балалар адеб

​Жұмекен Нәжімеденов

​Жұмекен Сабырұлы Нәжімеденов (28 қараша, 1935 жыл, Атырау облысы, Құрманғазы ауданы Қошалақ - 22 қараша, 1983 жыл, Алматы) — Қазақстан Республикасы Мемлекеттік әнұранының (мәтіні) авторы, көрнекті ақын, Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегері.

​

• Жұмекен атасы Нәжімеден Стамғазиевтің бауырында өсіп, тәрбие алған. Сөз бен тарих және туған халқының дәстүрлеріне деген ыстық сүйіспеншілік сезімді бала бойында қалыптастырған сол кісі. Немересіне өзінің атақты бабалары Қартпанбет жырау (алтыншы ата) мен оның әпкесі Қосуан (Махамбет Өтемісұлының туған шешесі) туралы сыр шертетін. Кіші жүздің Байұлы тайпасы Алаша руынан шыққан.^[1][2]

• 1956-59 жылдары Қазақтың мемлекеттік консерваториясының халық аспаптар факультетінде оқыған.

• 1959-74 ж.«Жазушы» баспасының редакторы

• «Лениншіл жас» газетінде бөлім меңгеруші

• Қазақстан Жазушылар одағында әдеби кеңесші

• 1974-78 ж, Қаз.КСР Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитеттің редакторы

​Өмірбаяны

​

Жұмекен Нәжімеденовтің алғашқы «Егіс» лирикалық жинағы 1961 жылы жарық көрді. Төрт жылдан кейін «Жоқ, ұмытуға болмайды» атты поэмалар жинағы шықты. Ж.Нәжімеденовтің тірі кезінде барлығы он өлеңдер жинағы мен «Ақ шағылдар» (1973ж), «Кішкентай» (1975 ж), «Атақ пен дақпырт» (1978ж) атты үш романы басылды.

Ақын өлімінен кейін жарық көрген он жинағына тірі кезінде жарияланбаған өлеңдері, поэмалары, повестері мен романдары, мақалалары мен аудармалары және тоғыз күй енді. Оның шығармалары көптеген тілдерге аударылып, басылды. Ақын А.Вознесенскийдің, Е.Евтушенконың, Н.Хикмет пен Ә.Файзи шығармаларын аударған.

​

МЕНІҢ ӘЖЕМ

...Міне, міне менің әжем қазан асып от қойды, Онда тағам аз ба, көп пе – ешкім оны сөкпейді. Жалғыз-ақ тек: «асқа қара» – деген сөзге жұрт ұйып Жата кетер құсжастықты шынтағымен бір түйіп. Сонда әжем жүзі жайнап қалмас шаттық-түрге енбей, Бұл даланың барлық отын өзі жағып жүргендей. Сонда қайран көкіректе бір күн туар күлімдей, Басар жеңіл, тізесінің сарсуы да білінбей. «Үйде – қонақ..!» – деген сезім, көп қуаныш – өлшеме, Сол қуаныш жетер еді бар ғаламға бөлсе де! Дастархан да жайылар тез, шегіндіріп қонақты, Жомарт қолдың елпілдеген алақаны сияқты... Қоңыр табақ босанады көп қолдардан кешікпей, 1961  

​

Елуінші жылдардың екінші жартысында, алпысыншы жылдардың басында Жұмекеннің өлеңдері республикалық баспасөзде жиі жарияланып жүрді. Алпысыншы жылдардан бастап өлеңдері мен шығармалары, үш романы, аударма кітаптары "Жазушы", "Жалын" баспаларынан жарық көрді:

• "Балауса" (1961)

• "Сыбызғы сыры" (1962)

• "Өз көзіммен" (1964)

• "Жоқ, ұмытуға болмайды" (1965)

• "Жарық пен жылу" (1966)

• "Күй кітабы" (1967)

• "Мен туған күн" (1972)

• "Мезгіл әуендері" (1968)

• "Ұлым, саған айтам" (1970)

• "Қызғалдақ жайлы баллада" (1971)

• "Ақ шағыл" (1973

​zhumeken.kz

​