I va U unlilarining talaffuzi va imlosi

​

​

Ajiniyoz nomidagi Nukus DPI

​Turkiy tillar fakulteti

O'zga tilli guruhlarda o'zbek tili yo'nalishining

2-"G" guruh talabasi

Dilshoda Saburovaning

O'zbek tilini masofadan o'qitish

fanidan taqdimoti

​

​

​I va U unlilarining talaffuz va imlosi

​

​

I unlisi tilning gorizontal holatiga ko'ra old qator unlilar guruhiga kirsa. vertikal holatiga ko'ra yuqori tor unlilar qatoriga kiradi kiradi.

I unlisini talaffuz qilganda lablar ishtirok etmaganligi bois lablanmagan unli hisoblanadi.​

​

​

​

​Qisqa unli

​"I" tovushi zirapcha, likopcha, qirg'oq, bilan, kir​ kabi so'zlarda qisqa talaffuz qilinib, aytganda bilinmasa ham "i" harfi yoziladi.

​Cho'ziq unli

​Badiiy, ommaviy, Lutfiy singari so'zlarda "i" unlisi cho'ziq aytiladi, ammo yozuvda doimo "iy" tarzida yoziladi.

​

​

​

U unlisi tilning gorizontal holatiga ko'ra orqa qator unlilar, vertikal holatiga ko'ra yuqori tor unlilar qatoriga kirsa, lablarning ishtirokiga ko'ra lablangan unli hisoblanadi

​

​​ Kunduz, qovun, tovuq, butun, yutuq kabi so'zlarning ikkinchi bo'g'inidagi "u" tovushi "i" tovushiga yaqin talaffuz qilinsa-da, ''u" harfi yoziladi.

Multiple Select

Quyidagi qaysi so'zlarda "I" tovushi cho'ziq holatda talaffuz qilinmaydi?

• Chiroq

• Ijtimoiy

• Qishloq

• Xirmon

Multiple Choice

Nuqtalar o'rniga qaysi unli qo'yiladi?

Chur...llamoq

• I unlisi

• U unlisi

Multiple Choice

Tush...ncha, qus..ur kabi so'zlarning ikkinchi bo'g'iniga qanday unli tovush qo'yiladi?

• U unlisi

• I unlisi