นันทนาการ ม.4

by ครูชาญณรงค์ ศรีวิไล

นันทนาการ ม.4

​นันทนาการ (Recreation) หมายถึง

​ คือ กิจกรรมที่สมัครใจทำในยามว่างเพื่อให้เกิดความเพลิดเพลิน ผ่อนคลายความตึงเครียดทั้งร่างกายและจิตใจ นันทนาการ การเล่น และความสนุกสนาน การเล่นช่วยพัฒนาทักษะต่าง ๆ โดยเฉพาะทักษะการเคลื่อนไหว กิจกรรมนันทนาการมักเกิดขึ้นในช่วงสุดสัปดาห์ และวันหยุด ประกอบด้วย ดนตรี การเต้นรำ กีฬา งานอดิเรก เกม และการท่องเที่ยว การดูโทรทัศน์ และฟังเพลง เป็นรูปแบบสามัญของนันทนาการ

​เอกลักษณ์ของนันทนาการ

​1. ไม่เป็นงานอาชีพ  2. ไม่เป็นอบายมุข  3. ไม่มีผลตอบแทน  4. ไม่มีใครบังคับให้ร่วมกิจกรรม

​ประโยชน์ของนันทนาการ

​1. รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์

2. ช่วยให้มีโอกาสผ่อนคลายความตึงเครียดจากการปฏิบัติภารกิจประจำวัน

3. ช่วยให้คนเข้าร่วมกิจกรรมนันทนาการมีสุขภาพจิตดีผ่อนคลายความวิตกกังวลในปัญหาชีวิตประจำวัน

4. ช่วยให้คนเข้าร่วมกิจกรรมนันทนาการสามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมและบุคคลอื่นๆในสังคมได้ดี

5. ช่วยป้องกันปัญหาอาชญากรรมและความประพฤติของบุคคลในสังคมเนื่องจากการไม่รู้จักใช้เวลาว่างในทางที่ถูกต้อง

​ประโยชน์ของนันทนาการ(ต่อ)

​6. ช่วยส่งเสริมให้เกิดความสุขใจ ความพอใจในชีวิตและสังคมยิ่งขึ้น

7. ช่วยส่งเสริมให้มีการอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อมทรัพยากรธรรมชาติ

8. ช่วยส่งเสริมให้เกิดความรักความเข้าใจอันดีต่อกันระหว่างบุคคลในครอบครัวและสังคม

9. ช่วยส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีและคุณธรรมในสังคมจากการเข้าร่วมกิจกรรมนันทนาการ

เทพประสิทธิ์ กุลธวัชวิชัย (2551 : 25-28) ได้กล่าวถึงประเภทของกิจกรรมนันทนาการไว้ดังนี้

​1. เกม กีฬา และการละเล่น

2. ศิลปะหัตถกรรมม และงานฝีมือ

3. การร้องเพลงและดนตรี

4. กิจกรรมเข้าจังหวะและการเต้นรำ​

ข้อมูลจาก กรมพลศึกษา

ประเภทของกิจกรรมนันทนาการ

​ข้อมูลจาก กรมพลศึกษา

​ประเภทของกิจกรรมนันทนาการ (ต่อ)

​5.กิจกรรมนันทนาการด้านภาษาและวรรณกรรม

6.การแสดงและการละคร

7.งานอดิเรก

8.กิจกรรมนันทนาการทางสังคม

9.กิจกรรมนันทนาการกลางแจ้ง นอกสถานที่หรือนอกเมือง

10.กิจกรรมนันทนาการพิเศษ​

11.กิจกรรมอาสาสมัคร และบริการ

12.การท่องเที่ยวทัศนศึกษา

13.กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ มนุษย์สัมพันธ์

14.กิจกรรมนันทนาการความสงบและเพื่อพัฒนาจิตใจ

15.กิจกรรมนันทนาการพัฒนาสุขภาพและสมรรถภาพ

16.กิจกรรมบันเทิงและสนทนา​

​

​ข้อมูลจาก กรมพลศึกษา

​ประเภทของกิจกรรมนันทนาการ (ต่อ)

​ กิจกรรมเกม กีฬา และการละเล่น เป็นกิจกรรมการออกกำาลังกายส่งเสริมสุขภาพและเพื่อความสนุกสนานเพลิดเพลิน มีลักษณะเป็นกิจกรรมที่ท้าทายความสามารถผู้เล่น ซึ่งใช้ร่างกายเป็นสื่อแสดงออกในการเข้าร่วมกิจกรรม และจะส่งผลต่อการพัฒนาการทางร่างกายจิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา

1.เกม กีฬาและการละเล่น

​กิจกรรมศิลปะ หัตถกรรม และงานฝีมือ เป็นกิจกรรมที่มีคุณค่ามาก ให้ความสุขใจเกิดสุนทรีย์แก่ผู้ปฏิบัติและผู้มีส่วนร่วม ได้ผลงานที่เป็นรูปธรรมในสิ่งที่ประดิษฐ์หรือสร้างสรรค์ขึ้นมา ทำาให้เกิดความภูมิใจ อีกทั้งยังมีประโยชน์ในการฝึกสภาพจิตใจบุคคลในด้านต่าง ๆ ได้ดีกิจกรรมหนึ่ง ศิลปะถือเป็นมรดกของมวลมนุษย์ สะท้อนถึงแนวทางวิถีของมนุษย์

2.ศิลปะหัตถกรรมและงานฝีมือ

​ กิจกรรมการร้องเพลงและดนตรี เป็นกิจกรรมบันเทิงใจที่สามารถร่วมกิจกรรมได้ง่ายและสะดวก สามารถเป็นได้ทั้งผู้ปฏิบัติหรือผู้ชมซึ่งต่างก็มีความสุข เป็นกิจกรรมที่จัดแบบง่าย ๆได้จนถึงขั้นที่มีความยิ่งใหญ่ ซึ่งกิจกรรมการร้องเพลงและเล่นดนตรียังแสดงออกถึงพื้นฐานความเป็นมาของบุคคลและเชื้อชาติ แสดงถึงความมีอารยธรรมและความแตกต่างของชนชาติต่าง ๆ

3.กิจกรรมการร้องเพลงและดนตรี

​กิจกรรมเข้าจังหวะและการเต้นรำา เป็นกิจกรรมเคลื่อนไหวประกอบจังหวะ ดนตรีเสียงเพลง หรือเสียงที่กำาหนดขึ้น เป็นกิจกรรมที่แสดงออกด้วยท่าทางลีลาต่าง ๆ สะท้อนความรู้สึกภายในของบุคคลได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ กิจกรรมประเภทกิจกรรมเข้าจังหวะยังช่วยส่งเสริมระบบประสาทสั่งงานของกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ให้เคลื่อนไหวตามการสั่งการให้ลงจังหวะ เป็นการฝึกการควบคุมระบบสั่งการของกล้ามเนื้อที่ทำาให้เกิดการเคลื่อนไหวร่างกาย เมื่อมองย้อนกลับไปกิจกรรมเข้าจังหวะในอดีตของบุคคลจะเป็นกิจกรรมแสดงถึงการถ่ายทอดบางส่วนของวิถีการดำารงชีพของคนแต่ละบุคคลแต่ละเชื้อชาติได้

4.กิจกรรมเข้าจังหวะและเต้นรำ

​ กิจกรรมด้านภาษาและวรรณกรรม ภาษาแสดงถึงความเป็นชาติ กิจกรรมด้านภาษาจึงเป็นกิจกรรมที่สะท้อนถึงความแตกต่างทางวัฒนธรรมของแต่ละชาติและภาษา เป็นสิ่งบ่งบอกความเป็นเอกราช อิสระ มีอารยธรรม ลักษณะกิจกรรมด้านภาษาและวรรณกรรม จึงเป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมปัญญาความคิด ให้ความรู้สึกสุนทรีย์ทางอารมณ์ เป็นเอกลักษณ์ของแต่ละชาติแต่ละภาษา โดยเฉพาะของไทยมีกิจกรรมด้านวรรณกรรม อ่านเขียนมาช้านาน และการแต่งบทประพันธ์ต่าง ๆ โดยเป็นกลอน วรรณคดี เรื่องสั้น ปริศนาคำทาย ฯลฯ

5.กิจกรรมด้านภาษาและวรรณกรรม

กิจกรรมการแสดงและการละคร การแสดงและการละคร เป็นศิลปะแขนงหนึ่งที่มีความเป็นมาตามอารยธรรมของมนุษย์ทั้งในอดีตและปัจจุบัน สถานบันเทิงเป็นที่สร้างสรรค์ลีลาของบุคคลให้แสดงออกด้วยความสุนทรีย์ช่วยให้บันเทิงตลอดจนผ่อนคลาย แสดงออกซึ่งยุคสมัยของการใช้ชีวิตของกลุ่มคน หรือความเป็นอยู่ของชุมชนในขณะนั้น ลักษณะกิจกรรมการแสดง ได้แก่ ภาพยนตร์ ละคร รวมถึงการแสดงการเล่นต่าง ๆ ที่นำามาเสนอหรือแสดงให้ชม เช่น มายากล การแสดงนานาชาติ เป็นต้น

6.กิจกรรมการแสดงและการละคร

​ กิจกรรมงานอดิเรก เป็นกิจกรรมของบุคคลหรือกลุ่มบุคคล ที่ใช้เวลาว่างทำากิจกรรมเพื่อผ่อนคลายเพลิดเพลิน ซึ่งส่งผลต่อคุณค่าทางจิตใจของผู้กระทำา อีกทั้งยังส่งผลพลอยได้เป็นชิ้นงาน หรือเป็นรูปธรรมด้วยลักษณะของงานอดิเรกขึ้นอยู่กับความสนใจของแต่ละบุคคลถ้าจะนำากิจกรรมใดมาใช้กับตนเอง เช่น งานฝีมือ และงานประดิษฐ์ การปลูกต้นไม้ ทำาสวนเลี้ยงสัตว์ อ่านหนังสือ ฟังเพลง เล่นดนตรี การสะสม ฯลฯ โดยทั่วไปมักจะคิดว่าการทำางานอดิเรกเป็นกิจกรรมเฉพาะคนวัยผู้ใหญ่หรือวัยสูงอายุเท่านั้น แต่ที่จริงแล้วงานอดิเรกนั้นเป็นกิจกรรมของบุคคลทุก ๆ วัย

7.งานอดิเรก

กิจกรรมทางสังคม เป็นกิจกรรมที่ทำาร่วมกับผู้อื่น ทั้งบุคคลในครอบครัว และบุคคลนอกครอบครัว เป็นงานสังสรรค์กิจกรรมตามประเพณี หรือกิจกรรมของชุมชน โดยมักจะร่วมกับพิธีกรรมต่าง ๆ เช่น งานแต่งงาน งานบวช งานคล้ายวันเกิด งานเลี้ยงในโอกาสต่าง ๆ

8.กิจกรรมทางสังคม

กิจกรรมกลางแจ้ง หรือนอกสถานที่หรือนอกเมือง เป็นกิจกรรมนอกเมือง เป็นกิจกรรมแสดงออกซึ่งความต้องการของมนุษย์ที่ต้องการอิสระ ท้าทาย ค้นหาสิ่งแปลกใหม่ และเข้าหาธรรมชาติ ลักษณะกิจกรรมกลางแจ้ง ได้แก่ กิจกรรมค่าย การท่องเที่ยว กิจกรรมผจญภัยกีฬากลางแจ้ง ฯลฯ

9.กิจกรรมกลางแจ้ง นอกสถานที่หรือนอกเมือง

กิจกรรมพิเศษ หมายถึง กิจกรรมที่จัดขึ้นหรือกระทำาเป็นพิเศษ แล้วแต่กรณี เพื่อให้เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลิน หรือจัดขึ้นในโอกาสต่าง ๆ เช่น กิจกรรมที่จัดในวันสำาคัญต่าง ๆการจัดกิจกรรมขึ้นโดยเฉพาะเพื่อจุดมุ่งหมายใดจุดมุ่งหมายหนึ่ง เพื่อให้ทุกคนมีส่วนร่วมสามารถจัดได้ทั้งเป็นกิจกรรมบุคคล กิจกรรมของหน่วยงานหรือองค์กร เป็นกิจกรรมของชาติหรือนานาชาติ

10.กิจกรรมพิเศษ

​ กิจกรรมอาสาสมัครและบริการ เป็นกิจกรรมที่กระทำาเพื่อบำาเพ็ญประโยชน์ การบริการสาธารณะเป็นความพึงพอใจ สมัครใจของผู้ปฏิบัติในการช่วยเหลือชุมชนหรือประเทศชาติตลอดจนสากลนานาชาติ ส่งผลต่อความสุขใจที่ได้กระทำา ช่วยให้สภาพสังคมดี มีน้ำาใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ กิจกรรมอาสาสมัคร ได้แก่ กิจกรรมพัฒนาสถานที่ พัฒนาชุมชน อาสาบรรเทาสาธารณภัย ตลอดจนกิจกรรมของชาติและนานาชาติ โดยมากมักจะเป็นบุคคลหรือองค์กรเอกชนเป็นผู้ดำาเนินการ เช่น ชมรม สมาคม มูลนิธิต่าง ๆ เป็นต้น

​

​

11.กิจกรรมอาสาสมัคร และบริการ

กิจกรรมท่องเที่ยวทัศนศึกษา เป็นกิจกรรมกลางแจ้งกิจกรรมหนึ่งซึ่งเป็นการเดินทางการย้ายไปสถานที่ใหม่ชั่วคราว เป็นการเปลี่ยนจากที่เป็นเพื่อความเพลิดเพลิน สุขใจ และได้พบสิ่งใหม่ช่วยให้มีโลกทัศน์กว้างไกลต่างกับการอยู่ค่าย คือที่รูปเป็นการดำาเนินการต่างกัน คือการท่องเที่ยว ไม่จำาเป็นต้องเป็นกิจกรรมที่เข้าใกล้กับธรรมชาติเหมือนกับการอยู่ค่าย ลักษณะการท่องเที่ยว อาจมีจุดมุ่งหมาย โดยจุดมุ่งหมายหนึ่งหรือหลายจุดก็ได้ ยกเว้นการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ (Biotourism) จะมีลักษณะเข้าหาธรรมชาติเช่นเดียวกับกิจกรรมค่าย

12.กิจกรรมท่องเที่ยวทัศนศึกษา

​กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ มนุษยสัมพันธ์ เป็นกิจกรรมที่สร้างสรรค์เพื่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลกับบุคคล เป็นกิจกรรมที่มีคุณค่าในด้านมนุษยสัมพันธ์ รู้จักการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข โดยมากมักจะสอดแทรกจุดประสงค์หรือเป้าหมายอื่น ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ร่วมกิจกรรม เช่น วิธีการทำงานร่วมกัน การพัฒนาบุคคลและองค์กร เป็นต้น

​​13.กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์

​ กิจกรรมเพื่อความสงบสุขและพัฒนาจิตใจ เป็นกิจกรรมที่ช่วยให้บุคคลมีความสุขทางใจเป็นสำาคัญ เป็นกิจกรรมพัฒนาจิตใจผู้ร่วมกิจกรรมซึ่งในสถานการณ์ปัจจุบันการใช้ชีวิตของบุคคลมีความวุ่นวาย สังคมสับสน ผู้คนเอารัดเอาเปรียบ ขาดความเอื้ออาทร กิจกรรมเพื่อความสงบสุขและพัฒนาจิตใจ จะช่วยให้รู้จักการดำารงชีวิตอย่างเป็นสุขมีความพอเพียงได้ เช่นการเข้าวัดฟังธรรม ปฏิบัติสมาธิ

​​14.กิจกรรมพัฒนาความสงบสุขและพัฒนาจิตใจ

​กิจกรรมพัฒนาสุขภาพและสมรรถภาพ เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมให้บุคคลมีสุขภาพที่ดีในรูปแบบของการออกกำาลังกาย นอกเหนือจากกิจกรรมกีฬาแล้ว ยังมีทั้งการออกกำาลังกายหรือบริหารร่างกาย โดยใช้อุปกรณ์และไม่ใช้อุปกรณ์ เช่น ตามสถานบริการ บางกิจกรรมออกกำาลังกายเพื่อสุขภาพ บางกิจกรรมใช้การกำาหนดลมหายใจ การใช้สมาธิประกอบการออกกำาลังกาย ได้แก่ โยคะ ชิกง การเต้นแอโรบิก กิจกรรมประกอบจังหวะ

​​15.กิจกรรมพัฒนาสุขภาพและสมรรถภาพ

กิจกรรมบันเทิงและสนทนา การสนทนาพูดคุย เป็นกิจกรรมที่มีมาดั้งเดิมของมนุษย์เพื่อการสื่อสาร ซึ่งการสนทนาที่เกิดความสุขสนุกเพลิดเพลินได้สาระ จึงนับเป็นนันทนาการซึ่งรวมถึงการเล่าเรื่องต่าง ๆ เช่น การเล่านิทาน เล่าเรื่องขำขัน หรือเรื่องราวให้แง่คิด ฯลฯ

​​16.กิจกรรมบันเทิงและสนทนา