Kultura (AP 3)

Kultura ng kinabibilangang Rehiyon at Lungsod

​ARALING PANLIPUNAN 3

​Ang kalagayang pangheograpiya ay naging dahilan ng pagkakaroon ng

iba-ibang pangkat etniko sa Pilipinas. Ang bawat ay nagpapakita ng sari-sariling kaugalian, paniniwala, panahanan at iba pang pagkakakilanlan.

​Ano ang Kultura?

KULTURA​

​ang tawag sa pagkakakilanlan ng bawat pangkat ng mga tao sa isang lugar, komunidad at bansa.

KULTURA​

​ang tawag sa pagkakakilanlan ng bawat pangkat ng mga tao sa isang lugar, komunidad at bansa. Nagpapakita ito sa paraan ng pamumuhay ng mga nananinirahan dito, ang mga halimbawa ay kaugalian, paniniwala, tradisyon, relihiyon, edukasyon, sining at agham, pananamit, uri ng panahanan, wika, pagkain, sining, kasuotan, panahanan, relihiyon, at pamahalaan.

​2 uri ng kultura

​1. Materyal na Kultura – mga kulturang nakikita at ginagawa ng mga tao o naninirahan sa isang partikular na lugar

-uri ng tahanan, iba’t-ibang kasangkapan, pagkain ,pananamit at iba pang uri ng mga kagamitan.

​2. Di- Materyal na Kultura – tumutukoy sa mga kultura na hindi nahahawakan

ngunit nakikita sa pamamagitan ng pagsasagawa nito paniniwala,

kaugalian, tradisyon, relihiyon, sining agham, wika at iba pa

​Masasabi na ang Pilipinas ay isang bansa na may sariling pinagmulan, kasaysayan at kultura. Bago pa man nagsidating ang mga banyaga sa ating bansa ay mayroon nang sariling kulturaang ating mga ninuno. Ang kultura ay paraan ng pamumuhay ng mga tao. Kabilang rito ang paraan ng kanilang magsamba, pag-aaral, panahanan, pamahalaan, at iba pa. Payak lamang ang pamumuhay ng ating mga ninuno. Hindi mahalaga sa kanila ang pagmamay-ari ng anumang bagay.

​Gawain 1-A

Panuto: Piliin ang TAMA ang patlang kung ang pangungusap ay nagsasaad ng tamang impormasyon tungkol sa ating kultura at MALI

kung hindi.

Multiple Choice

1. Kultura ang tawag sa pagkakakilanlan ng bawat pangkat ng mga

tao sa isang komunidad.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

2. May dalawang uri ang kultura ito ay materyal at di-materyal na

kultura.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

3. Walang sariling kultura at ating mga ninunong Pilipino bago dumating

ang mga banyaga.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

4. May malaking impluwensiya ang mga dayuhang nanakop sa Pilipinas

tulad ng Hapones, Amerikano, Espanyol sa kulturang Pilipino.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

5. Payak lamang ang pamumuhay ng ating mga ninuno.

• TAMA

• MALI

Mga Halimbawa ng Materyal na Kultura

​1. KASANGKAPAN

Bago pa man dumating ang mga dayuhang Espanyol sa Pilipinas, may

iba’t ibang uri ng kagamitang gawa ang ating mga ninuno para sa pangaraw- araw nilang pamumuhay. Natuklasan ito sa mga yungib na ginawa nilang panirahan at sa loob ng mga banga. Niluluto ang mga pagkain sa mga palayok at bumbong ng kawayan.

​2. KASUOTAN

Katangi-tangi rin ang pananamit ng ating mga ninuno noon. Nagkakaiba -iba sila ayon sa kanilang pinagmulan at pag-aangkop sa klima ng kapaligiran.

​URI NG KASUOTAN

● Sa mga lalake

Kangan -pang-itaas na damit na walang kuwelyo at manggas

Bahag -kapirasong tela na ginagamit pangibaba.

Putong - kapirasong tela na iniikot sa ulo.

​● Sa mga babae

Baro - pang-itaas na may mahabang manggas na parang jacket

Saya - kapirasong tela o tapis na iniikot sa

baywang. Patadyong naman ang tawag ng mga Visaya rito.

​

Sari-saring alahas din ang suot ng ating mga ninuno gaya ng singsing, kuwintas, hikaw, at pulseras. Hindi lamang ang mga leeg, kamay, at tainga ang kanilang nilalagyan ng alahas. Sinasabitan pa nila ang kanilang mga binti, braso, at pagitan ng mga ngipin. Yari pa ito sa ginto at mamahaling bato na kanilang namimina.

​

​3. PAGKAIN- Dahil hindi pa marunong

magtanim ang mga ninunong Pilipino noong unang yugto ng prehistorikong panahon

nanggagaling lamang sa dagat, ilog, at

mga punongkahoy sa kagubatan ang

kanilang pagkain.

​4. TAHANAN

Walang naging tiyak na tirahan ang

ating mga ninuno. Nagpalipat-lipat sila ng tirahan kung saan sila mapadpad. Batay sa mga pagsasaliksik ng mga mag-aaral o

dalubhasa sa pinagmulan ng tao,

nanirahan muna sila sa loob ng kuweba. Sa paglipas ng panahon, natuto silang gumawa ng isang palapag na bahay nayari sa pawid, kahoy, kawayan, sawali, at kugon.

GAWAIN 2​

Panuto: Tukuyin kung anong uri ng materyal na kultura ang hinihingi sa pangungusap. Piliin ang titik ng wastong sagot sa tanong.

Multiple Choice

1. Ang mga sinaunang Pilipino ay gumamit ng mga pana, palaso at sibat sa

pangangaso.

• kagamitan

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

2. Ang mga sinaunang Pilipino ay nanirahan sa mga kuweba at ang iba ay

nagpapalipat-lipat ng tirahan.

• kasangkapan

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

3. Niluluto ang mga pagkain sa mga palayok at bumbong ng kawayan.

• kasangkapan

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

4. Baro’t saya ang kasuotan ng mga kababaihan.

• kasangkapan

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

5. Nanggagaling lamang sa dagat, ilog, at mga punongkahoy sa

kagubatan ang kanilang pagkain.

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

​Di- Materyal na Kultura

Ito ay tumutukoy sa mga kultura na hindi

nahahawakan ngunit nakikita sa pamamagitan ng pagsasagawa nito. Tulad ng edukasyon, kaugalian, pamahalaan, paniniwala at relihiyon, sining at

agham, wika.​

​Hindi nakaranas pumasok sa pormal na paaralan ang ating mga ninuno. Natutong sumulat at bumasa ang ating mga ninuno bunga ng kanilang karanasan at pagmamasid sa kalikasan. Sa tahanan, ang mga babae ay tinuturuan ng mga ina ng gawaing pantahanan tulad ng pagluluto, paglalaba, at pag-aalaga ng bata. Ang mga lalaki naman ay tinuturuan ng kanilang ama sa mga gawaing kailangan sa pang-araw-araw na pamumuhay tulad ng pangangaso at pangingisda.

​Edukasyon

​Noon pa man ay may kaalaman na sa pamamahala ang ating

mga ninuno. Balangay ang tawag sa kanilang pamayanan. Binubuo ito ng tatlumpu hanggang isangdaang pamilya. Datu ang tawag sa pinuno na tinutulungan ng pangkat ng mga matatanda na tinatawag na Maginoo.

Bagama’t ang sistema ng pamamahala sa kasalukuyan ay sumusunod sa batas na itinakda ng ating bansa, may ilang bahagi ng kultura ng ating mga ninuno ang umiiral pa rin.

​Pamahalaan

​Bathala ang tawag sa itinuturing na Panginoon ng ating mga ninuno. Itinuturing nila itong pinakamakapangyarihan sa lahat. Naniniwala silang may lugar na pinupuntahan ang mga kaluluwa kapag namatay na ang mga tao.

Naniniwala din sila sa kapangyarihan ng iba’t ibang espiritwal na tagabantay tulad ng diyos, diwata, at anito. Ang mga ito ay kaisa ng kalikasan kaya’t sinasamba, pinapahalagahan, at pinapangalagaan nila ang mga ito sa pamamagitan ng pagsamba sa imahe na yari sa kahoy, bato, o ginto. Dinadasalan at inaalayan pa nila ang mga ito ng pagkain.

Pananampalataya at Relihiyon

GAWAIN 3​

Panuto: Isulat ang Tama kung ang pangungusap ay nagsasaad ng

di-materyal at Mali kung hindi

Poll

1. Tinuturuan ng mga kalalakihan ang kanilang mga anak sa

pangangaso at pangingisda.

• TAMA

• MALI

Poll

2. Naniniwala ang ating mga ninuno kay Bathala at iba pang mga

ispiritwal na tagabantay.

• TAMA

• MALI

Poll

3. Bathala ang itinuturing na pnaginoon ng ating mga ninuno.

• TAMA

• MALI

Poll

4. May pormal na edukasyon ang ating mga ninuno.

• TAMA

• MALI

Poll

5. Ang di-materyal na kultura ay tumutukoy sa mga kultura na hindi

nahahawakan ngunit nakikita sa pamamagitan ng pagsasagawa

nito.

• TAMA

• MALI