Werkwoorden vervoegen herhaling

​Wordt jij boos

als je dit leesd?

Werkwoorden vervoegen: herhaling

​OM WERKWOORDEN JUIST TE VERVOEGEN DIEN JE TE WETEN WAT EEN PERSOONSVORM EN EEN ONDERWERP ZIJN...

​

Het begint dus allemaal met zinsontleding of grammatica.​

Multiple Choice

Wat wordt met 'de persoonsvorm' bedoeld?

• Een vervoegde vorm van het werkwoord. Het is de werkwoordsvorm die hoort bij het onderwerp van de zin.

• De persoon waarover de zin of tekst gaat. Het is het onderwerp van de zin.

• Letterlijk: de vorm van de persoon. Het is de beschrijving van de persoon waarover de tekst gaat.

• Een synoniem voor infinitief of het hele werkwoord of ook wel de onbepaalde wijs.

• ​Een vervoegde vorm van het werkwoord.

  ​

• Het is de werkwoordsvorm die hoort bij het onderwerp van de zin.

​persoonsvorm:

​Alle regels over de vervoeging van een werkwoord

gelden enkel voor de PERSOONSVORM.

​HOE VIND JE DE PERSOONSVORM?

​HOE VIND JE DE PERSOONSVORM?

​De hond zit in de kennel.

Vragend: Zit de hond in de kennel?

Zit = persoonsvorm.

​

De hond blaft naar de voorbijgangers.

Andere tijd: De hond blafte naar de voorbijgangers.

Blaft = persoonsvorm

​

​De hond ontsnapt uit de kennel.

Getal veranderen: De honden ontsnappen uit de​ kennel.

Ontsnapt = persoonsvorm​

​HOE VIND JE HET ONDERWERP?

​HOE VIND JE HET ONDERWERP?

​Ik verdwaalde in de duinen van De Panne.

​

Persoonsvorm: Verdwaalde ik in de duinen?

Verdwaalde = persoonsvorm.

​

Wie of wat verdwaalde? => IK

Ik= ONDERWERP​

Multiple Choice

Ik heb dat boek nooit meer teruggevonden.

Wat is het ONDERWERP van deze zin?

• dat boek

• heb

• ik

• nooit meer

• teruggevonden

Multiple Choice

Vindt je zus dat oké?

Wat is het ONDERWERP van deze zin?

• Vindt

• je

• je zus

• dat

​Nu we het onderwerp en de persoonsvorm kunnen aanduiden, moeten we de regels van de vervoegingen nog leren toepassen...

​

Maar dat begint bij het bepalen van de... ​ van het werkwoord.

Fill in the Blanks

​Geen regel, maar een handigheidje dat steeds werkt om de 'stam' te bepalen. Gebruik het werkwoord in de ik-vorm, de eerste persoon enkelvoud dus. De ik-vorm is steeds de stam van het werkwoord. Je maakt hiermee gebruik van je taalgevoel, het is geen officiële regel.

​Liegen => ik lieg => stam = lieg

Koken => ik kook => stam = kook

Roepen => ik roep => stam = roep

Melden => ik meld => stam = meld​

​De officiële regels om de stam te bepalen van een werkwoord

​Stamregel 1: Het werkwoord verandert niet.

​Haal -en af van het hele werkwoord. Wat je overhoudt is de stam.

​

fietsen	-en = fiets
werken	-en = werk
hangen	-en = hang
duwen	-en = duw

​

​De officiële regels om de stam te bepalen van een werkwoord

Stamregel 2: Het werkwoord verandert.

Sommige hele werkwoorden hebben een lange klinker. Om die klinker lang te houden, moet je een extra klinker toevoegen.

​

lopen -en = lop, maar wordt +o: loop

spelen -en = spel, maar wordt +e: speel

weten -en = wet, maar wordt +e: weet

maken - en= mak, maar wordt +a: maak​

​

​De officiële regels om de stam te bepalen van een werkwoord

Stamregel 3: Dubbele medeklinkers

Sommige hele werkwoorden hebben dubbele medeklinkers.

We halen er dan ook één medeklinker af.

​

bakken -en = bakk, maar wordt -k: bak

klappen -en = klapp, maar wordt -p: klap

rennen -en = renn, maar wordt -n: ren

missen- en= miss, maar wordt -s: mis​

​

​De officiële regels om de stam te bepalen van een werkwoord

Stamregel 4: De f verandert in de v en de s verandert in de z

Soms heeft de ruwe stam een korte klinker. In dit geval willen we de klinker lang houden. Daarom gaan we deze eerst bewerken door een extra klinker toe te voegen.

​

blazen -en = blaz, maar wordt -z+as: blaas

verhuizen -en = verhuiz, maar wordt -z+s: verhuis

beven -en = bev, maar wordt -v+es: beef

durven- en= durv, maar wordt -v+f: durf​

​

​De officiële regels om de stam te bepalen van een werkwoord

Stamregel 5: Woorden die eindigen op een trema

Er zijn maar weinig werkwoord die eindigen op een trema.

Algemene regel: het trema verdwijnt in de stam!​

​

ruziën -n = ruzië, maar wordt: ruzie

neuriën -n = neurië, maar wordt: neurie

​

​Om werkwoorden correct te kunnen vervoegen, houden we dus rekening met 3 zaken:

​

1) persoonsvorm

2) onderwerp

3) stam van het werkwoord​

​Werkwoorden vervoegen in de T.T., de tegenwoordige tijd.

​

Tegenwoordige tijd = NU​

​inversie!

​Werkwoorden vervoegen in de T.T., de tegenwoordige tijd.

​

Jij strijdt. <=> Strijd jij?

Soms hoor je het niet... Verander dan het werkwoord: jij smurft <=> smurf jij...

​Werkwoorden vervoegen in de V.T., de verleden tijd.

​

Verleden tijd = wat vroeger gebeurd is, wat voorbij is.​

​Maar is nu het TE of DE?

​Hier helpt de 'smurfenregel' ons niet... (enkel in T.T.)

En vaak kan je het ook niet echt horen...

Bijvoorbeeld: streven, bekladden, ​

​

Wat nu?​

​Is het nu +te of + de?

Is het nu + ten of +den?​

​Een kofschip was oorspronkelijk een zeilschip van ca. 12 meter lang voor kust- en binnenvaart met platte bodem.

​In ’t kofschip zitten alle medeklinkers die we nodig hebben om te weten of we een -d of een -t moeten schrijven aan het eind van het werkwoordsvorm. In ’t kofschip ontbreekt nog de x.

 

​

​In ’t kofschip zitten alle medeklinkers die we nodig hebben om te weten of we een -d of een -t moeten schrijven aan het eind van het werkwoordsvorm. In ’t kofschip ontbreekt nog de x.

 

​

​Wanneer de stam eindigt op een medeklinker uit 't Kofschip x, dan gebruiken we T om de verleden tijd te vinden.

Anders gebruiken we de 'D'. ​

​Pieter __ (plakken v.t.) gisteren de band van zijn fiets.

​

1. Schrijf eerst de ik-vorm van het werkwoord op.

​

​​Pieter plak_ gisteren de band van zijn fiets.

​

2. D of T? Kijk of de laatste letter van de stam 1 van de medeklinkers van ’t kofschip x is.

   ​

​

​​​Pieter plakte gisteren de band van zijn fiets.

​

2. Kijk of de laatste letter van de stam 1 van de medeklinkers van ’t kofschip x is.

   ​

​

​

​krijgen - kreeg - gekregen

​hint:

​Er is één soort werkwoorden waar de stamregels niet werken...

​sterke werkwoorden <-> zwakke werkwoorden

Multiple Choice

Wat zijn nu juist die 'sterke werkwoorden'?

• werkwoorden die kracht uitdrukken

• werkwoorden die de regels niet volgen omdat ze van klank veranderen in de vervoegingen

• werkwoorden die nooit veranderen en dus altijd de regels volgen

• werkwoorden die al heel oud zijn

​Een sterk werkwoord heeft een verbogen klank in de vervoeging.

(om iets te verbuigen dien je 'sterk' te zijn.)​

​

​

​

​

Een zwak werkwoord behoudt

de oorspronkelijke klank in de vervoeging. ​

(niet sterk genoeg om de klank te verbuigen)​

​

​krijgen - kreeg - gekregen

​spelen - speelde - gespeeld

​Hoe herken je sterke en zwakke werkwoorden?

Multiple Choice

Hoe herken je sterke en zwakke werkwoorden?

• Niet! Dat is iets wat je moet weten.

• Werkwoorden met tweeklanken zijn meestal sterk.

• Wanneer de stam moet aangepast worden is het een sterk werkwoord.

• Je kan gebruik maken van de regel van 't kofschip.

​https://onzetaal.nl/taaladvies/sterke-werkwoorden#K

​Lijst met 1500 sterke werkwoorden

​

(het zijn er niet echt zoveel want er staan veel samenstelling bij)​

​Dubbele -d of -t bij de persoonsvorm verleden tijd

​We keren terug naar de ...

​Wanneer de STAM (de ik-vorm) al eindigt op een 'd' of een 't', dan pas je gewoon de regel toe.

​

STAM + TE of DE ​

​Lars ____ (wenden v.t.) zijn gezicht af.

​Wat is de stam van wenden? (de ik-vorm)

​STAM = WEND

​Lars wendde zijn gezicht af.

​+ de

​VALSTRIKKEN

​Wanneer het GEEN persoonsvorm (vervoegd werkwoord) is,

gelden deze regels NIET!

​Zij verblijdde me met haar komst. (persoonsvorm)

​

De verblijde sfeer maakte iedereen gelukkig. ​(geen persoonsvorm)

​De verblijde sfeer => dit is GEEN werkwoord, geen PV! Daarom geen verdubbeling!

​VALSTRIKKEN

​Gebiedende wijs of IMPERATIEF

​Dat is een 'bevel' of een 'instructie'.

​HERINNER DAT GOED ZONDER T!

​VALSTRIKKEN

​De WEDERKERENDE vorm in de gebiedende wijs (imperatief).

​Kleedt u zich aan...

Smurft u zich aan...​