เสรี ม.3 บทที่ 3 การเตรียมดินในการปลูกพืช

เสรี ม.3 การปลูกและดูแลผักสวนครัว

บทที่ 3 การเตรียมดินในการปลูกพืช

ครูดวงกมล ทองหวาน

บทที่ 3 การเตรียมดินในการปลูกพืช

• ดินกับการเจริญเติบโตของพืช

• ขั้นตอนการเตรียมดิน

• การเลือกใช้เครื่องมือ

• การเตรียมดินสำหรับการปลูกพืชผัก

• การเตรียมดินสำหรับการปลูกพืชผักที่เลือก

ดินกับการเจริญเติบโตของพืช

1. ความสำคัญของดิน

• เป็นที่ยึดเกาะของรากพืช ลำต้นตั้งตรง ชูกิ่งก้านรับแดด

• แหล่งแร่ธาตุอาหารของพืช

• แหล่งเก็บน้ำไว้ให้พืช

• แหล่งเก็บอากาศไว้ให้พืช

• ที่อยู่ของสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กและจุลินทรีย์

ดินกับการเจริญเติบโตของพืช

2. คุณสมบัติของดินที่เหมาะสมต่อพืช

• 2.1 มีแร่ธาตุอาหารพืชอุดมสมบูรณ์ ทั้ง 16 ธาตุ

• ---ธาตุอาหารที่พืชต้องการมากที่สุด ส่วนประประกอบสำคัญของพืช ได้แก่ คาร์บอนC ไฮโดรเจนH ออกซิเจนO ได้จากน้ำและอากาศ

• ---ธาตุที่พืชต้องการมาก เสริมอวัยวะของพืช ธาตุไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) และโพแทสเซียม (K) แคลเซียม (Ca) แมกนีเซียม (Mg) และกำมะถัน (S)

• N P K Ca Mg S มีในดินไม่เพียงพอ ต้องรับจากปุ๋ย

ดินกับการเจริญเติบโตของพืช

2. คุณสมบัติของดินที่เหมาะสมต่อพืช

• 2.1 มีแร่ธาตุอาหารพืชอุดมสมบูรณ์ ทั้ง 16 ธาตุ

• ---ธาตุอาหารที่พืชต้องการปริมาณน้อย แต่ขาดไม่ได้

• ธาตุเหล็ก (Fe)  ทองแดง (Cu)  โมลิบดินัม (Mo)  สังกะสี (Zn)  โบรอน (B)  แมงกานีส (Mn)  และคลอรีน (Cl)

ดินกับการเจริญเติบโตของพืช

2. คุณสมบัติของดินที่เหมาะสมต่อพืช

• 2.1 มีแร่ธาตุอาหารพืชอุดมสมบูรณ์ ทั้ง 16 ธาตุ

• โดยทั่วๆ ไปแล้วธาตุอาหารต่างๆ เหล่านี้มีอยู่ในดินในปริมาณที่เพียงพออยู่แล้ว  โดยเฉพาะดินที่มีอินทรียวัตถุผสมอยู่มากๆ

• ดินที่มีปัญหาเกี่ยวกับการขาดธาตุเหล่านี้มักจะเป็นดินทรายหรือดินที่ใช้ปลูกพืชติดต่อกันเป็นเวลานานโดยขาดการปรับปรุงบำรุงดิน

ดินกับการเจริญเติบโตของพืช

2. คุณสมบัติของดินที่เหมาะสมต่อพืช

• 2.2 ดินที่มีลักษณะร่วนซุย  คือ มีการระบายน้ำและถ่ายเทอากาศได้ดี

•  รากพืชสามารถเจริญเติบโตแตกกิ่งก้านสาขาชอนไชไปหาอาหารได้มากขึ้น

• ทำให้พืชมีปริมาณรากมาก  สามารถหาอาหารมาสร้างลำต้นได้มากขึ้น

• รากพืชหายใจได้สะดวก ทำให้มีพลังงานในการดูดหาอาหารและน้ำได้มากขึ้น

ดินกับการเจริญเติบโตของพืช

2. คุณสมบัติของดินที่เหมาะสมต่อพืช

• 2.3 ดินที่มีคุณสมบัติทางเคมีเหมาะสม

• เกี่ยวข้องกับสภาพความเป็นกรดเป็นด่างของดินหรือที่เรียกกันว่าค่า pH

• มีผลต่อความเป็นประโยชน์ของแร่ธาตุอาหารพืช

• พืชบางชนิดเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีสภาพเป็นกรด (pH ต่ำกว่า 7)

•  บางชนิดเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีสภาพเป็นด่าง (pH สูงกว่า 7)

ดินกับการเจริญเติบโตของพืช

2. คุณสมบัติของดินที่เหมาะสมต่อพืช

• 2.3 ดินที่มีคุณสมบัติทางเคมีเหมาะสม

•  แร่ธาตุอาหารของพืชในดินจะไม่ละลายเมื่อดินมีสภาพความเป็นกรด หรือ ด่างมากเกินไป

• พืชส่วนใหญ่จะมีการเจริญเติบโตได้ดีและให้ผลผลิตสูงเมื่อปลูกในดินที่มีคุณสมบัติทางเคมีเป็นกลางหรือกรดอ่อนๆ คือระดับ pH 6.5-7

ขั้นตอนการเตรียมดิน

• การเตรียมดินอาจจะแตกต่างกันในด้านการใช้เครื่องมือ การเตรียมดินสำหรับการปลูก ผักสวนครัวมีดังต่อไปนี้

• 1  การทำความสะอาดบริเวณที่จะปลูกผัก  เช่น ถางหญ้า เก็บเศษไม้ หิน หรือสิ่งกีดขวางอื่นๆ ออก  เพื่อสะดวกในการเตรียมดิน

• 2  ขุดดินผึ่งแดดเพื่อกำจัดเชื้อโรคและแมลงบางชนิด

• 3  ย่อยดิน  เก็บเศษหญ้าและวัสดุอื่นที่ปนอยู่ในดินออก

• 4  ขึ้นแปลงสำหรับปลูกผักตามความต้องการ  พืชผักบางชนิดที่ปลูกเป็นหลุม  การขึ้นแปลงอาจจะไม่จำเป็น  ควรขุดหลุมให้มีระยะปลูกเหมาะสมกับชนิดของผัก ควรใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักผสมคลุกเคล้ากับดินก่อนที่จะขึ้นแปลงหรือใช้ปุ๋ยรองก้นหลุมสำหรับการปลูกผักยืนต้น

การเลือกใช้เครื่องมือ

การใช้เครื่องมือในการเตรียมดินปลูกพืชผักสวนครัวนั้น ขึ้นอยู่กับลักษณะของการปลูกพืชผักแต่ละชนิด การปลูกผักเพื่อการค้าจำนวนหลายไร่ มีความจำเป็นต้องใช้เครื่องทุ่นแรง เช่น รถแทรกเตอร์  รถไถแบบเดินตาม ใช้ใบไถที่แตกต่างกัน  เช่น  ใช้ไถกระทะหรือไถหัวหมูสำหรับไถดินที่บุกเบิกใหม่หรือแข็ง ใช้จอบหมุน จานพรวน สำหรับการย่อยดิน แต่การปลูกผักสวนครัวเครื่องมือที่นิยมใช้กันมากได้แก่

การเลือกใช้เครื่องมือ

•  จอบขุด  เป็นจอบที่มีน้ำหนักมาก  หน้าตัดเว้า  ตัวจอบยาว  ใช้สำหรับขุดดิน

การเลือกใช้เครื่องมือ

• สองเขาขุด  ใช้สำหรับขุดดินเหนียว  ดินแข็ง

การเลือกใช้เครื่องมือ

• จอบถาก  เป็นจอบที่มีน้ำหนักเบา  ตัวจอบสั้น  หน้าตัดตรง  ใช้สำหรับถากถางดายหญ้า  ย่อยดินให้เป็นก้อนเล็กๆ  ใช้ขึ้นแปลง

การเลือกใช้เครื่องมือ

• พลั่ว  ใช้สำหรับตักปุ๋ยคอก  ปุ๋ยหมัก  ที่จะนำมาผสมกับดินในแปลงปลูก

การเลือกใช้เครื่องมือ

•  เสียม  ใช้สำหรับขุดหลุมปลูกพืชผักสวนครัวที่ปลูกเป็นหลุม

การเลือกใช้เครื่องมือ

• คราดเหล็ก  มือเสือ  ใช้สำหรับแยกเศษหญ้า  ไม้  ออกจากดิน ใช้ย่อยดิน

การเลือกใช้เครื่องมือ

• บุ้งกี๋  ใช้สำหรับใส่ปุ๋ยคอก  ปุ๋ยหมัก  เศษหญ้า

จงตอบคำถามต่อไปนี้

1. ดินมีความสำคัญต่อพืชอย่างไร

2. แร่ธาตุที่พืชต้องการมากที่สุดคือแร่ธาตุอะไรบ้าง

3. ดินทีร่วนซุยดีต่อพืชอย่างไร

4. ในขั้นตอนการเตรียมดิน ทำไมต้องขุดดินผึ่งแดด

5. คราดเหล็ก ใช้ทำอะไร