Лексичко значење на зборовите

Лексичко значење на зборовите

Александра Спасевска

Зборовите имаат две значења:

граматичко значење и лексичко значење.

​Граматичкото значење, всушност значи препознавање на родот, бројот, лицето и времето на еден збор.

Multiple Choice

Која од следните низи на зборови има подреденост според родот и бројот?

Одговара: Викторија Илиевска

• врата,

  чешма,

  соба,

  кревет

• врата,

  чешми,

  соба,

  чаши

• врата,

  чешма,

  соба,

  чаша

• врата,

  чешма,

  соба,

  чашата

Multiple Choice

Која од следните низи на зборови има подреденост според лицето и бројот?

Одговара: Матеа Соколеска

• одев,

  чекорев,

  зборува,

  одговара.

• одевме,

  чекорев,

  зборуваше,

  одговараат.

• одевме,

  чекоревме,

  зборувавме,

  одговаравме.

според лексичкото значење постојат:

синоними, антоними, пароними, хомоними и неологизми.​

Уште од мали знаеме дека...

Лексичкото значење на зборовите е малку посложено затоа што ја означува врската на предметите со светот околу нас. Всушност, секој збор има свој предмет или своја појава на којашто одговара.

Објаснување:

Лексичко значење на зборовите

Да размислиме:

1. Бара - именка, еднина, женски род (прво граматичко значење)

2. Бара - глагол, трето лице еднина, сегашно време

   (второ граматичко значење)

   Употребени во реченица:

   Тој го бара својот телефон во онаа бара. Вчера го изгуби.

   Во овој случај зборуваме за хомоними.

1. Хомоними

Зборови кои имаат иста форма, но означуваат потполно различен збор се нарекуваат хомоними.

Multiple Choice

Кој од следните зборови според тебе може да биде хомоним?

Одговара: Ева Камбуроска

• збор

• град

• вода

• гора

Multiple Choice

Кој од следните зборови според тебе може да биде хомоним?

Одговара: Марија Јанкулоска

• мајка

• грб

• автомобил

• чадор

​

Зборовите кои имаат различна форма, но исто (слично) значење се нарекуваат

Multiple Choice

Кој од следните зборови е синоним на зборот

паметен?

Одговара: Христијан Ѓорѓијоски

• интелигентен

• прост

• ведар

• добар

Multiple Choice

Кој од следните зборови е синоним на зборот

работлив?

Одговара: Стефан Тошев

• трудољубив

• мрзелив

• зборлест

• вешт

​3. Антоними

Зборови кои што имаат потполно спротивно значење.

Ноќ-ден; бел-црн.​

4. Пароними

Зборови кои се многу слични (не исти, туку слични) при изговор, но имаат различно значење.

​натпис (кус текст) - напис (статија)

​

Што гледате на фотографијата?

5. ​Неологизми​

Со развитокот на културата и цивилизацијата на луѓето во едно општество се развивал и нивниот јазик. Денес комуникацијата со разни јазици е неограничена, па со тек на време, како во другите така и во македонскиот јазик навлегуваат зборови кои доаѓаат од други јазици. Во извесен момент се јавува потреба новите зборови да го најдат своето место во постоечкиот јазик и да се употребуваат или пак да се создадат нови зборови во самиот јазик.

Зборот потекнува од грчките зборови неос (нов) и логос (збор).

Како се создаваат неологизми?

Со неологизмите луѓето ги означуваат новите поими, новите појави, новите откритија во областа на науката и технологијата, новите општествени односи итн. Неологизмите ги истиснуваат туѓите зборови од еден јазик и на тој начин придонесуваат за чистотата на јазикот. Меѓутоа, при создавањето на неологизмите мора да се води сметка тие да не бидат извештачени кованки на постојните зборови на чие место доаѓаат,туку да одговараат на духот на јазикот.

​	Кованици од два збора	Се прифаќаат туѓи зборови	Зборови кои добиваат друго значење
Пример 1	крвОпролевање	дрон	глувче?
Пример 2	светОглед	Селфи	пајак?
Пример 3	триГОДИШЕН	Сателит	снег?
Пример 4	русОкос	компјутер	тело?
Пример 5	седумКАТНИЦА	телефон	орган?