Part 3 ชีวิตกับสิ่งแวดล้อม

​Part III

ชีวิตกับสิ่งแวดล้อม​

Tutor P'Au

​Worrawath Dechboon

Sirindhorn International Institute of Technology​

​สิ่งมีชีวิต

แบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ​

• สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว

  Prokaryote​s ได้แก่ แบคทีเรีย, อาร์เคีย

• สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์​

  Eukaryotes​ ได้แก่ โพรทิสต์, ฟังไจ, พืช, สัตว์

Biology​

พืช (Plants)

สัตว์ (Animals)

ระบบนิเวศ (Ecosystem)

พันธุกรรม (Genetic)​

Multiple Choice

ไวรัส จัดเป็นสิ่งมีชีวิตหรือไม่

• เป็น

• ไม่เป็น

​Plant

​Plant

​การจำแนกประเภทของพืช

• ​พืชดอก (ใช้ดอกในการสืบพันธุ์) เช่น กุหลาบ จอกแหน มะม่วง ข้าว ทานตะวัน กล้วยไม้

​

• พืชไร้ดอก (สืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ) เช่น มอส เฟิร์น สน ปรง ผักกูด ผักแว่น

​

​

Multiple Choice

• มีดอก

• ไม่มีดอก

• ก็ไม่รู้สินะ

Multiple Choice

• มีดอก

• ไม่มีดอก

• ก็ไม่รู้สินะ

Multiple Choice

• มีดอก

• ไม่มีดอก

• ก็ไม่รู้สินะ

Multiple Choice

• มีดอก

• ไม่มีดอก

• ลายดอก

​การจำแนกประเภทของพืช

• ​พืชใบเลี้ยงเดี่ยว มีจำนวนใบเลี้ยงออกจากเมล็ดตอนแรกใบเดียว เช่น ข้าว ข้าวโพด อ้อย หญ้า ตะไคร้

​

• พืชใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงงอกจากเมล็ด 2 ใบ เช่น พริก มะม่วง ขนุน มะนาว

​

​

Multiple Select

ข้อใดเป็นพืชใบเลี้ยงเดียว เลือกคำตอบมากกว่า 1 ข้อ

Multiple Choice

พืชใบเลี้ยงคู่ส่วนใหญ่มีระบบราก เป็น

• รากแก้ว

• รากฝอย

• รากเหง้าความเป็นไทย

• รากแก่น

โครงสร้างพืช

​ราก

​ลำต้น

​ใบ

​ดอก

​ผล

Multiple Choice

เนื้อเยื่อใดของพืชใช้ในการลำเลียงน้ำและแร่ธาตุ

• โฟลเอ็ม

• ไซเล็ม

• โฟดิโฟดิโฟดิโฟว์

• ไซบีเรียน

Multiple Choice

เนื้อเยื่อใดของพืชใช้ในการลำเลียงอาหาร

• โฟลเอ็ม

• ไซเล็ม

• โฟดิโฟดิโฟดิโฟว์

• ไซบีเรียน

Multiple Choice

บริเวณใบ ส่วนมากมีสารสีเขียวที่เรียกว่า.....(1)..........

และมีหน้าที่.....(2)........

• 1.คลอโลเจน

  2.สร้างความกระจ่างใสให้เซลล์ผิว

• 1.คลอโรฟิลด์

  2.สังเคราะห์แสง

• 1.คลอรีน

  2.สร้างอาหาร

• 1.คลอไรด์

  2.สร้างแร่ธาตุ

Multiple Choice

ข้อใดกล่าวถูกต้อง

• ดอกสมบูรณ์เพศเป็นดอกครบส่วน

• ดอกครบส่วนเป็นดอกสมบูรณ์เพศ

• ดอกไม่ครบส่วนเป็นดอกไม่สมบูรณ์เพศ

Multiple Select

มีกลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรตัวผู้ เกสรตัวเมีย

• ดอกครบส่วน

• ดอกไม่ครบส่วน

• ดอกสมบูรณ์เพศ

• ดอกไม่สมบูรณ์เพศ

Multiple Choice

ดอกมะละกอ

• ดอกสมบูรณ์เพศ

• ดอกไม่สมบูรณ์เพศ

Multiple Choice

ดอกข้าว

• ดอกสมบูรณ์เพศ

• ดอกไม่สมบูรณ์เพศ

Multiple Choice

ดอกครบส่วนและดอกสมบูรณ์เพศเหมือนกันในข้อใด

• มีกลีบเลี้ยง และ เกสรตัวผู้

• มีกลีบดอก และ กลีบเลี้ยง

• มีเกสรตัวผู้ และ เกสรตัวเมีย

• มีกลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรตัวผู้ และ เกรสรตัวเมีย

Multiple Choice

ขั้นตอนการผสมพันธุ์ของพืชดอก

• ไซโกต > การปฏิสนธิ > การงอกของละอองเรณู

• การถ่ายละอองเรณู > การปฏิสนธิ > การงอกของละออกเรณู

• การถ่ายละอองเรณู > การงอกของละออกเรณู > การปฏิสนธิ

• การงอกของละอองเรณู > การถ่ายละอองเรณู > การปฏิสนธิ

Multiple Choice

การปฏิสนธิซ้อน หมายถึง

• การผสมของสเปิร์มนิวเคลียส 2 ตัวกับไข่

• การผสมระหว่างไข่กับสเปิร์มนิวเคลียส 2 ครั้ง

• การผสมสเปิร์มกับไข่ และสเปิร์มกับรังไข่

• การผสมสเปิร์มกับไข่ และสเปิร์มกับโพลาร์นิวเคลียส

Multiple Choice

เอ็นโดสเปิร์ม มีหน้าที่

• เป็นแหล่งอาหารให้กับต้นอ่อน

• เจริญไปเป็นต้นอ่อน

• กลายไปเป็นราก

• เป็นแหล่งสะสมไขมัน

Multiple Choice

ผลไม้ เจริญมาจากส่วนใด

• รังไข่ที่ผสมแล้ว

• ไข่และรังไข่หลังผสม

• เกสรตัวเมีย

• โพลานิวคลีอิ

Multiple Select

สิ่งใดได้มาจากการสังเคราะห์แสงของพืช

• คาร์บอนไดออกไซด์

• น้ำ

• น้ำตาลกลูโคส

• ออกซิเจน

Multiple Choice

สิ่งใดที่เป็นผลพลอยได้ จากการสังเคราะห์แสงของพืช

• คาร์บอนไดออกไซด์

• น้ำ

• น้ำตาลกลูโคส

• ออกซิเจน

Multiple Choice

ปลูกพืชวิธีใด ทำให้พืชมีรากแก้ว

• โน้มกิ่ง

• ปักชำ

• เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

• เพาะเมล็ด

Multiple Choice

หากต้องการขยายพันธุ์พืชให้ได้ปริมาณมากๆโดยไม่กลายพันธุ์ ควรใช้วิธีใด

• เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

• ปักชำ

• ติดตา

• ตอน..........................กิ่ง

​Animal

​Animal

Multiple Choice

• ปลา

• สัตว์เลื้อยคลาน

• สัตว์ปีก

• สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

• สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ

Multiple Choice

• ปลา

• สัตว์เลื้อยคลาน

• สัตว์ปีก

• สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

• สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ

Multiple Choice

• ปลา

• สัตว์เลื้อยคลาน

• สัตว์ปีก

• สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

• สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ

Multiple Choice

• ปลา

• สัตว์เลื้อยคลาน

• สัตว์ปีก

• สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

• สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ

Multiple Choice

• ปลา

• สัตว์เลื้อยคลาน

• สัตว์ปีก

• สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

• สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ

Multiple Choice

• ปลา

• สัตว์เลื้อยคลาน

• สัตว์ปีก

• สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

• สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ

Multiple Choice

• ปลา

• สัตว์เลื้อยคลาน

• สัตว์ปีก

• สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

• สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ

Multiple Choice

• ปลา

• สัตว์เลื้อยคลาน

• สัตว์ปีก

• สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

• สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ

Metamophosis

เมทามอร์โฟซิสจึงหมายถึงการเปลี่ยนแปลงรูปร่างของสิ่งมีชีวิต ที่เกิดขึ้นหลังจากระยะเอ็มบริโอ สิ่งมีชีวิตที่มีเมทามอร์โฟซิส เช่น กุ้ง กั้ง ปู แมลงส่วนใหญ่ และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก เช่น กบ​

Metamophosis

เมทามอร์โฟซิสทั้งหมด 4 รูปแบบ ได้แก่

1. Ametamorphosis: ไม่มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่าง

2. Gradual metamorphosis: การเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบค่อยเป็นค่อยไป

3. Incomplete metamorphosis:การเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบไม่สมบูรณ์

4. Complete metamorphosis: การเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบสมบูรณ์

​เมทามอร์โฟซิสที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่าง จะพบในแมลงหางดีด แมลงสองง่าม แมลงสามง่าม

การเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบค่อยเป็นค่อยไป

​แบ่งการเปลี่ยนแปลงรูปร่างออกเป็น 3 ระยะ คือไข่ (Egg) ตัวอ่อน (Nymph) และตัวเต็มวัย (Adult) จะพบในตั๊กแตน แมลงสาบ จักจั่น จิ้งหรีด เห็บ ปลวก

การเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบไม่สมบูรณ์

​

​เมทามอร์โฟซิสแบบนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่าง 3 ระยะ คล้ายกับการเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบค่อยเป็นค่อยไป คือ ไข่ (Egg) ตัวอ่อน (Naiad) และตัวเต็มวัย (Adult) โดยตัวอ่อนอาศัยอยู่ในน้ำ และใช้เหงือกในการหายใจ เมื่อตัวอ่อนเจริญเป็นตัวเต็มวัยจึงจะมีปีก และใช้ท่อลมในการหายใจ การเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบไม่สมบูรณ์จะพบในแมลงปอ ชีปะขาว

การเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบสมบูรณ์

​

​จะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งหมด 4 ระยะ คือไข่ (Egg) ตัวอ่อน (Larva) ดักแด้ (Pupa) และตัวเต็มวัย (Adult) เริ่มจากตัวเต็มวัยวางไข่ แล้วไข่จะฟักออกมาเป็นตัวอ่อน ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ในรูปตัวหนอน จากนั้นตัวหนอนจะเปลี่ยนไปพักตัวในระยะดักแด้ด้วยการใช้ใยหรือใบไม้หุ้มตัวไว้เป็นระยะเวลาหนึ่ง แล้วจึงลอกคราบกลายเป็นตัวเต็มวัยในที่สุด โดยเราจะพบเมทามอร์โฟซิสแบบนี้ได้ในผีเสื้อ แมลงวัน และยุง

เมทามอร์โฟซิสของกบ

​

สัตว์มีกระดูกสันหลังกลุ่มเดียวที่มีเมทามอร์โฟซิส ก็คือสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอย่าง ‘กบ’ โดยเมทามอร์โฟซิสของกบจะเป็น Incomplete metamorphosis การเปลี่ยนแปลงรูปร่างจึงมีทั้งหมด 3 ระยะ

​Ecosystem

​Ecosystem

Ecosystem

ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต และความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม

​

​ประกอบด้วย

​1. องค์ประกอบที่มีชีวิต เช่น พืช สัตว์ จุลินทรีย์

​2. องค์ประกอบที่ไม่มีชีวิต เช่น แสง อากาศ แร่ธาตุ

Multiple Choice

• ผู้ผลิต

• ผู้บริโภค

• ผู้ย่อยสลาย

Multiple Choice

• ผู้ผลิต

• ผู้บริโภค

• ผู้ย่อยสลาย

Multiple Choice

• ผู้ผลิต

• ผู้บริโภค

• ผู้ย่อยสลาย

Multiple Choice

• ผู้บริโภคพืช

  
  

  herbivore

• ผู้บริโภคสัตว์

  
  

  Carnivore

• ผู้บริโภคทั้งพืชและสัตว์

  
  

  Omnivore

• สัตว์กินซาก

  
  

  Scavenger

Multiple Choice

• ผู้บริโภคพืช

  
  

  herbivore

• ผู้บริโภคสัตว์

  
  

  Carnivore

• ผู้บริโภคทั้งพืชและสัตว์

  
  

  Omnivore

• สัตว์กินซาก

  
  

  Scavenger

สิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ

• ผู้ผลิต : สิ่งมีชีวิตที่สามารถสร้างอาหารได้เอง ได้แก่ พืช และแบคทีเรียบางชนิด

• ผู้บริโภค : สิ่งมีชีวิตที่ไม่สามารถสร้างอาหารได้เอง ต้องกินสิ่งมีชีวิตอื่นเป็นอาหาร แบ่งเป็น ผู้บริโภคพืช, ผู้บริโภคสัตว์, ผู้บริโภคทั้งพืชและสัตว์,และสัตว์กินซาก

• ผู้ย่อยสลายอินทรียสาร : สิ่งมีชีวิตที่สร้างเอนไซม์ออกมาเพื่อย่อยสลายซากสิ่งมีชีวิตให้เป็นสารอาหาร

Multiple Select

จากภาพ ยีราฟ เป็น........

• เป็นสัตว์

• เป็นผู้ผลิต

• เป็นผู้บริโภคลำดับที่ 1

• เป็นผู้บริโภคลำดับที่ 2

• เป็นผู้บริโภคลำดับที่ 3

Multiple Select

จากภาพ กอหญ้า เป็น........

• เป็นสัตว์

• เป็นผู้ผลิต

• เป็นผู้บริโภคลำดับที่ 1

• เป็นผู้บริโภคลำดับที่ 2

• เป็นผู้บริโภคลำดับที่ 3

ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ

รูปแบบความสัมพันธ์ต่างๆ

ภาวะอิงอาศัย

Commensalism

สิ่งมีชีวิตที่อยู่ร่วมกันโดยที่ฝ่ายหนึ่งได้ประโยชน์ อีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้ประโยชน์แต่ก็ไม่เสียประโยชน์แต่อย่างใด

เช่น ปลาเหาฉลาม, กล้วยไม้ป่าบนต้นไม้

ภาวะพึ่งพากัน

mutualism

สิ่งมีชีวิตสองชนิดมาอยู่ร่วมกันโดยที่ต่างฝ่ายต่างได้ประโยชน์ และต้องดำรงชีวิตอยู่ด้วยกันแยกกันอยู่ไม่ได้

เช่น ไลเคน, ปลวกกับโพรโตซัว, พืชตระกูลถั่วกับแบคทีเรียที่ปมราก

ภาวะได้ประโยชน์ร่วมกัน

Protocooperation

เป็นภาวะที่สิ่งมีชีวิตทั้งสองชนิดได้ประโยชน์ร่วมกัน โดยที่สามารถแยกกันอยู่ได้

เช่น นกเอี้ยงกับควาย, ปลาการ์ตูนกับดอกไม้ทะเล, ดอกไม้กับแมลง, มดดำกับเพลี้ย

ภาวะปรสิต

Parasitism

เป็นความสัมพันธ์ในลักษณะที่สิ่งมีชีวิตหนึ่งได้ประโยชน์ เรียกว่า ปรสิต แต่อีกชนิดหนึ่งเสียประโยชน์ เรียกว่า ผู้ถูกอาศัย host

เช่น เห็บหมัด, กาฝาก, พยาธิ

ภาวะล่าเหยื่อ

Predation

เป็นความสัมพันธ์ที่มีผู้ล่า(predator)กินผู้ถูกล่า(prey) เป็นอาหาร

Multiple Choice

จากภาพ เป็นความสัมพันธ์รูปแบบใด

• ภาวะล่าเหยื่อ

• ภาวะปรสิต

• ได้ประโยชน์ร่วมกัน

• พึ่งพากัน

• อิงอาศัย

Multiple Choice

จากภาพ เป็นความสัมพันธ์รูปแบบใด

• ภาวะล่าเหยื่อ

• ภาวะปรสิต

• ได้ประโยชน์ร่วมกัน

• พึ่งพากัน

• อิงอาศัย

Multiple Choice

จากภาพ เป็นความสัมพันธ์รูปแบบใด

• ภาวะล่าเหยื่อ

• ภาวะปรสิต

• ได้ประโยชน์ร่วมกัน

• พึ่งพากัน

• อิงอาศัย

Multiple Choice

จากภาพ เป็นความสัมพันธ์รูปแบบใด

• ภาวะล่าเหยื่อ

• ภาวะปรสิต

• ได้ประโยชน์ร่วมกัน

• พึ่งพากัน

• เป็นกลางต่อกัน

Multiple Choice

สิ่งมีชีวิตใดสร้างอาหารได้เอง

Open Ended

ระบบนิเวศ คือ

Multiple Choice

สิ่งใดที่จะทำให้ระบบนิเวศเป็นไปอย่างยั่งยืน

• ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต

• ความเจริญของเทคโนโลยี

• ความเมตตาจากพระเจ้า

• มนุษย์สูญพันธุ์

Multiple Choice

สิ่งใดที่จะทำให้นักเรียนได้คะแนนสอบดี อย่างยั่งยืน

• ขอให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วย

• ถามท่านผู้นำ

• ตั้งใจขยัน หมั่นทบทวน

• ดูจากคลิป TickToK

Multiple Choice

หน่วยพันธุกรรม เรียกว่า

• ยีน

• ยืน

• ยึน

• ยีนส์

Multiple Choice

DNA คืออะไร

• สารพันระกำ

• สารพันธุกำ

• สารพันธุกรรม

• สารพันธุวิศวกรรม

Multiple Choice

จำนวนโครโมโซมของคน คือ

• 22 คู่

• 22 แท่ง

• 23 คู่

• 23 แท่ง

Multiple Choice

บิดาแห่งพันธุศาสตร์ คือ

• โทมัส อัลวา เอดิสัน

• เกรเกอรี่ จอร์จ เมนเดล

• เกรเกอร์ โยฮันน์ เมนเดล

• โวล์ฟกัง อมาเดอุส โมสาร์ท

Multiple Choice

ลักษณะทางพันธุกรรม จะเกิดการถ่ายทอดไปสู่รุ่นลูก ผ่านทาง

• การแบ่งเซลล์

• การปฏิสนธิ

• การปฏิสังขรณ์

• การปฏิกูล

Multiple Choice

ข้อใดเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้สิ่งมีชีวิตแตกต่างกัน

• สิ่งแวดล้อม

• การกินอาหาร

• พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม

• ลักษณะเด่นของพ่อและแม่

Multiple Choice

ข้อใดไม่เป็นลักษณะที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม

• การถนัดมือขวา

• ลักยิ้ม

• แผลเป็น

• ตาสองชั้น

Multiple Choice

ข้อใดคือความหมายของพันธุกรรม

• ลักษณะที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

• ลักษณะทีถูกถ่ายทอดจากพ่อแม่สู่ลูกเท่านั้น

• ลักษณะทีถูกถ่ายทอดจากพ่อแม่สู่ลูก

• ลักษณะที่ถูกถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ