Батыс Елдерінің ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы дамуы

Батыс Елдерінің ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы дамуы

By Башембаев Сарсен

Франциядағы саяси билік

Екінші дүниежүзілік соғыс барысында Франция басқыншылардан азат етілген соң, елде Үшінші республика (1870-1944) саяси режимі құлап, генерал де Голль басшылық еткен Уақытша үкіметі (1944-1946 ж.) билік етті. Уақытша үкімет жүргізген референдум нәтижесінде, жаңа конституция қабылданып, 1946 жылы Төртінші республиканың құрылғандығы жарияланды. Конституция бойынша мемлекеттік биліктің жоғарғы органы парламент болды. Президенттің құқықтары шектелді және ол парламенттік екі палатаның бірлескен отырысында сайланды.

Some text here about the topic of discussion

Францияның соғыстан кейінгі экономикасын қалыптастыру және жетілдіру экономиканы мемлекет тарапынан реттеу бағытында жүргізілген іс-шаралар ретінде жүзеге асты. Мұнын негізінде Дж. Кейнс тұжырымдамасы жатты. Экономиканы француздық мемлекеттік секторды құру және бағдарламаларды кеңінен жүргізу болды.

​

​Some text here about the topic of discussion.

Әлеуметтік-экономикалық жағдай​

Төртінші республиканың саяси тәртібі сынға ұшырап, Алжирдег көтеріліс кезінде 1958 жылы Шарль де Голль билікке келіп, жаңа Конституцияны қабылдады. Президенттің құзыреттілігі кеңейді, қарулы күштерді басқарып, премьер-министр мен министрлерді тағайындау құқығына ие болды. Парламентте қоспалаталық (Ұлттық жиналыс пен Сенат) жүйесі сақталды.

​

​Some text here about the topic of discussion.

Бесінші Республика

ХХ ғасырдың 70 жылдары дәстүрлі консерватизм мен либерализм идеясының синтезі ретінде неоконсерватизм орнады. Көрнекті өкілдері: АҚШ президенті Р. Рейган, Англия премьер-министрі М. Тэтчер, Франция премьер-министрі кейін президенті Ж. Ширак.

​

​Some text here about the topic of discussion.

Неоконсерватизм

Open Ended

Төртінші республиканың Бесінші республикадан айырмашылығы мен ұқсастығын жазыңыз:

Multiple Choice

1944 жылдың 30 тамызынан бастап Франциядағы Уақытша үкіметті басқарған

• A) Л. Блюм

• B) Ш. де Голль

• C) Ж. Помпиду

• D) П. Моруа

Multiple Choice

Батыс Еуропа елдеріндегі "Әлеуметтік мемлекет" саясаты, американың мына экономисі теориясының негізінде жатыр

• К. Маркс

• Дж. Кейнс

• А. Смит

Multiple Choice

1946-1958 жылдардағы Францияның басқару нысаны

• A) президенттік республика

• B) парламенттік монархия

• C) парламенттік республика

• D) абсолюттік монархия

• E) аралас республика

Multiple Choice

1946-1958 жылдардағы Францияның басқару нысаны

• A) президенттік республика

• B) парламенттік монархия

• C) парламенттік республика

• D) абсолюттік монархия

• E) аралас республика

Британдық неоконсерватизм және социализмнің шведтік үлгісі

Some text here about the topic of discussion

Соғыстан кейінгі Ұлыбритания

Екінші дүниежүзілік соғыста жеңіске жеткенімен де, АҚШ-қа қарыздар болып, отарларының арасында азаттыққа деген ұмтылыс өсті.

​Үкімет басшысы	​Лейбористер	Консерватор​
​К. Эттли (1945-1951)	​Әлеуметтік салада реформалар мен мемлекеттік меншік үлесін арттырды. Сыртқы саясатта АҚШ жақындасты	​
​М. Макмиллан (1951-1964)	​	​НАТО-мен байланыстарды нығайтты, америкалық әскери базаларды аралға қоныстандырды
​Г. Вильсон (1964-1970)	​Әлеуметті мемлекет тұмырымдамасын күшейтті	​

1979 жылы консерваторлар өкілі Англияның премьер-министрі болған алғашқы әйел. "ТЕМІР ХАНЫМ" - Кеңес басшылығын қатаң сынға алғаны үшін берілген атақ.​

​

​Some text here about the topic of discussion.

М. Тэтчер билігі (1979-1990)

​

Тэтчеризм саясатының басты қағидасы: еркіндік:

Мемлекеттік шығындарды қысқарту (әлеуметтік шығындар, субсидиялар, әр-түрлі көмек);

​

Экономикадағы мемлекеттің үлесін азайту (мемл. мүлікті жекешелендіру);

​

Нарықты реттеуді тоқтату (Экономикадағы мемлекеттің әкімшілік механизмңн азайту)​

​

​Some text here about the topic of discussion.

М. Тэтчер неконсерватизмі

​

Шведтік социализм (әлеуметтік демократиялық)

Швед социал-демократиялық жұмысшылар партиясы (ШСДЖП) жүзеге асырып отыр. ​

Мемлекет кәсіпорындар мен компаниялардың өндірістік қызметіне араласпайды, бірақ пайданың бір бөлігіне жоғарғы салық салу арқылы әлеуметтік салаға жұмсайды. Денсаулық сақтау, білім беру және зейнетақымен қамсыздандыру жүйесін ұсынуда мемлекет толық жауапкершілікті өзіне алады.

​Еңбек нарығын реттеу - шведтік үлгінің маңызды бөлігі. Атап айтқанда, жұмыссыздарды қайта даярлықтан өткізу, оларды еңбекке тарту, бос жұмыс орындары үшін субсидиялар бөлу.

Германиядағы әлеуметтік -нарықтық шаруашылық.

Some text here about the topic of discussion

1. АҚША РЕФОРМАСЫ: 1948 жылы ақша құнсыздануын азайту, рейхмарканың RM орнына неміс маркасын DM енгізді. Неміс банкі құрылды.

2. ХАЛЫҚТЫ ӘЛЕУМЕТТІК ҚОРҒАУ: Жекетұлғалар қызметінің шарттарын қамтамасыз ету, мүгедек, жетім, зейнеткерлерге көмек.

​

Людвиг Эрхард - алғашқы экономика министрі, "неміс экон. ғажайыбын жасаушы"

​

Multiple Choice

Екінші Дүниежүзілік соғыстан кейін экономикалық дағдарысқа ұшырап, ақша реформасын жүзеге асырған ел:

• Англия

• Франция

• Германия

• Италия

Multiple Choice

Социализмнің шведтік үлгісінде ең көп назар аударатын шара:

• Әлеуметтік сала мен еңбек нарығын реттеу

• Кәсіпкерлікті қолдау

• Шетел инвестициясын тарту

• Пайдалы қазба байлықтарын тең бөлу

Multiple Choice

М. Тэтчерге "Темір ханым" атағы берілді:

• НАТО мен жақындасқаны үшін

• Әлеуметтік мемлекет құрғаны үшін

• Шетел инвестицияларын тартқаны үшін

• Кеңес басшылығын қатаң сынағаны үшін

Multiple Choice

М. Тэтчер мемлекеттің экономикадағы үлесін:

• Көбейтті

• Азайтты

Multiple Choice

Германиядағы экономикалық ғажайыпты жүзеге асырушы тұлға:

• М. Тэтчер

• Ш. де Голль

• Л. Эрхард

• Ж. Ширак

Multiple Choice

1970-жылдары Батыстағы консерватизмнің жетекші бағыты:

• либерализм

• неоконсерватизм

• дәстүрлі консерватизм

• социализм

Multiple Choice

Шарл де Голль тұсында Франция:

• Ядролық державаға айналды

• Жекешелендіру кеңінен жүргізілді

• Төртінші республиканы құрды

• Гонконгкке тәуелсіздік берілді

Multiple Choice

Шведтік үлгінің негізгі мақсаты

• Экономиканы арттыру

• жұмыспен толық қамтамасыз ету, кірістерді теңестіру

• Жеке кәсіпкерлердің жұмысын арттыру

• Салықты азайтып, халықтың жағдайын реттеу

Multiple Choice

"Шведтік үлгі" термині қай жылдарда пайда бола бастады

• 1945 жылдың соңы

• 1960 жылдың соңы

• 1960 жылдың ортасы

• 1954 жылдың соңы