Ekspansja Rzymu w dobie republiki

Ekspansja Rzymu w dobie republiki

by Marta Skarżyńska

​chronologia Rzymu

753 p.n.e.

​​Legendarna data założenia Rzymu, wg. legendy o Romulusie i Remusie.

​

​509 p.n.e.

​Obalenie i wygnanie ostatniego króla Rzymu Tarkwiniusza Pysznego oraz powstanie Republiki Rzymskiej.

Ustanowienie urzędu dwóch konsulów o rocznej kadencji.

​280-275 p.n.e.

• Wojna z królem Epiru, Pyrrusem, który najazd na państwo rzymskie dokonał na wezwanie miasta greckiego Tarentu.

​

​264 p.n.e.

Rzym praktycznie zapanował nad całym Półwyspem Apenińskim, supremacja w Italii.; kapitulacja Tarentu oraz Rzymianie zajmują etruskie centrum religijne Wolsynie (Volsinie)

​

Pierwsze igrzyska gladiatorów w Rzymie

​I wojna punicka 264 - 241 p.n.e

​Kartaginą vs Rzymem

​

​przyczyny:

​- Kartagińczycy wspierali Pyrrusa w wojnie o Tarent

​- Rzymianie zajęli Sycylię, należącą do Kartaginy

​

​bitwa pod Mylae 261 p.n.e

​wygrana Rzymu;

​- zastosowanie abordażu i "kruków" (ruchome pomosty)

​- taranowanie statków

​Wojny punickie – nazwa ogólna dla konfliktów zbrojnych między Republiką rzymską a Kartaginą, państwem powstałym z fenickiej (łac. Poeni – Fenicjanie, punicus – fenicki, bella punica – wojny fenickie) kolonii w Afryce Północnej (obecnie Tunezja), jakie rozegrały się z przerwami w okresie od 264 do 146 r. p.n.e.

​skutki:

​- przegrana Kartaginy i strata posiadłości na Sycylii

​- zwolnienie jeńców rzymskich bez okupu

​- ogromne odszkodowanie dla Rzymu

​II wojna punicka

218 - 201 p.n.e

​

​Kartagina vs Rzym

​

​Przyczyny:

​- ekspansja Rzymu na Sardynię i Korsykę

​- sojusz Rzymu z miastem Sagunt, które leżało w strefie wpływów Kartaginy

​Chronologia II wojny punickiej

​Prowadzona była na Półwyspie Apenińskim, Iberyjskim,

na Sycylii i w Afryce Północnej.

​

​Hannibal Barkas vs Rzym

​                                    Publiusz Kornelisz Scypion                                        zw. Afrykańskim

​

​217 p.n.e b. nad Jeziorem Trazymańskim (zwycięstwo Kartaginy)

​armia liczyła 30 000 żołnierzy vs. 40 000 Kartagina (+ 1 słoń bojowy - Surus)

​3-godzinna bitwa zakończyła się całkowitą klęską Rzymian; Poległo 15 000 żołnierzy rzymskich, w tym odpowiedzialny za klęskę Flaminiusz. Pozostałe 10 000 żołnierzy poszło w rozsypkę.

​216 p.n.e bitwa pod Kannami

​

​armia rzymska liczyła: 40 tys. legionistów, 40 tys. lekkiej piechoty sprzymierzeńców oraz 7,2 tys. jezdnych vs. armia kartagińska: 32 tys. ciężkozbrojnych, 8 tys. lekkiej piechoty oraz 10 tys. jezdnych.

​202 p.n.e bitwa pod Zamą

​​Armia rzymska liczyła około 25 tys. żołnierzy pieszych + jazda numidyjską vs.

​

​Armia Hannibala około 50 tysięcy +

korpus 80 słoni bojowych

​

​- Przegrana Hannibala

​skutki:

​- Kartagina traci posiadłości w Afryce

​- ogromna kontrybucja dla Rzymu

​- zakaz posiadania floty oraz wielkiej armii

​- zakaz przyłączania nowych terenów

​III wojna punicka 149-146 p.n.e

​​całkowite zrównanie z ziemią Kartaginy, ziemia zaorana i posypana solą, poświęcona bogom podziemi; ludność ocalała sprzedana w niewolę;

​

Katon Starszy kończył swoje przemowy:

" Poza tym sądzę, że należy zniszczyć Kartaginę."

​Legiony Rzymskie:

​

​Legion albo legia (łac. legio) – podstawowa i największa jednostka taktyczna armii rzymskiej złożona przede wszystkim z ciężkozbrojnej piechoty. Odpowiednik współczesnej dywizji. W pierwszych trzech wiekach imperium armia rzymska liczyła od 25 do 34 legionów. W wyprawach legionów uczestniczyli również kamieniarze, cieśle, inżynierowie i inni rzemieślnicy (jako oddziały pomocnicze).

​Legion w okresie wczesnej republiki dzielił się na:

- ​30 manipułów (batalionów) po 2 centurie;

- ​60 centurii (kompanii) po stu żołnierzy;

​

a po reformie Mariusza (II w. p.n.e) na:

​- 10 kohort (pułków) po 3 manipuły (ok. 480 żołnierzy) z tym, że pierwsza kohorta miała zazwyczaj ok. 1100 żołnierzy (podwójny stan);

​- 30 manipułów (batalionów) po ok. 160 żołnierzy;

- ​60 centurii (kompanii) – w zależności od okresu od 50 do 100 żołnierzy (zazwyczaj ok. 80), każda z kohort liczyła po 6 centurii, wyjątkiem była pierwsza kohorta, w której centurii było 5, jednak o podwójnym stanie liczbowym

​szyk manipularny

​Velites (łac. Welici, liczba pojedyncza veles) – w okresie republiki rzymskiej piechota lekkozbrojna, prowadząca działania przed linią manipułów.

​​Legioniści walczyli najczęściej w trzech szeregach: hastati, principes i triarii.

Triarii - Najstarsi (od ok. 30 do 46 lat) i najbardziej doświadczeni weterani stanowili linię rezerw, którą wprowadzano do walki głównie w krytycznych momentach

Principes - ​starsi żołnierze od hastati, ale młodsi niż triarii. Walczyli w drugiej linii manipułów wojsk rzymskich.

​Testudo - (szyk żółwi) – obronny szyk legionów rzymskich stosowany dla ochrony przed ostrzałem przeciwnika.

​​Polegał na utworzeniu zwartej prostokątnej kolumny, w której legioniści (zwykle 27) z pierwszego szeregu i z boków formacji trzymali tarcze pionowo przed sobą lub od strony swego odsłoniętego boku, a legioniści z szeregów wewnętrznych trzymali tarcze poziomo nad sobą i nad legionistami pierwszego i bocznych szeregów, tworząc w ten sposób osłonę całego szyku przed pociskami przeciwnika.