Sinaunang Kabihasnan sa Asya- Sumer, Indus, Tsina

by Lienarda Balisong

​Dinastiyang Shang

​Naging tagpuan ng Kabihasnang Shang ang ilog Huang Ho na tinawag ding Yellow River. Tuwing pagkatapos ng pagbaha ang tubig nito ay nag-iiwan ng loess o dilaw na lupa na nagsisilbing pataba sa lupaing agrikultural na malapit dito. Ang taunang pagbaha sa ilog na ito ay kumikitil ng maraming buhay kaya tinagurian itong River of Sorrow. Sa pamamagitan ng pagtatanim ng mga halaman at paglalagay ng dike, nakontrol ng mga tao at napaghandaan ang tubig.

​Dinastiyang Shang

​Mayroon ring mga pamayanang umusbong dito bago pa ang Shang. Ito ang kalinangang Yangshao (3000- 1500 BCE) at Lungshan (2500 – 2000 BCE). Pagtatahi ang pangunahing gawain sa panahong ito. Bagama’t mas permanente ang pamayanang Lungshan, nagkaroon din naman ng kontribusyon ang pamayanang Yangshao. Isa sa mga pangunahing gawain ng Yangshao ay ang paggawa ng tapayan. Nahigitan at napaunlad ito ng Lungshan sa pagkatuklas ng potter’s wheel. Masasabing ang Lungshan ang transisyon patungo sa panahon ng kabihasnang Shang.

​Natuklasan rin ang sistema ng pagsulat na tinawag na calligraphy na nagsilbing tagapag-isa ng Tsino. Bagama’t may iba’t ibang wika, nakasentro lamang sa isang sistema ng pagsulat ang mga Tsino. Ang mga simbolo ng butong orakulo ang ginamit na karakter bilang unang simbolo ng pagsusulat nila. Ipinalagay ng mga Tsino na ang kanilang kabihasnang umusbong sa Huang Ho ang isa sa mga sinaunang kabihasnan at pinakamatandang nabubuhay na kabihasnan sa daigdig. Ang pananaw ito ay nagpatuloy tungo sa pagtatag ng mga imperyo.