Part 4 สารและสมบัติสาร

​Part IV

สารและสมบัติสาร​

Tutor P'Au

Worrawath Dechboon

Sirindhorn International Institute of Technology​

​

Multiple Select

ข้อใดคือ สสาร

Multiple Choice

ข้อใดคือ สสาร

• ความร้อน

• แรงโน้มถ่วงของโลก

• อุกกาบาต

• แสง

​สาร และ สสาร

​สสาร ( matter ) คือสิ่งที่มีมวล ต้องการที่อยู่ และสามารถสัมผัสได้

อาจมองเห็นหรือมองไม่เห็นก็ได้ เช่น อากาศ หิน เป็นต้น

Multiple Select

สสาร Matter

• มีมวล

• สัมผัสได้

• ต้องการที่อยู่

• มองไม่เห็นแต่รู้ว่ามีอยู่จริง

• คิดแล้วว่าใช่ ต้องใช่แน่ๆ

​สาร และ สสาร

สสาร ( matter ) คือสิ่งที่มีมวล ต้องการที่อยู่ และสามารถสัมผัสได้

อาจมองเห็นหรือมองไม่เห็นก็ได้ เช่น อากาศ หิน เป็นต้น

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

​การแบ่งประเภทของสสาร

​นักวิทยาศาสตร์มีเกณฑ์ ในการแบ่ง สารได้ ดังนี้

​

​1. แบ่งตามเนื้อสาร จะได้ สารเนื้อเดียว สารเนื้อผสม

​

​2. แบ่งตามสถานะ จะแบ่งได้เป็น 4 สถานะ ได้แก่ ของแข็ง ของเหลว แก็ส และพลาสมา

Multiple Choice

สารใดเมื่อใส่ลงไปในน้ำจะละลายเป็นเนื้อเดียวกันกับน้ำ

Multiple Choice

สารในข้อใดที่ระเหิดได้

Multiple Choice

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก๊ส

• พลาสมา

Multiple Choice

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก๊ส

• พลาสมา

Multiple Choice

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก๊ส

• พลาสมา

Multiple Choice

ไฮโตรเจน

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก๊ส

• พลาสมา

Multiple Choice

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก๊ส

• พลาสมา

Multiple Choice

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก๊ส

• พลาสมา

Multiple Choice

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก๊ส

• พลาสมา

Multiple Choice

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก๊ส

• พลาสมา

Multiple Choice

ข้อใดที่จำแนกสารได้ครบทั้งสามสถานะ

• ชอล์ก น้ำเกลือ ไอน้ำ

• น้ำมันพืช น้ำตาลทราย น้ำเชื่อม

• น้ำเกลือ ยางลบ น้ำแข็ง

• ก้อนหิน ทราย น้ำปลา

​การถ่ายโอนความร้อน

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

​การส่งผ่านพลังงานความร้อนจากสสารหนึ่งไปยังสสารหนึ่ง แบ่งได้เป็น 3 ประเภท

1. ​การนำความร้อน เป็นการถ่ายโอนความร้อนผ่านของแข็ง ผ่านโมเลกุลที่อยู่ติดกันไปเรื่อยๆโดยที่โมเลกุลไม่ได้เคลื่อนที่

2. การพาความร้อน เป็นการถ่ายโอนความร้อนในของเหลวและแก๊ส ผ่านโมเลกุลที่เคลื่อนที่ไปยังบริเวณต่างๆ

3. การแผ่รั​งสี เป็นการถ่ายโอนความร้อนที่ไม่อาศัยตัวกลาง

​

​สมบัติของสาร

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

​นักวิทยาศาสตร์ได้แบ่งสมบัติของสารออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1. สมบัติทางกายภาพ

   ลักษณะที่สามารถสังเกตุเห็นได้ง่ายจากภายนอก เช่น ความหนาแน่น, กลิ่น, จุดเดือด, จุดหลอมเหลว, การนำไฟฟ้า

2. สมบัติทางเคมี

   คุณสมบัติเกี่ยวกับองค์ประกอบโครงสร้างภายในตัวสาร เช่น การผุกร่อน, ความเป็น กรด-เบส, การติดไฟ​

​

​การถ่ายโอนความร้อน

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

​การนำไฟฟ้า

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

​ตัวนำไฟฟ้า - วัตถุที่ยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน

ฉนวนไฟฟ้า - วัตถุที่ไม่ยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน

สารกึ่งตัวนำ - วัตถุที่ยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านเมื่อมีการเปลี่ยน สภาพของวัตถุ เช่น อุณหภูมิสูงขึ้นหรือต่ำลง​

​

ตัวนำไฟฟ้าที่ดีที่สุด คือ เงิน

ตัวนำยิ่งยวดคือ ตัวนำไฟฟ้าแบบ 100% ไร้ความต้านทาน​

​ความเป็นกรด-ด่าง

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

Multiple Choice

การนำไฟฟ้า

• สมบัติทางกายภาพ

• สมบัติทางเคมี

Multiple Choice

สถานะของสสาร

• สมบัติทางกายภาพ

• สมบัติทางเคมี

Multiple Choice

ความเป็นกรด-เบส

• สมบัติทางกายภาพ

• สมบัติทางเคมี

Multiple Choice

จงบอกสมบัติ ของสารในภาพ

• เป็นกรด

• เป็นเบส

• เป็นกลาง

• เป็นอะไรก็ได้ ไม่ได้ขอตังใคร

Multiple Choice

จงบอกสมบัติ ของสารในภาพ

• เป็นกรด

• เป็นเบส

• เป็นกลาง

Multiple Choice

จงบอกสมบัติ ของสารในภาพ

• เป็นกรด

• เป็นเบส

• เป็นกลาง

Multiple Choice

จงบอกสมบัติ ของสารในภาพ

• เป็นกรด

• เป็นเบส

• เป็นกลาง

Multiple Choice

สารใดทดสอบด้วยกระดาษลิตมัสแล้วเปลี่ยนจากสีน้ำเงินเป็นสีแดง

• น้ำสบู่

• น้ำมะนาว

• น้ำผงซักฟอก

• น้ำปูนใส

การเปลี่ยนแปลงของสาร

1. ​การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ( Physical Change )

   เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ทำให้ลักษณะของสารเปลี่ยนแต่องค์ประกอบของสารยังคงเดิม คือ สารที่เปลี่ยนแปลงนั้นยังคงเป็นสารเดิมไม่ได้เปลี่ยนเป็นสารใหม่ และการเปลี่ยนแปลงนี้สามารถเปลี่ยนกลับสภาพเดิมได้โดยวิธีง่าย ๆ

   ​

   ​เช่น การเปลี่ยนสถานะ, การเปลี่ยนแปลงรูปร่าง, ฉีกกระดาษ, แก้วแตก

​การเปลี่ยนสถานะของสาร

Multiple Choice

เปลี่ยนจาก น้ำแข็ง เป็น น้ำ

• การแข็งตัว

• การหลอมเหลว

• การระเหย

• การกลั่นตัว

Multiple Choice

ต้มน้ำจนเดือด

• การแข็งตัว

• การหลอมเหลว

• การระเหย

• การกลั่นตัว

Multiple Choice

เมฆกลายเป็นฝน

• การแข็งตัว

• การหลอมเหลว

• การระเหย

• การกลั่นตัว

Multiple Choice

ทำไอศครีม

• การแข็งตัว

• การหลอมเหลว

• การระเหย

• การกลั่นตัว

2. การเปลี่ยนแปลงทางเคมี ( Chemical Change )

   เป็นการเปลี่ยนแปลงที่มีสารใหม่เกิดขึ้น ซึ่งสารใหม่จะมีสมบัติต่างไปจากสารเดิมและการทำสารใหม่ให้กลับไปเป็นสารเดิมทำได้ยาก

   ​เช่น ฝนกรด, การเกิดสนิม, การเผาไหม้

​สรุป

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

​การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ คือ ไม่เปลี่ยนโครงสร้างเดิม ยังคงมีคุณสมบัติเหมือนเดิม

​

​การเปลี่ยนแปลงทางเคมี คือ เปลี่ยนแล้วไม่สามารถกลับมาเป็นเหมือนเดิมได้ เปลี่ยนโครงสร้างภายใน​

​

Multiple Choice

ฉีกกระดาษ

• เปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

• เปลี่ยนแปลงทางเคมี

Multiple Choice

เผากระดาษ

• เปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

• เปลี่ยนแปลงทางเคมี

Multiple Choice

ทำน้ำแข็ง

• เปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

• เปลี่ยนแปลงทางเคมี

Multiple Choice

เหล็กเป็นสนิม

• เปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

• เปลี่ยนแปลงทางเคมี

Multiple Choice

ผสมเกลือกับน้ำ

• เปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

• เปลี่ยนแปลงทางเคมี

Multiple Choice

การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

• เปลี่ยนกลับเหมือนเดิมได้

• ไม่สามารถเปลี่ยนกลับได้

Multiple Choice

การเปลี่ยนแปลงทางเคมี

• เปลี่ยนกลับเหมือนเดิมได้

• ไม่สามารถเปลี่ยนกลับได้

Multiple Choice

เมื่อเราใช้ช้อนตักแกงจืดที่กำลังร้อนในชามสักครู่เรารู้สึกร้อนที่มือที่จับช้อนแสดงว่ามีการถ่าย โอนความร้อนโดยวิธีใด

• การนำความร้อน

• การพาความร้อน

• การแผ่รังสีความร้อน

• การกระจายความร้อน

Multiple Choice

เพราะเหตุใดด้ามจับของภาชนะหุงต้มจึงมักห่อหุ้มด้วยพลาสติก

• พลาสติกดูดกลืนความร้อนได้ดี

• พลาสติกเป็นวัตถุนำความร้อน

• พลาสติกเป็นฉนวนกันความร้อน

• พลาสติกป้องกันการแผ่รังสีความร้อนได้ดี

Multiple Choice

ตัวนำความร้อนที่ดีที่สุดคืออะไร

• เงิน

• เหล็ก

• ทองแดง

• แกรไฟต์

Multiple Choice

การถ่ายโอนความร้อนวิธีใดที่ไม่ต้องอาศัยตัวกลาง

• การนำความร้อน

• การพาความร้อน

• การแผ่รังสีความร้อน

• ถูกทุกข้อ

​สารและการจำแนก

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

• ​ส​ารเนื้อเดียว สารเนื้อผสม

• สารบริสุทธิ์ สารละลาย

• สารแขวนลอย สารคอลลอยด์

• ธาตุ สารประกอบ​

​ธาตุ

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

​สารประกอบ

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

​สารละลาย

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

• เป็นสารเนื้อเดียว

• มีได้ทุกสถานะ

• ประกอบไปด้วยสารผสมกันตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป

• โดยตัวที่มีปริมาณมากที่สุด จะเป็นตัวทำละลาย

• หรือสารละลายจะมีสถานะเดียวกับตัวทำละลาย​

Multiple Choice

สารใดเมื่อใส่ลงไปในน้ำจะละลายเป็นเนื้อเดียวกันกับน้ำ

Multiple Choice

สารในข้อใด เมื่อใส่ลงในน้ำแล้วจะเกิดการแยกชั้น

• ผงซักฟอก

• แป้งมัน

• สบู่เหลว

• น้ำมันพืช

Multiple Choice

เมื่อน้ำปูนใสทำปฏิกิริยากับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ จะเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างไร

• มีลักษณะขุ่น

• มีสีเปลี่ยนไป

• มีกลิ่นเหม็น

• ไม่เปลี่ยนแปลง

Multiple Choice

สารในข้อใด ควรแยกโดยใช้การร่อน

• แยกผงถ่านออกจากน้ำ

• แยกเกลือออกจากน้ำเกลือ

• ทำให้เศษดินโคลนในน้ำนอนก้น

• แยกเม็ดทรายที่มีขนาดต่างกัน

Multiple Choice

สารในข้อใดมีปริมาตรไม่คงที่

• ปรอท

• ขี้เถ้า

• ควันธูป

• แผ่นทองคำ

Multiple Choice

เหตุการณ์ใดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี

Multiple Choice

ผ้าขาวบาง เป็นอุปกรณ์ที่ใช้แยกสารโดยวิธีใด

• การระเหย

• การกลั่น

• การกรอง

• การร่อน

Multiple Choice

สารใดสามารถเปลี่ยนรูปร่างไปตามภาชนะที่บรรจุ

• น้ำแข็ง

• น้ำผลไม้

• ดินน้ำมัน

• น้ำตาลทราย

Multiple Choice

ของเหลวในข้อใดต่อไปนี้มีสมบัติเปลี่ยนสีกระดาษลิสมาสจากสีแดงเป็นสีน้ำเงิน

Multiple Choice

สารละลาย อยู่ในสถานะ

• ของแข็ง

• ของเหลว

• แก็ส

• ได้ทุกสถานะ

Multiple Choice

สารละลายเป็นสาร...

• เนื้อเดียว

• เนื้อผสม

Multiple Choice

เป็นสารละลายหรือไม่

• เป็น

• ไม่เป็น

Multiple Choice

เป็นสารละลายหรือไม่

• เป็น

• ไม่เป็น

Multiple Choice

เป็นสารละลายหรือไม่

• เป็น

• ไม่เป็น

Multiple Choice

สารละลายข้อใดมีความเข้มข้นน้อยที่สุด

• เกลือแกง 2 กรัมละลายน้ำ 12 กรัม

• น้ำตาล 5 กรัมละลายในสารละลาย 80 กรัม

• ผงชูรส 8 กรัมละลายในสารละลาย 150 กรัม

Multiple Choice

"น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย"

คิดว่าจริงหรือไม่

• จริง

• ไม่จริง

• ก็ไ่ม่รู้สินะ

Multiple Choice

"น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย"

ทำไมไม่จริง

• น้ำเย็น ออกซิเจนละลายน้ำได้ดี

• น้ำร้อน ปลาสุก

Multiple Choice

"น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย"

แล้วปลาอะไร ไม่ไปไหนซักที

• ปลาร้า

• ปลาตาย

• ปลาหยุด

​สารเนื้อผสม

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

• ​สารที่เนื้อไม่ผสมกลมกลืนเป็นเนื้อเดียวกัน และทุกส่วนมีสมบัติไม่เหมือนกัน

Multiple Choice

น้ำโคลน

• สารเนื้อเดียว

• สารเนื้อผสม

Multiple Choice

น้ำเชื่อม

• สารเนื้อเดียว

• สารเนื้อผสม

Multiple Choice

น้ำมันพืชในน้ำ

• สารเนื้อเดียว

• สารเนื้อผสม

Multiple Choice

พริกเกลือ

• สารเนื้อเดียว

• สารเนื้อผสม

​การแยกสาร

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

• ​คือ การทำให้องค์ประกอบของสารผสม แยกตัวออกจากกันกลับมาเป็นสารบริสุทธิ์อีกครั้งนึง

• การเลือกสารมีหลายวิธี แต่ ต้องใช้วิธีที่ง่ายและเหมาะสมที่สุด

Multiple Choice

จงเลือกวิธีการแยกสารที่เหมาะสมกับสารผสมเหล่านี้

แยกลูกอมสีฟ้าออกจากกอง

• การกรอง

• การร่อน

• การหยิบออก

• การดึงดูดด้วยแม่เหล็ก

Multiple Choice

จงเลือกวิธีการแยกสารที่เหมาะสมกับสารผสมเหล่านี้

แยกแป้งเนื้อละเอียดเพื่อมาทำขนมเค้ก

• การตกตะกอน

• การร่อน

• การรินออก

• การดึงดูดด้วยแม่เหล็ก

Multiple Choice

จงเลือกวิธีการแยกสารที่เหมาะสมกับสารผสมเหล่านี้

เศษเหล็กในถังขยะ

• การตกตะกอน

• การร่อน

• การรินออก

• การดึงดูดด้วยแม่เหล็ก

Multiple Choice

ข้อใดถูกต้องเกี่ยวกับโครมาโทกราฟีแบบกระดาษ

• แยกของแข็งออกจากสารละลาย

• แยกสารที่มีจุดเดือดต่างกันมาก

• แยกสารที่ระเหยออกจากสารที่ระเหยไม่ได้

• แยกสารที่เคลื่อนที่ได้ต่างกันเนื่องจากการดูดซับสารบนกระดาษต่างกัน

Multiple Choice

จงบอกวิธีการแยกสาร ต่อไปนี้

ซาวข้าวก่อนหุง แล้วเจอข้าวเปลือกปนอยู่

• การกรอง

• การหยิบออก

• การระเหยแห้ง

• การตกตะกอน

Multiple Choice

จงบอกวิธีการแยกสาร ต่อไปนี้

แยกตะปูจากกองทราย

• ใช้แม่เหล็กดูด

• การหยิบออก

• การร่อน

• การระเหิด

Multiple Choice

สารใด ใช้ช่วยในการตกตะกอน

• เกลือ

• การบูร

• สารส้ม

• น้ำปูนใส

​สารในชีวิตประจำวัน

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

• สารปรุงแต่งอาหาร

  • สีผสมอาหาร - เน้นสีจากธรรมชาติ

  • น้ำปลา - กรองด้วยกระดาษถ้าได้สีเดิมเป็นน้ำปลาแท้

  • ผงชูรส - เผาถ้าได้ขี้เถ้าสีดำเป็นของแท้

  • น้ำส้มสายชู - ใช้ใบผักชีถ้าเอาไปใส่แล้วใบยังสดแสดงว่าเป็นน้ำส้มสายชูแท้ หรือใช้เจนเชียนไวโอเลต ถ้าเป็นของแท้จะไม่เปลี่ยนสี

​สารในชีวิตประจำวัน

Part 4 : สารและสมบัติของสาร | วิทยาศาสตร์

Tutor P'Au ​

• สารที่ใช้ทำความสะอาด

  • สบู่ แชมพู

  • ผงซักฟอก

  • น้ำยาล้างห้องน้ำ

• สารที่ใช้ในการเกษตร

  • ป​ุ๋ยเคมี

  • สารกำจัดศัตรูพืช

Multiple Choice

เราอาจตรวจพบสารใดตกค้างอยู่ตามพืชผัก

• สารปราบศัตรูพืช

• สารกำจัดแมลงในบ้าน

• สารปรุงแต่งอาหาร

• สารทำความสะอาด

Multiple Choice

สัญลักษณ์จากภาพสามารถพบได้บนสารชนิดใด

• สารกำจัดศัตรูพืช

• สารปรุงแต่งอาหาร

• สารทำความสะอาดร่างกาย

• ยารักษาโรค

Multiple Choice

ก่อนใช้สารทุกครั้ง ผู้ใช้ควรทำอย่างไรก่อนเป็นอับดับแรก

• สวมถุงมือ

• อ่านฉลากให้เข้าใจ

• เปิดฝาแล้วเทใส่ภาชนะ

• เขย่าขวดก่อนใช้

​จะสอบแล้วหนังสือไม่อ่าน

​เน้นอธิษฐานขอสิ่งศักดิ์สิทธิ์