Әртүрлі географиялық ендіктегі аспан шырақтарының көрінерлік

​Әртүрлі географиялық ендіктегі аспан шырақтарының көрінерлік қозғалысы, жергілікті, белдеулік және бүкіләлемдік уақыт

​Жұлдыздардың тәуліктік қозғалысының сипаты бақылау орнының географиялық ендігіне тәуелді.

​Полюстерде аспан экваторы көкжиекпен, дүние осі тік сызық бойымен сәйкес келеді, ал жұлдыздардың тәуліктік қозғалысы көкжиекке және аспан экваторына параллель болады.

Ешқашан көкжиектен төмен түспейтін жұлдыздар батпайтын жұлдыздар деп аталады.

Ешқашан көкжиектен жоғары көтерілмейтін жұлдыздар тумайтын жұлдыздар деп аталады.

Экваторда географиялық ендік нөлге тең, дүние осі көкжиек жазықтығында орналасады, ал аспан экваторы зенит арқылы өтеді.

Экваторда барлық жұлдыздардың тәуліктік қозғалысы көкжиекке перпендикуляр және тәулік бойына туады және батады.​

Multiple Choice

Жұлдыздардың тәуліктік қозғалысы кезінде аспан меридианын қиып өту құбылысы шырақтардың шарықтауы деп аталады. Жоғарғы шарықтау кезінде шырақ аспан меридианын көкжиек үстінде қиып өтсе, ал төменгі шарықтауда көкжиек астында болады.

• шын

• жалған

• жоғары шарықтауда көкжиек астында болады.

Fill in the Blanks

Жергілікті уақыт – бақылаушы орналасқан орыннан аспан сферасындағы Күннің көрінерлік жағдайын анықтайтын, берілген географиялық меридианда өлшенген уақыт. Бірдей физикалық мезеттегі екі меридиандағы кез келген екі жергілікті уақыттарының айырымы, осы меридиандардың бойлықтарының айырымына тең:

Draw

Бүкіләлемдік уақыт T0 – гринвич (λ =0) меридианындағы жергілікті уақыт. Егер Жердегі орнының λ бойлығын сағаттық өлшеммен өрнектеп, Гринвичтен шығысқа қарай оң деп есептесең, келесі қатынас орын алады: формуласын жазамыз

Fill in the Blanks

Белдеулік уақыт T_б – белдеудің барлық шекарасында қабылданған, берілген сағаттық белдеуінің орталық меридианының орташа жергілікті уақыты. Белдеулік уақыт бүкіләлемдік уақытпен берілген орынның белдеуінің реттік саны арқылы байланысады: формуласын жазамыз

​

​Суреттерге сипаттаманы дәптерге жазыңыз?