Kamienie na szaniec - lekcja 5

Kamienie na szaniec

lekcja 5​

O przyjaźni i miłości w trudnych czasach wojny​

Multiple Choice

Główni bohaterowie "Kamieni na szaniec" to:

• Rudy, Stefan, Olek.

• Rudy, Alek, Zośka.

• Buk, Franek, Zośka.

• Adolf, Józek, Zeus.

Multiple Choice

Rudy był

• intelektualistą.

• największym gapą drużyny.

• najprzystojniejszy ze wszystkich.

• wodzem wszystkich drużyn.

Multiple Choice

Zośka był

• fotografem wszystkich akcji.

• młodszym bratem Rudego.

• urodzonym przywódcą.

• synem oficera, zabitego w Katyniu.

1920/1921

rok urodzenia

1939

matura

1943

śmierć

​POKOLENIE KOLUMBÓW - ur. ok. 1920r.

łączy ich​

​Inni przedstawiciele:

• ​Gustaw Herling-Grudziński,

• Krzysztof Kamil Baczyński,

• Tadeusz Różewicz,

Wędrowali do trudnego, niewiadomego celu brawurowo, odważnie, nieustępliwie broniąc ideałów i wartości, w które wierzyli

(jak historyczny Kolumb).

Multiple Choice

Alek był

• tajnym agentem wojsk brytyjskich.

• wesołym dryblasem.

• fajtłapą.

• miłośnikiem wszystkich zwierząt.

Multiple Choice

Pokolenie Kolumbów to:

• pokolenie odkrywców
• osoby urodzone około roku 1920

• pokolenie żołnierzy
• artystów eksperymentatorów

Multiple Choice

Na czym polegał tragizm pokolenia Kolumbów?

• na konieczności zmiany moralności, odrzuceniu przedwojennych ideałów

• na wyborze między walką a emigracją

• na braku uczuć i niemożności kochania

Open Ended

W jaki sposób bohaterowie "Kamieni na szaniec" zostali ukazani przez autora?

Open Ended

Czym różni się życie nastolatków w czasie II wojny światowej, a życie nastolatków dzisiaj, w XXI wieku?

Multiple Choice

Na początku wojny chłopcy pracowali jako

• żołnierze.

• handlarze.

• przemytnicy.

• szklarze.

Multiple Select

Jakie prace zarobkowe podejmowali bohaterowie książki?

(zaznacz wszystkie prawidłowe odpowiedzi 4)

• Robili marmoladę

• Prowadzili riksze

• Bywali szklarzami i drwalami
  

• Zbierali owoce sezonowe

• Udzielali korepetycji
  

Multiple Choice

Harcerski zespół Buków swoją nazwę zawdzięczał

• wysokiemu wzrostowi wszystkich chłopców.

• częstym wyprawom do lasu.

• miejscu, gdzie zwykle mieli swoją bazę.

• ulubionym drzewom harcmistrza.

poza Warszawę, lasy, pola, wyjazdy  na wieś

wycieczki

Dyskutowali o wszystkim, podejmowali tematy światopoglądowe, filozoficzne, religijne, historyczne, ekonomiczne, moralne

​​dyskusje

​

szklarstwo, korepetycje, prowadzenie rikszy, drwalnictwo, wyrób marmolady

​​praca

​

• Szkoła Budowy Maszyn

  im. Hipolita Wawelberga

• Tajne komplety matematyki, fizyki, historii

• Samokształcenie 

​studia, szkoła

​

​Jakim zajęciom bohaterowie poświęcali czasw okupacyjnej rzeczywistości?

Multiple Choice

„była szczupłą brunetką, miała delikatną cerę [...] rozważna, zrównoważona, skupiona, zwarta w swych myślach i zamierzeniach. Potrafiła wytworzyć wokół Alka atmosferę ciepła, serdeczności i spokoju”.

O kim mowa?

• Basia

• Asia

• Tosia

• Matylda

„Basia patrzy w twarz kochanego chłopca i choć szarpie nią niepokój, uśmiecha się łagodnie. Bierze ręce Alka w swoje dłonie i głaszcze je delikatnie. Alek przymyka oczy, jest mu tak dobrze... Drugiego dnia po operacji nastąpiło silne pogorszenie. Mocny, tępy ból nie ustawał ani na chwilę (…) Osłabienie opanowywało ciało. Gdy został sam z kimś z rodziny - poprosił o portmonetkę. Z jednej z jej przegródek wyjął malutką karteczkę. Ręką Basi była na niej napisana modlitwa, która Alka najwięcej wzruszała. „Kto się w opiekę odda Panu swemu, a całym sercem szczerze ufa Jemu, śmiele rzec może: mam obrońcę Boga, nie przyjdzie na mnie żadna straszna trwoga...” Alek słuchał odczytywanych słów psalmu - i uśmiechał się”.

„Jakżeż cudownie się czuli.

Na długie popołudnia,

a czasem o wczesnym świcie szli na spacery do lasu i tam gadali, gadali. Dziewczyna, las

i ciekawa rozmowa – czyż może być przyjemniejszy odpoczynek? Rozmawiali

o wszystkim. O książkach

i życiu. [...] Często też rozmawiali o przyszłości Alka”.

Motyw miłości Basia i Alek

Młodzi ludzie, mimo trudnych czasów, zawiązywali przyjaźnie, zakochiwali się. Jednak wojna odcisnęła tragiczne piętno na ich uczuciach, często musieli patrzeć na śmierć ukochanej osoby. Dobro ojczyzny przedkładali nad osobiste szczęście.

Multiple Choice

Rudy i Alek

• przeżyli wojnę.

• po odbiciu Rudego wyjechali na wieś.

• zmarli tego samego dnia.

• ponownie trafili w ręce gestapo.

Rudy i Alek umarli tego samego dnia. Śmierć ich wywarła wstrząsające wrażenie na braterskim gronie przyjaciół.

​

Zbyt wielka była poprzednio radość z odzyskania Rudego. Wszystko dookoła na świecie bladło wobec tej nieprawdopodobnej radości. Radości krótkiej, gwałtownej. I dumy, że ich braterstwa nie wolno bezkarnie tykać. Teraz, przez kontrast, byli wstrząśnięci śmiercią Alka i Rudego. Ale śmierć każdego z nich odczuto inaczej.

​

Śmierć Alka była śmiercią w ich rozumieniu normalną. Normalnym losem żołnierskim. Jak każda śmierć - poruszyła najgłębsze, najwewnętrzniejsze uczucia tych, co pozostali. Ale nie kryła w sobie grozy piekieł. Stała się rzecz w pewnym sensie zwykła. Jest wojna - trudno. My strzelamy - i do nas strzelają. Wróg ma takie samo prawo do naszej krwi, jak my do jego. Alek uderzał we wroga - wróg uderzył w Alka. „Taka jest żołnierska dola, taki jest żołnierski los” - wypełniły się słowa piosenki.

​

Ale śmierć Rudego? Włosy się jeżą na głowie tych, co widzieli to zmaltretowane ciało i słyszeli koszmarną opowieść. Tego zapomnieć się nie da. Tego wybaczyć nie można. W odwet za katowanie podczas śledztw, Kierownictwo Walki Konspiracyjnej rozkazało likwidację najbardziej wyróżniających się swym bestialstwem gestapowców Schultza i Langego

„Rudy i Alek umarli tego samego dnia”.

30 III 1943 r.

„Alek gasł. [...]

Rozumiał już,

że gra jego życia dobiega końca. Rozumiał i nie przestawał się uśmiechać.

Jakaż to

wielka była gra”.

Open Ended

Jak rozumiesz określenie: "wielka gra", którym opisywali swoje życie bohaterowie Pokolenia Kolumbów?

wielka gra o życie..

Bohaterowie określili swoje życie jako „wielką grę”.

Wiedzieli, że składają swoje życie w ofierze dla przyszłych pokoleń. Zdawali sobie sprawę, że wiele trzeba takich ofiar, aby wywalczyć wolność („kamienie składane na szaniec”).

Byli dumni ze wszystkiego, co udało im się zrobić dla innych.

Multiple Choice

Zośka zginął

• podczas akcji pod Czarnocinem.

• podczas akcji likwidacji posterunków niemieckich.

• podczas akcji odbicia więźniów.

• podczas akcji w Celestynowie.

śmierć Tadeusza Zawadzkiego

"Jak cuglami szarpnięty koń, wpiera się Zośka stopami w deski werandy

i powoli skręca półobrotem. Słania się ku ścianie. [...] Głosy stają się coraz dalsze, coraz cichsze...W głowie wzmaga się szum, przed oczyma blaski

i cienie.Czy to się zbliża postać zwycięskiego Maćka, czy też idzie szaleniec Alek? [...] Rudy! Rudy! To na pewno on... Złocista, rozwichrzona czupryna

– to on! Nareszcie znów razem, w walce. [...] Bezsilne, omdlałe ciało osuwa się spod ściany ku ziemi..."

Pogodne, radosne, przyjemne czasy dzieciństwa i wczesnej młodości przed wojną.

SŁONECZNE DNI

Burza: wojna, gwałtowność i groza.

​

Mgła: zagubienie, niepewność, błądzenie, poszukiwanie.

W BURZY I WE MGLE

Tą grą jest życie,

wielką – ważną, o najwyższą stawkę

WIELKA GRA​

TYTUŁY ROZDZIAŁÓW

Open Ended

Co dało Ci omówienie tej lektury?

Czego się nauczyłeś?

Co zapamiętasz?

Napisz swoje emocje, refleksje, przemyślenia....