mitologia Rzymian

mitologia Rzymian

By Bożena Przygodzka

​bóg opiekuńczy początku i końca, drzwi i bram

1 stycznia obchodzono święto ku jego czci

główna świątynia Janusa stała na północnej stronie Forum Romanum, niedaleko kurii (tam obradował senat)​

to prastara brama z najstarszych obwarowań: kamienne mury obłożono brązem i wstawiono posąg boga. ​

​Some text here about the topic of discussion.

​Janus

​

​Wyobrażenie Janusa

​poważna postać męska o dwóch brodatych policzkach, twarze patrzące jedna na wschód, druga na zachód

​Świątynia Janusa była zamykana w czasie pokoju i otwierana na czas wojny prowadzonej przez Rzym. W całej historii zamykano ją tylko kilka razy.

​Pierwsze monety rzymskie z brązu nosiły jego wizerunek.

​JUPITER = Jowisz = ZEUS

• bóg światłości; nazywano go LUCETIUS (dawca światła)

• dniem poświęconym Jupiterowi był IDUS, przypadający na połowę miesiąca i pełnię Księżyca

• pan suszy i deszczu; w czasie dojrzewania winogron składano mu w ofierze jagnię

• jego bronią był PIORUN; miejsce przez niego ugodzone stawało się święte

​Jupiter to bóg wojny.

jego pomoc zawsze daje zwycięstwo.

​

Inne przydomki tego boga:​

1. STATOR - ten, co zatrzymuje chwiejące się szeregi rzymskie;

2. VERSOR - zmusza nieprzyjaciół do ucieczki;

3. Victor - dawca zwycięstwa.

​Wódz przed wyruszeniem na woję modlił się wświątyni Jowisza, składał śluby ofiar, a po zwycięstwie udawał się do świątyni jako triumfator

​TRIUMF

​W całym mieście ustawiano trybuny dla oglądających triumf.

W tym dniu otwierano wszystkie świątynie, dekorowano je i palono kadzidło;

Ranek- przy Bramie Triumfalnej na Polu Marsowym zbierał się senat i najwyżsi urzędnicy - witali triumfatora;

Uroczysty pochód:​

​Brama

Triumfalna​

​Cyrk

Flaminiusza​

​Forum

Boarium​

​Wielki

Cyrk​

​Święta

Droga​

​Kapitol​

​Triumf ciąg dalszy

Pochód: posągi zrabowane w świątyniach, łupy, broń nieprzyjaciela, niewolnicy z monetami, napisy lub obrazy podbitych miast, obrazy bitew

trębacze

białe byki ofiarne ze złoconymi rogami i kopytami

młodzieńcy z naczyniami ofiarnymi

łupy wzięte na królu

niewolnicy i niewolnice

rodzina podbitego króla i on sam

na końcu jechał triumfator​

​Jak wyglądał triumfator?

• rydwan + 4 białe konie

• tunika haftowana w palmy

• wizerunek bogini zwycięstwa w purpurowej todze przetykanej złotem

• berło z kości słoniowej

• twarz pomalowana na czerwono jako żywy obraz Jowisza Kapitolińskiego

• wieniec laurowy na skroniach

• za nim cała armia z gałązkami oliwnymi i pieśnią na ustach (żarty i uśmiechy odganiały demony od triumfatora)

​Co dalej w triumfie?

• tracono niewolników;

• wejście triumfatora do świątyni Jowisza

• złożenie na kolanach posągu wieńca laurowego i gałązki palmowej

• ofiara + uczta (senatorowie, dygnitarze)

• odprowadzenie triumfatora do domu

• uczty i śpiewy do rana

​Światynia Jowisza Kapitolińskiego

​załozona przez ostatniego króla TARKWINIUSZA PYSZNEGO;

jaskrawo malowana z glinianym posągiem boga​, o twarzy barwionej na czerwono;

Jowisz Najlepszy Największy czuwał nad miastem;

Każde posiedzenie senatu w nowym roku przeprowadzano tutaj​;

Na ścianach Kapitoli przybijano brązowe tablice z układami międzynarodowymi, a ich złamanie oznaczało narażenie się Jowiszowi;​

​

​Flamen Dialis

​Kapłan Jowisza

nie mógł dosiadać konia, brać broni do ręki i patrzeć na uzbrojonych ludzi​;

Nie przysięgał

nie nosił pierścienia na ręku

jego szata musiała być pozbawiona węzłów

brodę i wąsy mógł strzyc mu człowiek wolny nożycami z brązu​;

obrzynki jego paznokci i włosów zakopywano pod drzewem rodzącym owoce​;

nie mógł dotykać ani nawet myśleć o: owcy, psie, surowym mięsie, bluszczu, bobie​ (poświęcony umarłym), gotującym się cieście

​Flamen Dialis - ciąg dalszy

​nogi jego łóżka musiały być posmarowane gliną, nikt nie mógł w nim spać prócz dialisa;

na zewnątrz nosił szpiczastą czapkę;

każdy dzień był dla niego świątecznym

on i jego dom był ASYLUM;

mógł się ożenić tylko jeden raz, gdy umarłą mu żona, składał urząd​

nie mógł dotykać zmarłego, znajdować się przy grobie, ani uczestniczyć w pogrzebie

podobne przepisy obowiązywały jego żonę: FLAMINICA DIALIS = KAPŁANKA JUNONY​

​Jowisz

Junona

Minerwa

wielka trójca​

​Minerwa = Atena

​opiekunka rzemiosł i sztuki

nie miała takiego znaczenia jak ateńska Partenos​

​Junona

​małżonka Jowisza;

uosobienie "matrony" rzymskiej - idealnej żony i matki

1 marca - Matronalia ()ofiary za pomyślność związków małżeńskich, prezenty od mężów dla żon​, panie domu urządzały ucztę dla niewolnic (święto kobiet??)

​Junona

​Terminus na Kapitolu

bóg miedzy i granicy​

​odwieczne bóstwo chłopskie, pilnował kamieni granicznych

jego święto to TERMINALIA (ofiary z mleka, miodu i owoców)

na Kapitolu znalazł się, ponieważ przed budową świątyni, leżała tam już jego brązowa tabliczka​

​Mars - ogolnoitalski bóg WOJNY

​Fetysz - włócznia

zwierzę - wilk (święta wilczyca Kapitolińska)

ofiara- SUOVETAURILIA - ze świni, owcy i wołu

stróż pól i urodzajów

kapłani - SALIOWIE (skoczkowie)

kapłan główny - flamen Martialis​

​SALIOWIE - legenda

​Za czasów króla NUMY wybuchła zaraza. Król wychodził codziennie i modlił się o zmiłowanie, aż w końcu spadła mu do rąk z nieba spiżowa tarcza i odezwał się glos z nieba, że państwo rzymskie będzie tak długo trwać i potężnieć , jak długo tarcza będzie znajdowała się wśród największych świętości. Numa kazał zrobić jeszcze 11 takich tarcz (za poradą bogini Egerii). Były identyczne. Powierzył je 12 kapłanom . Podczas świąt ku czci Marsa Saliowie ubierali zbroję, brali święte tarcze i szli przez miasto wybijając w tarcze rytm poddawany przez idących z nimi fletnistów - prastary taniec wojenny. Śpiewali pieśni ku czci Marsa i innych bogów.

Świątynia Marsa

zbudował ją August pod wezwaniem Mars Ultor (Mściciel) na pamiątkę ukarania zabójców Cezara;

świątynia znajdowała się na Forum Augusta

​

obok stała świątynia Bellony - wojowniczej bogini spowinowaconej z Marsem​