Văn 10 Oct buổi 3

Văn 10 Oct buổi 3

by Anh Anh

Văn 10 Oct buổi 3

by Anh Anh

Văn nghị luận​ xã hội

​Định nghĩa :

​Nghị luận xã hội là phương pháp nghị luận lấy đề tài từ các lĩnh vực xã hội, chính trị, đạo đức làm nội dung bàn bạc làm sáng tỏ cái đúng – sai, tốt - xấu của vấn đề được nêu ra. Từ đó đưa ra một cách hiểu thấu đáo về vấn đề nghị luận cũng như vận dụng nó vào trong đời sống

​Phân loại : 2

• ​Tư tưởng đạo lí (bàn luận về những vấn đề thuộc tư tưởng, đạo đức, lối sống, cách ứng xử)

• Hiện tượng đời sống (bàn luận về những hiện tượng, những sự việc cụ thể xảy ra trong đời sống hàng ngày, mang tính cấp bách, gần gũi, có ảnh hưởng đến cuộc sống)

1. Tư tưởng đạo lý

• Hầu như là tư tưởng tích cực (90%)

• Dàn ý chung (với dạng đề tư tưởng đơn thuần) : ​

​- Luận điểm 1: Giải thích các khái niệm về tư tưởng đạo đức.

- Luận điểm 2: Nhận định, đánh giá về biểu hiện/vai trò của tư tưởng đạo lý.

- Luận điểm 3: Liên hệ - Phản đề (Bàn luận mở rộng các tư tưởng vấn đề trái ngược).

- Luận điểm 4: Bài học nhận thức, hành động cho bản thân, kết luận.

​1. Tư tưởng đạo lý

Với dạng đề tư tưởng dưới dạng đặc biệt : ​

• Trích từ câu nói

• ​Rút ra bài học từ câu chuyện

• ​Rút ra từ lời thoại

• ​rút ra từ xã hội đời sống

• Dàn ý (5 phần)

​2. Hiện tượng đời sống, xã hội

• Bao gồm cả tích cực và tiêu cực.

• ​Dàn ý :

- Luận điểm 1 : Giải nghĩa ( nếu có)

​- Luận điểm 2 : Thực trạng + Biểu hiện cụ thể (có thể trích từ bài báo, nhân vật điển hình)

- Luận điểm 3: Nguyên nhân (đối với tiêu cực)

- Luận điểm 4: Tác hại/tác dụng/ Ý nghĩa

​- Luận điểm 5: Lật đề (với tích cực)

- Luận điểm 6: Giải pháp, bài học

​

​Một số đề đặc biệt

• ​Em có suy nghĩ gì về trang phục và văn hóa của giới trẻ hiện nay

• ​Hãy trình bày quan điểm của anh/chị về việc giữ gìn tiếng mẹ đẻ và học tập tiếng nước ngoài.

• ​Bàn về vai trò của một số bộ môn nghệ thuật như kịch, âm nhạc, hội họa, vũ đạo,…trong nhà trường phổ thông, nhiều người cho rằng các môn học này không cần thiết đối với học sinh; song nhiều người khác lại cho rằng chúng không chỉ cần thiết mà còn là sự sống còn của nền giáo dục toàn diện và hiện đại.

  Anh/chị đồng tình với ý kiến nào? Hãy trình bày bằng một đoạn văn nghị luận

• ​Sự giận dữ có tác động như thế nào tới cuộc sống con người?

• ​Trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự hòa nhập thế giới trong thời đại 4.0

​Liên hệ bản thân trong NLXH :

• Là một học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường...

• Đối với bản thân tôi/….;

• Nhìn lại bản thân, tôi thấy rằng…;

• Từ câu nói của/ từ trích dẫn…, tôi cảm thấy mình cần….

  VÍ DỤ :

  • Mở cửa và nhìn ngắm thế giới rồi nhìn lại chính mình, tôi thấy mình thật may mắn vì luôn có góc nhìn tích cực về mọi việc trong cuộc sống. Tôi luôn tự nhắc nhở mình giống như một mầm cây, luôn hướng mình về phía mặt trời - nơi tràn đầy ánh sáng và sự sống, thay vì cứ mãi nhìn vào những mảng tăm tối, quẩn quanh.​

Key points :

• ​Đúng & đủ ý.

• ​Rõ ràng & mạch lạc các phần.

• ​Đưa dẫn chứng xác thực, trực tiếp.

• ​Không miên man, dài dòng

• ​Đảm bảo lượng viết : 200 chữ

• ​Đảm bảo thời gian : 15-20 min

• ​Tạo sự khác biệt : Đưa châm ngôn, danh ngôn, lật đề,đi sâu vào các ý....

Phần 1 Đọc - hiểu ​

​a) Mục đích:

Đọc hiểu văn bản là hành động giải mã văn bản, thường hướng tới các mục đích sau đây:

+ Thu thập, chiết xuất thông tin

+ Phân tích, lí giải văn bản

+ Phản hồi và đánh giá

  b) Cấu trúc bài đọc hiểu:

- Phần 1: Ngữ liệu: đoạn văn bản, văn bản: liền mạch/không liền mạch

- Phần 2: Đưa ra các câu hỏi theo các mức độ nhận thức từ thấp - cao: nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao

c) Lưu ý khi làm bài tập đọc hiểu:

+ Khi đọc hiểu văn bản, cần chú ý đặc trưng thể loại, nắm được từ ngữ then chốt, câu chủ đề, các hình ảnh, chi tiết, biện pháp nghệ thuật trọng tâm,...

+ Đọc yêu cầu của câu hỏi trước khi đọc văn bản

Khi trả lời:

+ Đối với câu hỏi TNKQ: cẩn trọng khi lựa chọn phương án trả lời

+ Đối với câu hỏi thu thập thông tin: cần trả lời ngắn gọn, có thể gạch đầu dòng.

+ Đối với câu hỏi phân tích, đánh giá, lí giải: trả lời ngắn gọn, đầy đủ với nhiều nhất các phương án có thể, bày tỏ được chủ kiến riêng, có cách lập luận chặt chẽ, thuyết phục, không viết chung chung, mơ hồ.

• ​Đề tài: đối tượng được đề cập đến trong văn bản

• ​Chủ đề: Nội dung chính được đề cập đến trong văn bản

+ Dạng câu hỏi: Xác định nội dung chính của văn bản/ Văn bản đề cập đến điều gì?/ Hãy xác định chủ đề của văn bản, Tình cảm, cảm xúc của tác giả được thể hiện trong văn bản (đối với thơ),...

+ Cách làm:

* Đối với văn bản phi nghệ thuật (khoa học, báo chí,...): xác định từ then chốt, câu chủ đề à liên kết thông tin à khái quát thông tin à xác định nội dung chính

​* Đối với văn bản nghệ thuật: chú ý đến ý nghĩa những hình ảnh, từ ngữ đắt, câu hay, biện pháp tu từ (thơ), nhân vật, chi tiết đặc sắc, giọng điệu của văn bản,..--> xác định chủ đề

​​ 1.Yêu cầu xác định đề tài, chủ đề, tư tưởng của văn bản

​​ 1.Yêu cầu xác định đề tài, chủ đề, tư tưởng của văn bản

• ​Tư tưởng: Điều mà tác giả muốn gửi gắm qua văn bản (thường là văn bản nghệ thuật)

+ Dạng câu hỏi: Qua văn bản, tác giả muốn nhắn nhủ điều gì?/ Thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc/ bài học mà anh/ chị rút ra?...

+ Cách làm: Chú ý đến ý nghĩa hàm ẩn của vb, cảm nhận chiều sâu văn bản để xác định

• ​Đặt nhan đề cho văn bản

+ Cách làm:  + thể hiện được nội dung chính

                  + hình thức ngắn gọn, hấp dẫn

​2. Dạng câu hỏi/bài tập yêu cầu nhận diện, phân tích các phương diện về nội dung, hình thức của văn bản

​a) Yêu cầu nhận diện các phương thức biểu đạt

Dạng câu hỏi - cách làm

- Xác định phương thức biểu đạt chính trong văn bản : chỉ nêu một phương thức biểu đạt chính

- Xác định các phương thức biểu đạt trong văn bản : nêu từ hai phương thưc biểu đạt trở lên.

​b) Yêu cầu nhận diện phong cách chức năng ngôn ngữ (6)

​c) Yêu cầu nhận diện các hình thức ngôn ngữ:

- Ngôn ngữ trực tiếp:

+ Ngôn ngữ của người kể chuyện:

+ Ngôn ngữ nhân vật: đối thoại, độc thoại

- Ngôn ngữ nửa trực tiếp: đan xen giữa lời người kể chuyện và lời nhân vật

Ví dụ: đoạn đầu của CHí Phèo: Hắn vừa đi vừa chửi à ngôn ngữ nửa trực tiếp

   Dạng câu hỏi: Hãy xác định loại ngôn ngữ kể chuyện trong văn bản

d) Yêu cầu nhận diện các phương thức trần thuật:

- Trần thuật ở ngôi thứ nhất do nhân vật tự kể chuyện (lời trực tiếp)

à Tác dụng: tạo tính sinh động, chân thực

- Trần thuật từ ngôi thứ 3 người kể giấu mình

à Tác dụng: tạo tính khách quan cho câu chuyện

- Trần thuật từ ngôi thứ 3 của người kể chuyện giấu mình, nhưng điểm nhìn và lời kể theo giọng điệu của nv trong tp (lời nửa trực tiếp)

à Tác dụng: làm cho câu chuyện được kể sinh động, các sự vật qua điểm nhìn của nhân vật trở nên mới mẻ, mang nét riêng, đậm tính trữ tình.

 

e) Yêu cầu nhận diện các phép liên kết hình thức​

​g) Yêu cầu nhận diện các kiểu câu:

- Các kiểu câu chia theo mục đích nói:

+ Câu tường thuật

+ Câu nghi vấn

+ Câu cảm thán

+ Câu cầu khiến

- Các kiểu câu chia theo cấu trúc, chức năng:

+ Câu chủ động/ Câu bị động

+ Câu khẳng định/ phủ định

+ Câu đơn/câu ghép

+ Câu bình thường / câu đặc biệt

   Dạng câu hỏi: Hãy xác định kiểu câu (chia theo.....) của câu........

​2. Dạng câu hỏi/bài tập yêu cầu nhận diện, phân tích các phương diện về nội dung, hình thức của văn bản

​h) Yêu cầu nhận diện, phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ

​i) Yêu cầu xác định các thao tác lập luận:

​​j) Yêu cầu xác định ý nghĩa của từ, cụm từ, hình ảnh, chi tiết,...hoặc một phương diện nào đó trong văn bản.

​- Từ & Cụm từ : Nêu nghĩa gốc => Nghĩa chuyển ( Nghĩa bóng) => Rút ra ý nghĩa việc sử dụng từ/cụm từ trong câu

​- HÌnh ảnh : Hình ảnh miêu tả/ diễn tả câu chuyện gì => Ý nghĩa gửi gắm

​

​2. Dạng câu hỏi/bài tập yêu cầu nhận diện, phân tích các phương diện về nội dung, hình thức của văn bản

​3. Dạng câu hỏi/ bài tập yêu cầu phản hồi, đánh giá:

• ​Anh/chị có suy nghĩ gì về hình ảnh, chi tiết, câu chuyện.....

• ​Anh/chị có đồng tình với...không ?

• ​Theo anh/chị, điều gì là........?

• ​Anh/chị hãy nêu quan điểm/ý kiến về vấn đề.....?