I. Divan'ın, kadıların başkanlığında toplandığı,

II. Divan'da alınan kararlarda halk idaresinin etkili olduğu,

III. Divan'ın temyiz niteliği taşıdığı

çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I

• B) Yalnız II

• C) Yalnız III

• D) I ve II

• E) I, II ve III

Multiple Choice

I. Şehzade

Il . Çelebi

III. Atabey

Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nde hükümdar çocuklarına verilen isimdir?

• A) Yalnız I

• B) Yalnız II

• C) Yalnız III

• D) I ve II

• E) I, II ve III

Multiple Select

Türklerde bir devlet idarecisinin sahip olması gereken özellikler, Osmanlı Devleti’nde kaleme alınan eserlerde genişçe işlenmiştir. Bu özellikler içerisinde padişahın halkına karşı olan sorumlulukları hatırlatılmış ve devlet yöneticilerinin adaletli olması gibi birçok konuda nasihatler verilmiştir. Bu eserlerde padişahlara, ordunun ve halkın ihtiyaçlarını karşılamaları, ahlaki yönden güçlü olmaları ve müsrif olmamaları hatırlatılmıştır.

Buna göre; aşağıdaki görevlerden hangileri devlet idarecesinde olması gereken vasıflar arasında gösterilebilir?

• I. Halkı zulümden korumalı,

• II. Emirleri sorgulanmadan yerine getirilmeli,

• III. Gereksiz masraftan kaçınmalı,

• IV. Ordunun eksiklerini gidermeli

Multiple Select

Osmanlıda hükümdarın ölümünden sonra kimin tahta geçeceğini düzenleyen bir veraset kanunu olmadığından taht kavgaları kaçınılmazdı. Hükümdarın ölümüyle birlikte oğulları arasında çekişmeler başlar, kardeş ordular karşı karşıya gelirdi. Bu çatışmalar uzadıkça devlet otoritesinde boşluk oluşur, ekonomi ve düzen sarsılırdı. Bu da Osmanlı Devleti’nin devamlılığı ve halkın huzuru bakımından çok büyük sakıncalar doğurur ve devleti âdeta sürekli bir “fetret tehlikesi” ile karşı karşıya getirirdi.

Fatih Sultan Mehmet’in gerçekleştirdiği; aşağıdaki

uygulamalardan hangilerinin yukarıdaki metinde bahsedilen “fetret tehlikesi”ni önlemek adına yapıldığı savunulabilir?

• I. Kardeş katline izin verilmesi,

• II. “Ülke hükümdarın malıdır.” anlayışının getirilmesi,

• III. Padişahın divan toplantılarına başkanlık etmeyi terk etmesi