Unang Digmaang Pandaigdig

Unang Digmaang Pandaigdig

1914-1918

Multiple Choice

Tinawag itong The Great War dahil ito ang kauna-unahang malawakang digmaang nagpabago sa takbo ng kasaysayang ng daigdig.

• Unang Digmaang Pandaigdig

• Ikalawang Digmaang Pandaigdig

Multiple Choice

Ito ang tawag sa pansamantalang pagtigil ng digmaan.

• Armistice

• Trench warfare

Multiple Choice

Ito ang entablado ng Unang Digmaang Pandaigdig.

• Asia

• Europe

Mga Pangyayari Bago ang 1914

Krisis sa Bosnia

• sinakop ng Austria-Hungary ang Bosnia-Herzegovina noong Oct 1908

• umasa ang Serbia na masasakop nito ang Bosnia-Herzagovina nang lumaya siya mula sa mga Turkong Ottoman

• nangako ang Russia na tutulungan nito ang Serbia ngunit hindi ito natupad dahil sa pagkakatalo ng Russia sa Russo- Japanese War

  
  

Krisis sa Agadir

• Nagpadala ng tropa ang France sa Morocco. Dahil naman sa protesta ng Germany sa France, nagpadala ito ng bapor pandigma sa Agadir, isang daungan sa Morocco.

• Nangamba ang mga bansa sa tension sa pagitan ng France at Germany. 

• Pumayag ang Germany na maging protectorate ng France ang Morocco kapalit ng dalawang pirasong teritoryo ng France sa Africa.

   

  
  

Digmaang Balkan

• Unang Digmaang Balkan sa pagitan ng Balkan League (Serbia, Montenegro, Greece at Bulgaria) at Imperyong Ottoman noong 1912

• Ikalawang Digmaang Balkan ay naganap dahil sa hindi pag kakasundo ng mga kaanib sa mga hangganan ng mga bagong teritoryong nakuha nila

• Nakialam ang mga makapangyarihang bansa upang hindi na lumawig pa ang digmaan.

  
  

Multiple Choice

Piliin ang HINDI kabilang.

• Krisis sa Bosnia

• Krisis sa Agadir

• Mga Digmaang Balkan

• Pagpatay kay Archduke Franz-Ferdinand

Poll

Batay sa mga nabanggit na pangyayari, ano sa palagay mo ang sitwasyon sa mundo bago ang pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig noong 1914?

• May namumuong tensiyon sa pagitan ng mga bansa

• Nanaig ang kapayapaan ang mabuting samahan ng mga bansa

Mga Dahilan ng Pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig

• M - ilitarismo

• A - narkiya

• N - asyonalismo

• I - mperyalismo

• A - lyansa

Multiple Choice

Pagpapalakas ng sandatahang lakas ng mga bansa

• Anarkiya

• Militarismo

Multiple Choice

Pagkakampihan ng mga bansa

• Nasyonalismo

• Anarkiya

• Alyansa

• Militarismo

Multiple Choice

Panghihimasok, pagkontrol ng mga malalakas na bansa sa mga mahihinang bansa

• Nasyonalismo

• Imperyalismo

• Anarkiya

• Militarismo

Multiple Choice

Hindi lamang pagnanais na palayain ang bansa, kundi ang paniniwala sa ekspresyon na: bansa ko, tama man o mali.

• Militarismo

• Nasyonalismo

Multiple Choice

Isang kondisyon na kung saan walang isang institusyon na magtatakda ng pangkalahatang batas at kaayusan.

• Anarkiya

• Militarismo

Dagliang Dahilan ng Pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig

1. Pagpatay ng mga panatikong Serbians sa pangunguna ni Gabrilo Princip, kay Archduke Franz-Fedinand (tagapagmana sa trono ng Austria-Hungary) noong June 28, 1914. 

• Ikinagalit ng Austria –Hungary ang pangyayari at nais na makulong at maparusahan ang mga pumatay na Serbians.

• Kinampihan ng Germany ang Austria- Hungary. Ang Russia naman ay kumampi sa Serbia.

2. Pagsali ng US sa Unang Digmaang Pandaigdig.

• a. Pinalubog ng sunbmarino ng Germany ang Lusitania, isang barkong British noong Mayo 1915. Mayroong namatay na Amerikano dito kaya nagalit din sila sa Germany.

• b. Nagpautang ang USA sa Triple Entente o Allies ng 1.5 bilyong dolyar. Natakot ang USA kung matatalo ang Allies, hindi ito mababayaran

Multiple Choice

Tawag sa alyansa ng mga bansang France, Great Britain at Russia

• Triple Entente (Allies)

• Triple Alliance (Central Powers)

Multiple Choice

Alyansang binuo ng Germany, Austria- Hungary at Italy

• Triple Entente (Allies)

• Triple Alliance (Central Powers)

Multiple Choice

Ang pagkamatay niya sa kamay ng mga panatikong Serbian ang isa sa mga dagliang dahilan ng pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig

• Gavrilo Princip

• Franz-Ferdinand

1914

• Pagpatay sa Arkduke ng imperyong Austria- Hungary na si Franz Ferdinand 

• Nagdeklara ng digmaan ang imperyong Austria- Hungary laban sa Serbia.

• Nagdeklara ng digmaan ang Germany laban sa Russia

• Nagdeklara ng digmaan ang Germany laban sa France

• Nilusob ng Germany ang Belgium

• Nagdeklara ng digmaan ang Great Britain laban sa Germany

• Simula ng Trench warfare*

Trench Warfare

isang taktika ng labanan kung saan ang magkalabang pwersa ay  mag tatayo ng linya ng depensa nang nakaharap sa isa’t-isa. Humuhukay sila ng mga trench kung saan sila nakakubli habang nakikipaglaban sa kalabang may trench din.

1915

• Pinalubog ang barkong Lusitania

• Napigilan ng Turkey ang pag tatangka ng Allies na buksan ang Dardanelles

Paglubog ng RMS Lusitania

1916

• Natalo ang Germany sa siege of Verdum

1917

• Pinatalsik ang tsar ng Russia

• Nag deklara ang USA ng digmaan laban sa Germany

1918

• Pinilit ng Germany ang Russia na lagdaan ang Treaty of Brest- Litovsk. Winakasan ng armistice* ang labanan sa western front

1919

• Nilagdaan ang Treaty of Versailles (June 28, 1919)

Multiple Choice

Ang barko ng Great Britain na pinalubog ng submarinong Aleman (German). Mahigit isang libong tao ang nasawi sa paglubog nito, kabilang na ang 128 na Amerikano.

• RMS Lusitania

• British Luxury Liner RMS Titanic

Multiple Choice

Sumali ang bansang ito sa digmaan at umanib sa Triple Entente dahil sa galit nito sa Germany.

Marami ang namatay na Amerikano nang pinalubog ang barkong Lusitania ng Germany.

Nagpautang ito ng malaking halaga sa Triple Entente at nangamba na kung matalo ito ay hindi sya mabayaran.

• USA

• USSR

Resulta ng Digmaan

Nanalo ang Triple Entente o Allies

• natalo ang Central Powers o Triple Alliance (1918)

Nilagdaan ang Treaty of Versailles noong June 28, 1919

• Ang kasunduang ito sa pagitan ng Aliies at Germany ang opisyal na nagwakas sa Unang Digmaang Pandaigdig.

  
  

Resulta/ Epekto ng Unang Digmaang Pandaigdig

1. Pagpapalabas ng mahahalagang puntos ni Pres. Woodrow Wilson sa kanyang talumpati sa kongreso ng USA.

14 Points ni Woodrow Wilson

• Pag - alis ng tariffs para hindi malaking sagabal sa malayang kalakalan at diplomatikong relasyon ng mga bansa.

• Pagkilala sa kalayaan ng mga bansa. Pabayaan ang mga mamamayan sa kanilang bansa na magdesisyon sa uri ng pamahalaan na nais nila.

• Pabayaan ang mga bansa na lutasin ang pansariling sigalot gaya ng Russia.

• Pagtatatag ng samahan ng mga bansa upang maiwasan ang digmaan at di pagkakaunawaan.

Pagtatag ng League of Nations

• samahang naitatag ng mga bansa pagkatapos ng Unang Digmaang Pandaigdig. Ang pagkakatatag nito ay patunay ng pagsisikap ng mga bansa na makamit ang kapayapaang pandaigdig

Poll

Naging matagumpay ba ang League of Nations?

• Oo

• Hindi

Dahilan ng pagkabigo ng League of Nations:

• Hindi pagsunod ng Germany sa mga napagkasunduan

• Pagbuo ng mga lihim na kasunduan ang ibang mga bansa sa Europe

• Paghahanda ng Germany upang makaganti sa mga naging kalabang bansa

Epekto sa Germany ng mga nilalaman ng Treaty of Versailles

• Maraming mga sakop na teritoryo ang nawala sa kanya at marami rin ang naging restriksyon sa kanyang bansa. 

• Ito ang magbibigay daan upang maghiganti ang Germany at paunlaring muli ang bansa upang maibalik muli ang nawalang dignidad nito.