Fil10_Q2_M6 Wika at Gramatika: Kaisahan sa Pagpapalawak ng Pangu

By Ana Mae Santos

Modyul 6 Wika at Gramatika: Kaisahan sa Pagpapalawak ng Pangungusap

By Ana Mae Santos

Mga Kasanayang Pampagkatuto:

​

1. Naipahahayag ang sariling kaalaman at opinyon tungkol sa isang paksa sa isang talumpati. (F10PS-IIg-h-71)

2. Naisusulat ang isang talumpati tungkol sa isang kontrobersyal na isyu. (F10PU-IIg-h-71), at

3. Nasusuri ang kasanayan at kaisahan sa pagpapalawak ng pangungusap. (F10WG-IIg-h-64)​

By Ana Mae Santos

Paunang Pagsubok:

Panuto: Basahin at unawain ang sumusunod na pangungusap. Tukuyin

kung ito ay pinalawak o hindi. Piliin ang OO kung ito ay pinalawak at HINDI naman kung hindi.

Multiple Choice

1. Si Jorge pala ang nagwagi sa paligsahan.

• Oo

• Hindi

Multiple Choice

2. Nakita kong naglinis si June.

• Oo

• Hindi

Multiple Choice

3. Maraming bahay ang nasira at nalubog sa baha dahil sa bagyong Ule

• Oo

• Hindi

Multiple Choice

4

• Oo

• Hindi

Multiple Choice

5. Marami ang nagpunta sa palengke upang bumili ng mga pang-

regalo sa Pasko.

• Oo

• Hindi

Record-breaking uli: 33,169 new COVID-19 cases highest sa kasaysayan ng Pilipinas

Naniniwala ang Commission on Elections (Comelec) na hindi makakansela ang darating na 2022 national elections kahit na nakararanas ngayon ang bansa ng malaking pagtaas sa mga kaso ng COVID-19 na maaaring umabot sa Mayo.

Bumuo ng pangungusap batay sa larawang nakikita.

Ano ba ang ibig sabihin ng pangungusap?

Ang pangungusap ay lipon ng mga salita na may buong diwa. Ito ay binubuo ng paksa at panaguri. Ang bawat bahagi ng pangungusap ay maaring buohin pa ng maliliit na bahagi.

• Sa pagpapalawak ng pangungusap, pinapalawak ang mga maliliit na mga bahagi sa paksa at panaguri. Nagagawa ito sa tulong ng pagpapalawak ng panaguri at paksa, at pagsasama o pag-uugnay ng dalawa o higit pang pangungusap.

• Sa pagsusuri ng pangungusap ay tinitingnan kung paano ito pinalalawak.

• Upang masuri ang pagpapalawak ng pangungusap kailangang malaman ang mga paraan kung paano ito ginagawa. Nagagawa ito sa tulong ng pagpapalawak ng panaguri at paksa gayondin ang pagsasama-sama o pag-uugnay ng dalawa o higit pang pangungusap. Hindi dapat na pinalalawak lamang ang pangungusap, kailangang suriin ang kasanayan at kaisahan ng pagpapalawak nito.

Pagpapalawak ng Pangungusap at Pagsusuri

1. Maaaring mapalawak ang pangungusap sa pamamagitan ng pagpapalawak sa panaguri sa tulong ng ingklitik, komplimento, pang-abay, at iba pa. Napalalawak naman ang pangungusap sa tulong ng paksa sa tulong ng atribusyon o modipikasyon, pariralang lokatibo o panlunan, at pariralang naghahayag ng pagmamay-ari.

​Pagpapalawak ng Pangungusap at Pagsusuri

1. Ingklitik – tawag sa mga katagang paningit na laging sumusunod sa unang pangngalan, panghalip, pandiwa, pang-uri o pang-abay.

​

Halimbawa:

​Batayang Pangungusap: Si Dilma Rousseff ang pangulo ng Brazil.

Si Dilma Rousseff pala ang pangulo ng Brazil.

Si Dilma Rousseff ba ang pangulo ng Brazil?​

​

Batayang Pangungusap: Ibinaba ang poverty income threshold.

• Ibinaba rin ang poverty income threshold o ang halagang dapat

kitain ng isang pamilya na may limang miyembro.​

​Pagpapalawak ng Pangungusap at Pagsusuri

2. Komplimento/Kaganapan – Tawag sa pariralang pangngalan na nasa

panaguri na may kaugnayan sa ikagaganap o ikalulubos ng kilos ng

pandiwa. Sangkap ito sa pagpapalawak ng pangungusap.​

​

Halimbawa:

Sinang-ayunan ni Dilma Rousseff ang karaingan ng mamamayan.

(Tagaganap)

​

Ang food threshold sa almusal ay tortang kamatis, kape para sa matatanda, gatas para sa bata. (Tagatanggap)​

​

Panaguri – Nagpapahayag ng tungkol sa paksa.

Ipagpapatuloy natin ang mahusay na paggamit ng pondo ng bayan.

(Layon)

Nagtalumpati ang pangulo sa plasa. (Ganapan)

Pinagaganda ang larawan ng kahirapan sa pamamagitan ng

pagmamanipula sa mga panukat. (Kagamitan)

Dahil sa mga pagbabagong ito, ang bilang ng mahihirap na pamilya

ay bumaba mula 4.9 milyon hanggang 3.9 milyon. (Sanhi)

Nagtungo ang mga tao sa harap ng Palasyo upang makinig sa

talumpati ng pangulo. (Direksyunal)​

Panaguri – Nagpapahayag ng tungkol sa paksa.

3. Pang-abay – Nagbibigay-turing sa pandiwa, pang-uri at kapuwa pang-

abay.

Halimbawa:

​

Batayang Pangungusap: Nagtalumpati ang pangulo.

• Pagpapalawak: Mahusay na nagtalumpati ang pangulo kahapon at

totoong humanga ang lahat.

Panaguri – Nagpapahayag ng tungkol sa paksa.

1. Atribusyon o Modipikasyon – May paglalarawan sa paksa ng pangungusap

Halimbawa:

• Pakinggan mo ang nagpapaliwanag na opisyal na iyon.

• Ito si Dilma Rousseff ang pinakamahusay kong pangulo.

Paksa – Ang pinag-uusapan sa pangungusap.

2. Pariralang Lokatibo/Panlunan – ang paksa ng pangungusap ay

nagpapahayag ng lugar

Halimbawa:

• Inaayos ang plasa sa Brazil.

• Marami rin ang nasa Luneta upang makinig ng talumpati.

Paksa – Ang pinag-uusapan sa pangungusap.

3. Pariralang Nagpapahayag ng Pagmamay-ari – Gamit ng panghalip na

nagpapahayag ng pagmamay-ari.

Halimbawa:

• Maayos na maayos ang talumpati ng aking mag-aaral.

• Pakikinggan ko ang talumpati ng kapatid ko.

Paksa – Ang pinag-uusapan sa pangungusap.

​Some text here about the topic of discussion.

Mula sa mga nakatalang paksa sa ibaba, bumuo ng mga pangungusap.

Sikaping mapalawak ito sa tulong ng panaguri o paksa.

​Some text here about the topic of discussion.

Pandemyang dulot ng COVID-19

​Some text here about the topic of discussion.

Halalan 2022

​

​

​

​

Paano nakatutulong ang

kasanayan sa pagpapalawak

ng pangungusap sa pagsulat

ng talumpati?​

​Some text here about the topic of discussion.

Pangwakas na Pagsusulit

​Some text here about the topic of discussion.

Panuto: Tukuyin kung ano ang ginamit upang palawakin ang panaguri.

Multiple Choice

1. Si Danica pala ang nakatanggap ng liham ko.

• Ingklitik

• Komplemento

• Pang-abay

Multiple Choice

2. Mahusay na nagtanghal ang banda kahapon.

• Ingklitik

• Komplemento

• Pang-abay

Multiple Choice

3. Dahil sa katigasan ng ulo, nahulog si Jayson sa puno.

• Ingklitik

• Komplemento

• Pang-abay

Multiple Choice

4. Nagtungo kami sa harap ng tindahan paaralan upang salubungin

ang mga bisita.

• Ingklitik

• Komplemento

• Pang-abay

Multiple Choice

5. Si Bryan ba ang kumuha ng tinapay sa lamesa?

• Ingklitik

• Komplemento

• Pang-abay

​Some text here about the topic of discussion.

B. Basahin at unawain mo ang mga sumusunod na pangungusap. Tukuyin kung papaano pinalawak ang paksa.

Multiple Choice

6. Nakikinig ako nang maiigi sa payo ng aking magulang.

• Atribusyon

• Lokatibo

• Pagmamay-ari

Multiple Choice

7. Si Justin ang pinakamahusay na mananalumpati sa klase.

• Atribusyon

• Lokatibo

• Pagmamay-ari

Multiple Choice

8. Marami ang nasa terminal ng bus na uuwi ng probinsiya.

• Atribusyon

• Lokatibo

• Pagmamay-ari

Multiple Choice

9. Ang bag na nakasabit ay sa kaibigan ko.

• Atribusyon

• Lokatibo

• Pagmamay-ari

Multiple Choice

10. Inaayos ang palengke kung kaya naman nakasara pa ito.

• Atribusyon

• Lokatibo

• Pagmamay-ari

1. Basahin ang modyul 6, pahina 19-20. Unawain ang pagkakaiba ng editoryal, balita, at sanaysay.

​Some text here about the topic of discussion.

Takdang-aralin

2. Panuto: Sumulat ng isang editoryal patungkol sa distance o online learning na alternatibong solusyon para sa paraan ng pagkatuto.

​

​Some text here about the topic of discussion.

Takdang-aralin

Ikaw ay pupuntusan batay sa:

Nilalaman ng editoryal.......................................................................20 puntos

Organisasyon ng mga idea.................................................................10 puntos

Orihinalidad......................................................................................10 puntos

Gramatika at wastong bantas.............................................................10 puntos

Kabuonan..........................................................................................50 puntos​