Urząd Dozoru Technicznego i jego uprawnienia

Urząd Dozoru Technicznego i jego uprawnienia

by Aneta Lego-Czaicka

​UDT co to?

​Wiesz już, że UDT to Urząd Dozoru Technicznego będącego instytucją państwową mającą na celu zapewnienie bezpieczeństwa urządzeń i instalacji technicznych podlegających dozorowi technicznemu. Dozór techniczny w nieco innej formie funkcjonował już na początku 20 wieku, jednak w stanie jakim znamy go dzisiaj działa od 1950 roku.

​Dozór techniczny co to?

W myśl Ustawy o Dozorze Technicznym z dnia 21 grudnia 2000 r. dozorem technicznym nazywamy: określone ustawą działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych i urządzeń do odzyskiwania par paliwa oraz działania zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego w tych obszarach. Z definicji tej wyraźnie wynika, iż dozór techniczny to nie osoby czy instytucje, lecz prace, czynności lub działania, które mają na celu zapewnić bezpieczne funkcjonowanie (eksploatację) urządzeń technicznych i urządzeń do odzyskiwania par paliwa.

​Czym się zajmuje UDT?

​UDT zajmuje się szeregiem spraw związanych ze sprawowaniem dozoru technicznego nad urządzeniami dozoru technicznego. Dokładny zakres prac został opisany w Ustawie o Dozorze Technicznym z 21.12.2000 roku. Znajdziemy tam informację, że Urząd Dozoru Technicznego jest odpowiedzialny za:

· wykonywanie dozoru technicznego nad urządzeniami technicznymi w zakresie określonym ustawą,

· wydawanie decyzji w sprawach wynikających z wykonywania dozoru technicznego,

· prowadzenie ewidencji eksploatowanych urządzeń technicznych,

· analizowanie przyczyn i skutków uszkodzeń urządzeń technicznych oraz stała ocena stopnia zagrożenia stwarzanego przez te urządzenia,

​Czym się zajmuje UDT?

​· inicjowanie działalności mającej na celu podnoszenie zawodowych kwalifikacji wytwórców oraz użytkowników w zakresie bezpiecznej pracy urządzeń technicznych,

· uzgadnianie programów szkolenia osób obsługujących i konserwujących urządzenia techniczne,

· sprawdzanie kwalifikacji osób wytwarzających, naprawiających, modernizujących, obsługujących i konserwujących urządzenia techniczne oraz osób wykonujących badania nieniszczące,

· certyfikowanie systemów jakości dotyczących urządzeń technicznych.

​Formy dozoru technicznego

​Dozór techniczny na urządzeniach technicznych wykonywany jest w trzech formach:

1) dozoru technicznego pełnego,

2) dozoru technicznego ograniczonego,

3) dozoru technicznego uproszczonego.

Powyższe formy dozoru technicznego różnią się od siebie ilością wykonywanych badań technicznych przez jednostki dozoru technicznego, a dokładnie przez ich pracowników zwanych inspektorami dozoru technicznego.

​Pełny dozór techniczny urządzeń technicznych

​Jeżeli urządzenie techniczne podlega pod formę dozoru technicznego pełnego to inspektorzy wykonują:

• badanie odbiorcze, które wykonywane jest na urządzeniach gotowych do pracy, a przed pierwszym wydaniem decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,

• badanie okresowe w terminach określonych w Rozporządzeniu właściwego Ministra w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego,

• badania doraźne.

​Ograniczony dozór techniczny urządzeń

Jeżeli urządzenie podlega pod formę dozoru technicznego ograniczonego to inspektorzy wykonują:

• badanie odbiorcze, które wykonywane jest na urządzeniach gotowych do pracy, a przed pierwszym wydaniem decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,

• badania doraźne ( badania doraźne eksploatacyjne po zgłoszeniu przez eksploatującego, czyli właściciela urządzenia, badania doraźne kontrolne w terminach określonych w Rozporządzeniu właściwego Ministra w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, badanie doraźne poawaryjne lub powypadkowe)

​Uproszczony dozór techniczny urządzeń

Jeżeli urządzenie podlega pod formę dozoru technicznego uproszczonego to inspektorzy w toku eksploatacji tego urządzenia nie wykonują badań technicznych.

​Urządzenia podlegające Dozorowi Technicznemu

​Jak nietrudno się domyślić Urządzeniami dozoru technicznego nazwiemy wszystkie urządzenia, które podlegają nadzorowi UDT. Rodzaje urządzeń podlegających UDT zostały opisane w dniu 7.12.2012 w rozporządzeniu Rady Ministrów.

​Urządzenia podlegające Dozorowi Technicznemu

Urządzenia, które w toku eksploatacji mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska na skutek:

a) rozprężenia cieczy lub gazów znajdujących się pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego (zbiorniki ciśnieniowe),

b) wyzwolenia energii potencjalnej lub kinetycznej przy przemieszczaniu ludzi lub ładunków w ograniczonym zasięgu (urządzenia transportu bliskiego),

c) rozprzestrzeniania się materiałów niebezpiecznych podczas ich magazynowania lub transportu (zbiorniki do transportu i magazynowania materiałów niebezpiecznych).

​Urządzenia podlegające Dozorowi Technicznemu

Maszyny służące do przemieszczania osób lub ładunków w ograniczonym zasięgu:

• Wciągarki i wciągniki

• Suwnice

• Żurawie

• Układnice

• Dźwigniki

• Wyciągi towarowe

• Podesty ruchome

• Wyciągi statków

• Urządzenia dla osób niepełnosprawnych

​Urządzenia podlegające Dozorowi Technicznemu

​Urządzenia ciśnieniowe

• Kotły parowe

• Szybkowary ciśnieniowe

• Kotły cieczowe o pojemności większej niż 2 dm3

• Zbiorniki na gaz skroplony

• Cysterny

• Rurociągi

Koleje liniowe

Pomosty ruchome

Układnice torów

Urządzenia załadowcze

​Uprawnienia UDT

​Odbycie odpowiednich kursów i przystąpienie do egzaminów UDT pozwala zdobyć uprawnienia do wykonywania zawodu związanego w pracach, gdzie certyfikat UDT jest wymagany.

Pracownik posiadający uprawnienia UDT powinien znać przepisy prawne i zasady panujące na swoim stanowisku pracy. Urząd Dozoru Technicznego sprawdza kwalifikacje osób zgodnie z ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym I rozporządzeniu Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 21 maja 2019 r. w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych.

​Uprawnienia UDT

Urząd Dozoru Technicznego jest upoważniony do uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych:

• obsługującego dźwigi,

• obsługującego dźwignice,

• konserwatora dźwigów,

• konserwatora dźwignic,

• operatora wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia,

• konserwatora wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia,

• napełniającego zbiorniki przenośne

​Uprawnienia UDT

Chcąc zdobyć uprawnienia UDT w danym zawodzie musisz podejść do egzaminu i uzyskać pozytywny wynik. Egazminy UDT przeprowadzane są przed komicją egzaminacyjną UDT i sprawdzają zarówno wiedzę teoretyczną jak i praktyczną, warto się do nich dobrze przygotować. Najlepszym sposobem na zdobycie uprawnień UDT jest odbycie kursu zawodowego w Centrum Doskonalenia Zawodowego.

Po zdaniu egzaminu uzyskujesz specjalną karę potwierdzającą uzyskanie licencji na obsługę danego urządzenia.

Konsekwencje prawne wynikające z nieprzestrzegania przepisów dozoru technicznego

Za nieprzestrzeganie przepisów dozoru technicznego Ustawa o dozorze technicznym przewidziała przepisy karne, które stanowią:

Kto dopuszcza do eksploatacji urządzenia technicznego:

1) bez otrzymania decyzji organu właściwej jednostki dozoru technicznego o dopuszczeniu urządzenia do eksploatacji lub obrotu,

2) wbrew decyzji organu właściwej jednostki dozoru technicznego o wstrzymaniu eksploatacji lub wycofaniu z obrotu urządzenia technicznego,

3) przerabia urządzenie techniczne bez zgody organu właściwej jednostki dozoru technicznego,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

​

​​Konsekwencje prawne wynikające z nieprzestrzegania przepisów dozoru technicznego

Kto: 1) uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie czynności dozoru technicznego,

2) nie wykonuje obowiązku zawiadomienia organu właściwej jednostki dozoru technicznego o niebezpiecznym uszkodzeniu urządzenia technicznego lub nieszczęśliwym wypadku związanym z eksploatacją urządzenia technicznego, podlega karze grzywny.

Dziękuję​

​