Fil. 8 - KARUNUNGANG - BAYAN

Fil. 8 - KARUNUNGANG - BAYAN

by RICHELL ANGELES

​KARUNUNGANG-BAYAN

​- Kaalamang-bayan

​- Binubuo ng Salawikain, sawikain, bugtong, palaisipan, kasabihan, at bulong, alamat at iba pa.

​-mapaghahanguan ng sinaunang paniniwala at halagahan.

​- Nagmula sa mga Tagalog at hinango sa mahahabang tula.

​https://www.youtube.com/watch?v=yPsTS7-kdqk

​https://www.youtube.com/watch?v=3vlulPh6wJQ

​Uri ng Karunungang-Bayan

1. 1. Salawikain

2. 2. Sawikain/Idyoma

3. 4. Kasabihan

4. Bugtong

5. Palaisipan

6. Bulong​

​SALAWIKAIN

​Ito ay matalinghagang pahayag na ginagamit ng matatanda noong unang panahon upang mangaral at akayin ang kabataan tungo sa kabutihan at kagandahang asal..

Halimbawa:

​

​1.Ang katotohana'y kahit na ibaon, lilitaw pagdating ng takdang panahon.

2.Kung hindi ukol, hindi bubukol.

​3. Aanhin pa ang damo, kung patay na ang kabayo.

SAWIKAIN/IDYOMA​

Ito ay salita o pahayag na nagtataglay ng talinghaga at mayroong nakatagong kahulugan; tinatawag din itong idyoma o eupemistikong pahayag.

 Halimbawa:

1. Malawak ang isip - maraming nalalaman

2. Mapurol ang utak - mahina ang pag-intindi

3.bagong tao - binata​

​4. bulang-gugo - gastador

​KASABIHAN

Ito ay mga pahayag hinggil sa paniniwala na may kaugnayan sa mga pangyayari sa buhay ng tao na dapat tanggapin o iwasan. Karaniwang ginagamit sa panunukso o pagpuna ng isang tao. Ito ay payak dahil di nagtataglay ng talinghaga. Maaaring parirala o pangungusap, na karaniwang sinasambit sa ngayon o nakaugaliang sabihin ng mga tao sa isang pook ng isang kapanahunan. (E.G Angeles at N.V Matienzo)

Halimbawa:

1.Kasama sa gayak, di kasama sa lakad.

2.Ubos-ubos biyaya, bukas nakatunganga

3. Utos na sa pusa, utos pa sa daga.

4. Tulak ng bibig, kabig ng dibdib​