Шартты және Шартсыз рефлекстер

Жоғарғы дәрежелі жүйке қызметі іліміндегі И.И.Сеченов пен И.Павлов еңбектерінің маңызы. Шартты және Шартсыз рефлекстер ​

Дайындаған:​ Әділетова Наргиз ДЯ-003

​И.М. Сеченов (1863 ж.) алғаш рет рефлекторлық принциптің психикалық қызмет екенін көрсетті.

​ И.М. Сеченов (1863 ж.) алғаш рет рефлекторлық принциптің психикалық қызмет екенін көрсетті.

​      И.П. Павлов сілекей бөліну үрдісін зерттеу барысында, шартты рефлексті ашты.

​ Ол рефлекторлық қызметтегі жоғары формасындағы реакция – тітіркендіргіш емес, яғни тітіркендіргіштен кейінгі сигнал екендігін көрсетті.

​И.П. Павловтың өзі жазғанындай, шартты рефлекстер туралы ілімнің құрылуы тамақ ішу алдында әсер ететін агенттерге сілекей бөлінуіне табиғи – ғылыми талдау жасаудан басталады.

​Жоғарғы жүйке іс-әрекеті

​Шартсыз рефлекс- туа пайда болған, тұқым қуалайды және тұрақты болады.

​Шартты рефлекстер- жеке ағзаның тіршілік ету барысында пайда болады, тұқым қуаламайды және онша тұрақты емес.

​И.М. Сеченовтың ойларын И.П. Павлов ерекше дамытты және нақтылы тәжірибе жүзінде дәлелдеді. Ол шартты рефлекстер әдісін енгізіп жоғарғы жүйке іс-әрекеті туралы осы замаңғы ілімінің  ірге тасын қалады.

​И.П. Павловтың көретуі бойынша, ОЖЖ-нің төмеңгі бөлімінде-қыртысасты, ми бағанында жұлында пайда болатын рефлекстік әсерленістер туа біткен және тұқым қуалайтын тұрақты жүйке жолдарымен орындалады.

Шартты  рефлекстің  жіктелуі​

​

Сыртқы - шартсыз тежелу

​

Аспаптық

​

Жасанды және іліспелі

​

Ішкі – шартты тежелу

​

Вегетативтік

​

Табиғи және нақты

​

Шартты рефлекстің тежелуі

​ Шартсыз тежелу- жүйе жүйесінің туа біткен қасиеті. Ол сыртқы бөтен түрткілер әсерінен мінез актысының кенеттен әлсіреуі немесе басылып қалуы.

Шартты тежелу- жүйкенің жүре пайда болған қасиет. Ол шартты рефлекс сияқты құрылады. Павлов шартты тежелуді өшіретін, ажырататын, шартты тежейтін және кешіктіретін деп 4 түрге бөлді.

​Жоғарғы жүйке қызметі мен негізгі процестерінің қалыпты қасиеттерінің әрекеттік ауытқулары көптеген жүйке ауруларына әкеліп соғады.

Невроз- жоғары жүйке қызметінің созылмалы әрекеттік бұзылуы. Оған себепші- ми қыртысы-қыртысасты немесе ми сыңарларының өзара қатысының келісімсіз жағдайлары,әр түрлі әрекеттік, оның ішінде вегетативтік жүйе қызметінің бұзылуы.

​ Жоғарғы жүйке іс-әрекетінің бұзылуы

​ Адамдарда невроздың көп түрі болады, оның ішінде жиі кездесетіні неврастения, мезі қылатын күйдің неврозы, истерия және психастения. И.П. Павлов айтуынша истерия-көркемпаз типті адамға, ал психастения-ойшыл адамға тән келеді.

Multiple Select

Шартсыз және шартты рефлекстер туралы ілімді ашқан ғалым -

• Павлов И.П.

• Сеченов И.М.

• Мечников И.И.

• Парин В.В.

Poll

Рефлекс дегеніміз ...

• Нерв жүйесінің қызметі

• Сырттан немесе іштен келетін тітіркендіргіштерге организмніњ қайтаратын жауап реакциясы

• Күрделі ми қабығының жұмысы

• Әр түрлі тітіркендіргіштердің әсері нәтижесінде нерв жүйесінің қызметі

Multiple Select

Нерв жүйесінің тыныштықтағы күйі…

• тежелу

• қозу

• ирродиация

• концентрация

Poll

«Ми рефлекстері» еңбегінің авторы кім?

• В.А.Бехтеров

• О.Конт

• Ч.Дарвин

• И.М.Сеченов

Multiple Choice

Нерв жүйесінің қызметін атқаратын

• нейтрондар

• нерв қозғалысы

• рефлекс

• жұлын

​Назарларыңызға рахмет!!!