การจัดหมู่หนังสือระบบรัฐสภาอเมริกัน

การจัดหมู่หนังสือระบบรัฐสภาอเมริกัน

ระบบรัฐสภาอเมริกัน  (Library of Congress Classification)  เรียกย่อๆ ว่า “ระบบหอสมุดรัฐสภา” หรือ “ระบบแอลซี (L.C.)” จัดทำโดย ดร.เฮอร์เบอร์ต พุทนัม  เป็นบรรณารักษ์ชาวอเมริกันเป็นผู้คิดค้นระบบ  เมื่อปี พ.ศ.2442 (ค.ศ.1899)  เพื่อนำไปใช้ในการจัดหมู่หนังสือของหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน ซึ่งมีหนังสือเป็น     ล้านๆ เล่ม หลังจากนั้นห้องสมุดมหาวิทยาลัยที่มีจำนวนหนังสือมากเป็นแสนเล่ม และมากขึ้นเรื่อยๆทั้งในสหรัฐอเมริกาและประเทศอื่นๆ นิยมใช้ระบบนี้

​เฮอร์เบอร์ต พุทนัม (Herbert Putnam)

​

การจัดหมู่หนังสือระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกันใช้สัญลักษณ์แบบผสมที่เป็นตัวอักษรและตัวเลข  โดยใช้ตัวอักษรโรมันตัวใหญ่ A-Z ยกเว้น I, O, W, X และ Y รวม 21 ตัว และเลขอารบิค     1-9999 แบ่งหนังสือตามลำดับต่อไปนี้

    การแบ่งหมวดหมู่ของระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน  เริ่มจากการแบ่งครั้งแรกแบ่งเป็น   หมวดใหญ่ใช้อักษร 21 ตัว แบ่งเป็นหมวดวิชาต่างๆ 20 หมวดใหญ่  ดังนี้

หมวด  A   หนังสืออ้างอิงทั่วไป หนังสือพิมพ์ วารสาร สิ่งพิมพ์ของสมาคมและสถาบัน ทางวิชาการต่างๆ ตารางเลข 

หมวด  B      ปรัชญา ตรรกวิทยา อภิปรัชญา จิตวิทยา สุนทรียศาสตร์ จริยศาสตร์

หมวด  C     ประวัติอารยธรรม โบราณคดี จดหมายเหตุ พงศาวดาร

หมวด  D     ประวัติศาสตร์ทั่วไป ภูมิศาสตร์การท่องเที่ยว ประวัติศาสตร์ ประเทศต่างๆทั้งในยุโรป

แอฟริกา เอเชีย และหมู่เกาะต่างๆ

 หมวด  E-F   ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์การท่องเที่ยวดินแดนในทวีปอเมริกา

    การแบ่งหมวดหมู่ของระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน  เริ่มจากการแบ่งครั้งแรกแบ่งเป็น   หมวดใหญ่ใช้อักษร 21 ตัว แบ่งเป็นหมวดวิชาต่างๆ 20 หมวดใหญ่  ดังนี้

หมวด  G   ภูมิศาสตร์ทั่วไป มานุษยวิทยา และการบันเทิง

หมวด  H     สังคมศาสตร์

หมวด  J      รัฐศาสตร์ การเมือง การปกครอง

หมวด  K      กฎหมาย

หมวด  L      การศึกษา

หมวด  M     การดนตรี

หมวด  N     ศิลปกรรม

หมวด  P      ภาษาและวรรณคดี

หมวด  Q     วิทยาศาสตร์ทั่วไป

หมวด  R      แพทยศาสตร์

หมวด  S      เกษตรกรรม การเลี้ยงสัตว์ การประมง อุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องด้วยพืช

                   และสัตว์ ตลอดจนกีฬาการล่าสัตว์

           

หมวด  T      เทคโนโลยี

หมวด  U     ยุทธศาสตร์

หมวด  V      นาวิกศาสตร์

หมวด  Z     บรรณานุกรมและบรรณารักษ์

2. แบ่งครั้งที่ 2 จากหมวดใหญ่แบ่งเป็นหมวดย่อย  โดยใช้อักษร 2 ตัว ยกเว้น หมวด K ตัวอย่าง เช่น

หมวด H เล่มที่ 1 H – HJ สังคมศาสตร์ : เศรษฐศาสตร์

​

3. แบ่งครั้งที่ 3 โดยเพิ่มตัวเลขอารบิคตามลำดับตั้งแต่ 1-9999 ในบางหมู่ ตัวอย่าง เช่น

HF    การค้า          HF 5410   วารสาร  สมาคม  สิ่งพิมพ์ต่อเนื่อง

​

4. แบ่งครั้งที่ 4 โดยใช้จุดคั่น  และตามด้วยตัวอักษรและตัวเลข  เพื่อแสดงราย ละเอียดหมวดเรื่อง หรือรูปแบบ หรือประเทศ ตัวอย่าง   

                TX   คหกรรมศาสตร์

                 TX    อาหารและโภชนาการเฉพาะกลุ่มและเฉพาะชนชั้น

                 TX    361.A3   ผู้สูงอายุ

                  TX    361.C5   เด็ก

           

      นอกจากการแบ่งย่อย 4 ครั้งแล้ว การจัดหมู่หนังสือระบบรัฐสภาอเมริกันยังมีการแบ่งตามตารางเลขเฉพาะ 

ซึ่งใช้ประกอบกับเลขหมู่อีก 5 ตาราง  ทำให้การจัดหมู่หนังสือด้วยระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกันมีความละเอียดและเฉพาะเจาะจงมากยิ่งขึ้นห้องสมุดต่างๆ นอกจากจะจัดหมวดหมู่หนังสือโดยใช้ระบบการจัดหมู่แล้วยังมีหนังสือบางประเภทในห้องสมุดที่ไม่นิยมกำหนดเลขหมู่หรือสัญลักษณ์ตามระบบใดแต่ใช้อักษรย่อแทนประเภทของหนังสือ ดังนี้

           

นวนิยายภาษาไทย                  ใช้อักษร น  หรือ นว

          นวนิยายภาษาอังกฤษ               ใช้อักษร F หรือ Fc.   ย่อจาก   Fiction

          รวมเรื่องสั้นภาษาไทย               ใช้อักษร ร.ส.

          รวมเรื่องสั้นภาษาอังกฤษ           ใช้อักษร  S.C. ย่อจาก Short Story  collection

          หนังสือสำหรับเด็ก                  ใช้อักษร ย

          หนังสือสำหรับเด็กภาษาอังกฤษ  ใช้อักษร J  ย่อมาจาก  Juvenile Literature

                                                          E  ย่อจาก  Easy Book

          หนังสืออ้างอิงภาษาไทย             ใช้อักษร อ

          หนังสืออ้างอิงภาษาอังกฤษ         ใช้อักษร R หรือ Ref ย่อจาก Reference

          หนังสือแบบเรียนภาษาไทย         ใช้อักษร บ

          หนังสือคู่มือครูภาษาไทย            ใช้อักษร ค

          หนังสือคู่มือครูภาษาอังกฤษ        ใช้อักษร C หรือ C.L ย่อจาก Curriculum Laboratory

​การจัดเรียงหนังสือและสิ่งพิมพ์อื่นๆ ขึ้นชั้น

​

ปัจจุบันห้องสมุดนิยมจัดหนังสือแบบหิ้งเปิดเพื่อให้ผู้ใช้ห้องสมุดมีโอกาสเลือกหนังสือจากชั้นหนังสือด้วยตนเองโดยหนังสือแต่ละเล่มจะต้องเขียนเลขหมู่ของหนังสือเล่มนั้นไว้ที่สันหนังสือ เรียกว่า “เลข

เรียกหนังสือ”ซึ่งประกอบด้วยเลขสัญลักษณ์หนังสือ คือเลขหมู่หนังสือ ตัวอักษรตัวแรกของชื่อผู้แต่ง เลขผู้แต่ง (บางห้องสมุดไม่ได้กำหนด) ตัวอักษรตัวแรกของชื่อเรื่อง เล่มที่และฉบับที่   

เช่น

​

621.382         คือ  เลขหมู่หนังสือ

  ว                  คือ  อักษรตัวแรกของชื่อผู้แต่ง

  37                คือ  เลขประจำตัวผู้แต่ง

   พ                 คือ  อักษรตัวแรกชื่อหนังสือ

การเรียงหนังสือเข้าชั้น  มีหลักการดังนี้

1. ห้องสมุดจัดเรียงหนังสือเข้าชั้นจากซ้ายไปขวาเหมือนเข็มนาฬิกา  เริ่มตั้งแต่ชั้นบนสุดแล้วถัดลงมาตามลำดับจนถึงชั้นล่างสุด  โดยจัดเรียงตามเลขเรียกหนังสือ  ถ้าห้องสมุดจัดหมู่หนังสือตามระบบทศนิยมของดิวอี้  จะเริ่มจากเลข 001 ไปจนถึงเลขหมู่ 999  แล้วลำดับตามอักษรย่อของผู้แต่งอีกครั้งหนึ่ง เช่น

หนังสือที่จัดหมู่ระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน  จะเรียงลำดับตามตัวอักษร A-Z ถ้าอักษร ซ้ำกันจะเรียงลำดับจากเลขน้อยไปหามาก  ตัวอย่าง

การเรียงหนังสือเข้าชั้น  มีหลักการดังนี้

2. หนังสือที่มีเลขหมู่ซ้ำกัน จะเรียงตามลำดับตัวอักษรตัวแรกของชื่อผู้แต่ง  สำหรับผู้แต่งที่เป็นคนไทย  หรือลำดับตามอักษรตัวแรกของชื่อสกุลถ้าผู้แต่งเป็นชาวต่างประเทศถ้าตัวอักษร ตัวแรกของผู้แต่งเหมือนกัน  ให้เรียงตามเลขผู้แต่ง ถ้าเลขผู้แต่งเหมือนกันให้เรียงตามอักษรตัวแรกของชื่อหนังสือตามลำดับ

การเรียงหนังสือเข้าชั้น  มีหลักการดังนี้

3. หนังสือนวนิยายที่ใช้อักษร น เป็นสัญลักษณ์เหมือนกันหมดทุกเล่ม จะเรียงตามลำดับอักษรตัวแรกของชื่อผู้แต่งและถ้าชื่อผู้แต่งซ้ำกันจะเรียงตามลำดับอักษรตัวแรกของชื่อหนังสือ เช่น

ห้องสมุดจะจัดเก็บวารสารฉบับใหม่ไว้ในชั้นวางวารสารโดยเฉพาะชั้นวางวารสารมักเป็น ชั้นเอียงจัดวางตามลำดับตัวอักษรชื่อวารสาร  เรียงจากซ้ายไปขวา  จากชั้นบนมาชั้นล่าง

 

                               

​

การจัดวารสารขึ้นชั้น

​

ห้องสมุดจัดเก็บหนังสือพิมพ์โดยใส่ไม้หนีบ และวางไว้บนที่วางหนังสือพิมพ์โดยเฉพาะ และเปลี่ยนฉบับใหม่ทุกวัน

 

                               

​

การจัดเรียงหนังสือพิมพ์

​

ห้องสมุดส่วนใหญ่นิยมจัดจุลสารและกฤตภาค โดยกำหนดหัวเรื่องใส่เข้าแฟ้มและเรียงแฟ้มตามลำดับอักษรของหัวเรื่องในตู้จุลสารและกฤตภาค

​

การจัดเก็บจุลสารและกฤตภาค

​

​สรุป

​

          ห้องสมุดมีทรัพยากรสารนิเทศจำนวนมากและหลายรูปแบบ ทั้งที่เป็นวัสดุตีพิมพ์ และวัสดุ ไม่ตีพิมพ์  จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการจัดหมวดหมู่  เพื่อให้สะดวกในการจัดเก็บและสืบค้นข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว ทรัพยากรสารนิเทศแต่ละประเภทมีการจัดเก็บที่แตกต่างกัน เช่น หนังสือ มีระบบการจัดหมู่หนังสือที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย คือ ระบบทศนิยมของดิวอี้ และระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน โดยมีการกำหนดสัญลักษณ์แสดงเนื้อหาของหนังสือแต่ละประเภท ส่วนสิ่งพิมพ์อื่นๆ เช่น วารสาร หนังสือพิมพ์ จุลสารและ กฤตภาค จัดเก็บแยกจากหนังสือด้วยวัสดุอุปกรณ์สำหรับจัดเก็บสิ่งพิมพ์นั้นๆ

กิจกรรมที่ 3

ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย √ หรือ / หน้าข้อความที่ถูก  และทำเครื่องหมาย  ×  หน้าข้อความที่ไม่ถูกต้อง

Fill in the Blanks

ผู้คิดค้นระบบการจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้ คือ เมลวิล ดิวอี้

Fill in the Blanks

ระบบทศนิยมของดิวอี้ เรียกย่อๆ ว่า A.B.C.

Fill in the Blanks

ระบบทศนิยมของดิวอี้ ใช้อักษรไทย ก-ฮ เป็นสัญลักษณ์แทนเนื้อหาของหนังสือ

Fill in the Blanks

เฮอร์เบอร์ต พุทนัม คือผู้คิดค้นระบบการจัดหมู่หนังสือระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน

Fill in the Blanks

อักษรโรมันที่ใช้ในการจัดหมู่หนังสือระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน คือ

             A-Z ยกเว้น I, O, W, X และ Y

Fill in the Blanks

โรงเรียนด่านเกวียนวิทยา จัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้

Fill in the Blanks

ห้องสมุดโรงเรียนด่านเกวียนวิทยาจัดหมู่หนังสือระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน

Fill in the Blanks

อักษรย่อแทนหนังสือนวนิยาย คือ น, นว, และ Fic

Fill in the Blanks

ชั้นจัดเก็บวารสาร มักเป็นชั้นเอียง และจัดวางตามลำดับตัวอักษรชื่อวารสาร

Fill in the Blanks

หนังสือพิมพ์ จัดให้บริการในห้องสมุดสัปดาห์ละครั้ง

....................... 1. ผู้คิดค้นระบบการจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้ คือ เมลวิล ดิวอี้

แนวตอบกิจกรรมที่ 3

....................... 2. ระบบทศนิยมของดิวอี้ เรียกย่อๆ ว่า A.B.C.

......................... 3. ระบบทศนิยมของดิวอี้ ใช้อักษรไทย ก-ฮ เป็นสัญลักษณ์แทนเนื้อหา    ของหนังสือ

......................... 4. เฮอร์เบอร์ต พุทนัม คือผู้คิดค้นระบบการจัดหมู่หนังสือระบบหอสมุด รัฐสภาอเมริกัน

......................... 5. อักษรโรมันที่ใช้ในการจัดหมู่หนังสือระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน คือ A-Z ยกเว้น I, O, W, X และ Y

......................... 6. โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชบางขุนเทียน จัดหมู่หนังสือระบบทศนิยม ของดิวอี้

......................... 7. ห้องสมุดโรงเรียนอนุบาลนิยมจัดหมู่หนังสือระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน

......................... 8. อักษรย่อแทนหนังสือนวนิยาย คือ น, นว, และ Fic

......................... 9. ชั้นจัดเก็บวารสาร มักเป็นชั้นเอียง และจัดวางตามลำดับตัวอักษรชื่อวารสาร

......................... 10.หนังสือพิมพ์ จัดให้บริการในห้องสมุดสัปดาห์ละครั้ง

√

x

x

√

√

√

x

√

√

x