EPP Agri Week 2-3

EPP Agri Week 2

By Chatleen Til-adan

​ Masistemang Pangangalaga ng Tanim na mga Gulay

​ Layunin:

​

1. Naisasagawa ang masistemang pangangalaga ng tanim na mga gulay tulad ngpagdidilig, pagbubungkal, paglalagay ng abono o pataba.

2. Naisasagawa ang masistemang pagsugpo ng peste at kulisap ng mga halaman.

​ Unawain Natin: Narito ang dapat isaisip kapag nag-aalaga ng halaman.

​1. PAGDIDILIG sa sa pangunahing pangangailanganng ng mga tanim ayang tubig. Kailangang nasusunod ang tamang pamamaraansa pagdildilig upang mapakinabangang mabuti ng mga tanimang tubig, hindi maaksaya at makapagbigay ng magandangresulta sa mga tanim.

​ Narito ang dapat gawin:

• Diligin araw –araw sa hapon o sa umagang-umaga

• Iwasang malunod ang halaman, lalo na yaong mga bagong lipat na punla.

• Upang manatiling mamasa-masa ang lupa, diligin din ang lupang nakapaligid samga tanim.

• Maaring gamitin sa pagdidilig ang pinaghugasan ng bigas, gulay, prutas, at tubig ulan.

Mga masistemang paraan sa pagdidilig ng mga pananim:

1. Diligan ang mga tanim sa umaga. Ang pagdidilig sa hapon ay hindi

iminimungkahi dahil ito ay magiging dahilan ng pagkakaroon ng peste. Ang

tubig na nanatili sa dahon ay puwedeng dahilan ng pamumugad ng peste.

2. Gumamit ng tabo at dahan-dahang ibuhos ang tubig sa tanim. Huwag biglain

dahil natatapon ang lupa na siyang sinisipsipan ng mga ugat.

3. Ang hand watering ay mainam sa maliit na taniman. Sa malawak na taniman

naman, ang pagamit ng hose ay iminumungkahi dahil nakokontrol nito ang

daloy ng tubig galing sa gripo.

4. Matapos madiligan ang gulay, maghintay ng 15 to 20 minuto bago diligan

muli dahil ang unang pagdilig ay natutuyo kaagad.

Multiple Choice

Pinakamabisang panahon sa pagdidilig ng halaman.

• Sa umaga

• Sa hapon

• Sa Tanghali

• Kahit anong oras

Multiple Select

Ito ay kailangang gawin upang tumubo nang maayos ang mga tanim na gulay. Ginagawa ito araw-araw sa hapon o sa umagang-umaga.

• Masistemang Pangangalaga ng mga Tanim na Gulay

• Paglalagay ng Abonong Organiko

• Pagbubungkal

• Pagdidilig

Multiple Choice

Kailangan ng mga halaman ang tubig upang _______?

• makahinga ang mga ugat ng halaman

• hindi ito lapitan ng mga peste

• walang kaagaw ang halan sa sustansyang taglay ng lupa

• upang masipsip ng halaman ang sustansiyang tagalay ng lupa

2. PAGBUBUNGKALAng pagbubungkal ay isang paraan upang mapabilis angpaglaki mga tanim na gulay. Sa ganitong paraan darami angmga ugat na nagpapalusog sa mga tanim. Madaling mararatingng tubig ang mga ugat at maluwag na makakapasok ang hanginsa halaman. Ang mahahabang ugat ay nagpapatibay sahalaman laban sa malakas na hampas ng hangin.

Masistemang paraan sa pagbubungkal ng lupa.

1. Gamit ang bolo, farmer’s claw o hand trowel palambutin ang lupang

nakapaligid sa halaman upang makahinga ang mga ugat. Siguraduhing hindi

matamaan ang mga ugat na magiging sanhi ng kanilang pagkamatay. Gawing

mababaw lamang ang pagbubungkal lalo na sa mga halamang pino ang ugat

at malambot ang tangkay. Ang mahahabang ugat ay nagpapatibay sa

halaman laban sa malakas na hampas ng hangin.

2. Panatilihin ang pagtanggal ng mga damo sa paligid ng halaman upang hindi

nito maagaw ang pataba at tubig na idinidilig sa halaman. Maaring gamitin

ang kamay o wastong kagamitan sa pag-aalis ng damo. Maging maingat sa

paggawa nito upang hind masira ang halaman.

​

​

3. Pinu-pinuhin ang mga malalaking tipak na lupa sa pamamagitan ng paggamit ng bolo at rake.

​

4. Ayon sa may mga karanasan, ugaliing kausapin ang mga halaman. Bagamat wala pa itong basehan sa agham.

​

Multiple Choice

Bakit kailangan bungkalin ang lupa sa paligid ng halaman?

• Upang walang maging kaagaw ang panananim sa sustansyang ibinibigay ng lupa

• Upang hindi pasukin ng mga hayop na sumisira at kumakain ng mga pananim

• Upang makahinga at makasagap ng sariwang hangin ang mga ugat ng halaman

• Upang masipsip ng ugat ang sustasyang taglay ng lupa

Multiple Select

Ito ang tamang panahon ng pagbubungkal ng lupa.

• sa hapon

• sa umaga

• sa hapon o kaya sa umaga

• sa umaga, sa tanghali o sa hapon

Multiple Select

Ito ay ginagawa upang madaling dumami ang ugat ng tanim. Ito ay ginagawa lamang sa hapon o kaya sa umaga.

• Masistemang Pangangalaga ng mga Tanim na Gulay

• Paglalagay ng Abonong Organiko

• Pagbubungkal

• Pagdidilig

​ 3. PAG-AABONO;

​

Nakadaragdag sa sustansiya ng lupa ang paglalagay ng abono.Ang patabang organiko ay inihahalo sa lupang mamasa – masaupang masipsip ang abono. Inilalagay ito sa taniman o sa paligidng halaman. Ito ay maaaring ilagay bago magtanim habang nagtatanim,o pagkatapos magtanim.

​

​

​

​

​

​

​

Masistemang paglalagay ng abonong organiko.

May iba’t ibang paraan sa paglalagay ng obonong organiko.

1. Broadcasting method - ikinakalat ang pataba sa ibabaw ng lupa at hindi na hahaluin. Kadalasan ito’y ginagawa sa isang maliit na taniman.​

2. Side-dressing method - ang abonong organiko ay inilalagay sa lupa malapit sa ugat ng halaman sa pamamagitan ng kamay o isang kagamitang nakalaan para dito.​

3. Foliar application method - ito ay ginagawa sa pamamagitan ng pagdidilig o pag-iispray ng organikong abono sa mga dahon ng halaman. Halimbawa

ang pagdidilig ng dinurog na sili, sibuyas at luya na inihalo sa tubig.

4. Basal Application method - paglalagay ng abonong organiko sa

pamamagitan ng paghahalo ng pataba sa lupa bago itanim ang halaman.

​

Multiple Choice

Ito ay ang paglalagay ng abonona ikinakalat sa ibabaw ng lupa?

• Side-dressing method

• Foliar Application Method

• Broadcasting Method

• Basal Application Method

Multiple Choice

Paglalagay ng abono sapamamagitan ng paghahalo ng pataba sa lupa bago itanim ang halaman.

• Side Dressing Method

• Foliar Application Method

• Ring Method

• Basal Application Method

Multiple Choice

Ito ay ginagawa sa pamamagitanng pagdidilig o pag-iispray ng solusyong abono sa mga dahonng halaman.

• Side-dressing method

• Foliar Application Method

• Ring Method

• Basal Application

Multiple Choice

Ang pataba ay inilalagay sa lupa na hindi gaanong malapit sa ugat ng halaman sa pamamagitan ng isang kagamitang nakalaan para dito.

• Side-dressing method

• Foliar Application Method

• Broadcasting Method

• Basal Application Method

Multiple Choice

Ang paglalagay ng abono sa iyong pananim ay malaking tulong para masigurong lalaki ng malusog at mataba ang mga ito. Alin ang hindi kasama sa paggawa ng organikong pataba?

• Dumi ng hayop

• Pinagbalatan ng prutas at gulay

• Balat ng kendi at tsokolate

• Pinaghugasan ng bigas

Multiple Choice

Bakit kailangang bunuti ang mga damo sa ating taniman?

• Upang hindi nito matabunan ang mga halaman

• Upang lumawak ang lupang taniman

• Upang masipsip ng ugat ang sustansiyang taglay ng lupa

• Upang walang maging kaagaw ang panananim sa sustansyang ibinibigay ng lupa

Multiple Choice

Huwag ng piliin ang mga halamang iintercrop upang lalong lapitan ng peste ang iyong halamang gulay kapag hindi wasto ang iyong naitanim.

• Tama

• Mali

Multiple Choice

Aling sa mga sumusunod na larawan ang Aphids?

Multiple Choice

Ang paggamit ng organikong pestisidyo ay nakatutulong

  upang maiwasan ang pagkasira ng kalikasan.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

Ang pagpapausok sa mga puno at halaman ay nakatutulong   para puksain ang mga peste o kulisap.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

Iwasang alisin ang mga kulisap at peste na kumakain sa mga  halaman upang ito ay dumami.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

Mainam na pandilig ang pinaghalong dinurog na sili o katas   ng Neem Tree sa tubig.

• TAMA

• MALI

Multiple Select

Ang bawang ay isa sa mga panlaban sa peste at kulisap.

• TAMA

• MALI

Multiple Select

Ang kulisap na aphids, caterpillar at beetle ay nakatutulong sa mga pananim.

• TAMA

• MALI