Literatura norweska #2: Późne średniowiecze

Literatura norweska #2: Późne średniowiecze

By Małgorzata Trybała

Rys historyczny

​

Od późnego średniowiecza do końca XVIw.

Literatura norweska #2: Późne średniowiecze

-stopniowy upadek Norwegii w XIV wieku (czarna śmierć oraz coraz silniejszy związek, a później unia, z Danią - aż do 1814)

- upadek dworu królewskiego w Norwegii oznacza upadek kultury

- stopniowe wymieranie języka norrønt

- 1536 - reformacja (chociaż Norwegia nadal na "uboczu" - np. pierwsza drukarnia dopiero w 1643)

- szczątkowe ślady renesansu europejskiego - rozwój kultury w oparciu o wzorce niemieckie i holenderskie

- idee humanistyczne zaistniały w Norwegii dzięki nielicznym ośrodkom humanizmu (Bergen, Stavanger, Oslo)

Literatura norweska #2: Późne średniowiecze

Multiple Choice

Które z podanych nie charakteryzowało okresu późnego średniowiecza w Norwegii?

• upadek dworu królewskiego

• wymieranie języka staronordyjskiego

• wojna domowa

• reformacja

Multiple Select

W których z podanych miast występowały tzw. ośrodki humanizmu w Norwegii?

• Oslo

• Stavanger

• Harstad

• Bergen

• Alesund

Multiple Choice

W którym roku miał miejsce koniec unii duńsko-norweskiej?

• 1643

• 1536

• 1814

• 1843

Multiple Select

Które z podanych miały negatywny wpływ na rozwój literatury w Norwegii?

• czarna śmierć

• wpływy wzorców niemieckich i holenderskich

• upadek dworu królewskiego

• kręgi humanistyczne w Bergen, Stavanger i Oslo

Literatura

​

Późne średniowiecze

Literatura norweska #2: Późne średniowiecze

- czarna śmierć w literaturze - np. podania (Jostedalsrypa)

- XV w. "zanik" literatury i piśmiennictwa (wyjątki to dokumenty i teksty prawne: Diplomatorium Norvegicum [...-1570])

- reformacja ostatecznie przypieczętowuje dominację duńskiego jako języka urzędowego i kościelnego (Biblia Christiana III vs pierwsze tłumaczenie norweskie dopiero w 1853); ślady katolickiego oporu w Hamarkrøniken (I poł. XVI w.)

- przykład czarnych ksiąg - Vinjeboka (ok. 1480)

- kręgi humanistyczne (Bergen, Stavanger, Oslo)

​

Literatura norweska #2: Późne średniowiecze

Kręgi humanistyczne

Bergen:

- Absalon Pedersson Beyer: Bergens kapitelsbok (1552-72), Om Norgis rige (1567)

Stavanger:

- Peder Claussøn Friis: Norriges Beskrivelse (wyd. w XVII w.), Norske Kongers Chronica (tłumaczenie sag Snorrego, ok. 1600)

Oslo:

- Jens Nilssøn: Visitasbøker (zapiski z wizyt, 1593-97), Elegidion (1581), poezja łacińska

- Hallvard Gunnarsson: En lide Aandelig Spørsmaals Bog (Prestepina, 1602), Chronicon regum Norvegiae (1606), Akrostikhis (w formie poezji łacińskiej, 1606)

Literatura norweska #2: Późne średniowiecze

Multiple Choice

Językiem urzędowym Norwegii w czasie późnego średniowiecza był

• duński

• łaciński

• norweski

• francuski

Multiple Choice

W którym wieku miał miejsce "zanik" literatury i piśmiennictwa w Norwegii?

• XVIw.

• XIVw.

• XIIIw.

• XVw.

Multiple Select

Które z poniższych dzieł opowiada najwięcej o czarnej śmierci?

• Jostedalsrypa

• Diplomatorium Norvegicum

• Vinjeboka

• Harmakrøniken

Multiple Select

Do kręgu humanistycznego w Oslo nie zaliczamy:

• Jens Nilssøn

• Hallvard Gunnarsson

• Peder Claussøn Friis

• Absalon Pedersson Beyer

Multiple Select

Które z dzieł napisał Hallvard Gunnarsson?

• Elegidion

• En lide Aandelig Spørsmaals Bog (Prestepina)

• Chronicon regum Norvegiae

• Akrostikhis

• Bergens kapitelsbok