บทเรียนเรื่องการแตกตัวกรด-เบส

•

ผลการเรียนรู้

• อธิบายการแตกตัวของกรดและเบส รวมทั้งค านวณหาร้อยละของการแตกตัวและค่าคงที่สมดุลของ

กรดหรือเบส ระบุค่าคงที่สมดุลของน้ าและอธิบายการเปลี่ยนแปลงสมดุลของน้ าเมื่อเติมกรด
หรือเบสลงในน้ า พร้อมทั้งค านวณหา H3O+ และ OH- ในสารละลาย

•

จุดประสงค์การเรียนรู้

• 1. ใช้ค่า Ka เปรียบเทียบความแก่-อ่อนของกรด คู่เบส และค านวณหาความเข้มข้นของไฮโดรเนียม

ไอออนได้

• 2. ใช้ค่า Kb เปรียบเทียบความแก่-อ่อนของเบส คู่เบส และค านวณหาความเข้มข้นของดรอกไซด์

ไอออนได้

• 3. ทดลองศึกษาการแตกตัวของน้ าบริสุทธิ์ที่อุณหภูมิต่าง ๆ ได้
• 4. อธิบายค่าคงที่สมดุลของน้ าที่อุณหภูมิต่าง ๆ และใช้ค่าคงที่สมดุลของน้ าค านวณหาความเข้มข้น

ของไฮโดรเนียมไอออน หรือไฮดรอกไซด์ไอออนในสารละลายกรดหรือสารละลายเบสได้

กรดแก่และเบสแก่

เป็นอิ

เล็กโทร

ไลต์

แก่เมื่อละลายน้าแตกตัวเป็น

ไอออนได้ดี แตกตัวได้เกือบหมด

100

% ซึ่งถือว่าแตกตัวได้หมด

จึงเกิดปฏิกิริยาไปข้างหน้าอย่างเดียว ดังนั้นถ้าทราบความเข้มข้น
ของกรดแก่หรือเบสแก่ ก็สามารถค้านวณหาความเข้มข้น
ของ H3O+และ OH-ในสารละลายได้

สารละลาย HNO3 เข้มข้น 1 mol/dm3จะแตกตัวให้ H3O+

และ NO3

- อย่างละ 1 mol/dm3

จงค้านวณหา [H3O+] , [NO3

–] ในสารละลาย 0.015 M HNO3

ถ้า KOH 0.1 โมล ละลายน้าและสารละลายมีปริมาตร 2 ลิตร ในสารละลาย
จะมีไอออนใดบ้างอย่างละกี่โมลต่อลิตร

จงหาความเข้มข้นของ OH–ที่เกิดจากการเอา NaOH 10.0 กรัม ละลายในน้า
ท้าเป็นสารละลาย 0.2 dm3(Na = 23, O = 16, H = 1)

การเตรียมสารละลายจากสารบริสุทธิ์

การเตรียมสารละลายเจือจาง

การเตรียมสารละลายผสม

HA เป็นกรดแก่ สารละลายกรด HA 0.1 mol/l 200 cm3เติม
น้าเป็นสารละลาย 300 cm3จงหา [H3O]+หลังเติมน้าแล้ว

สารละลาย Ca(OH)2 เข้มข้น 0.1 mol/l ปริมาตร 100 cm3 ถ้าเติมน้า
ลงไปอีก 100 cm3สารละลายใหม่ที่ได้จะมีความเข้มข้นของ [OH-]
เท่าใด

ผสมสารละลายกรด HNO3 0.2 mol/l จ้านวน 120 cm3กับ
สารละลายกรด HCl 0.1 mol/l จ้านวน 500 cm3จะได้สารละลาย
ผสมที่มีไอออนชนิดใดบ้าง และความเข้มข้นเท่าใด

Ba(OH)2 เป็นเบสแก่ เมื่อน้า 100 cm3ของ Ba(OH)2 เข้มข้น 1.0 mol/l
ผสมน้าลงไปอีก 400 cm3จงหาความเข้มข้นของ OH-เป็น mol/l

แบบฝึกหัดเพิ่มเติม(งานนอกเวลา)

NaOH เป็นเบสแก่ สารละลาย 750 cm3มี NaOH ละลายอยู่ 0.65 กรัม
สารละลายเบสนี้จะมีไอออนชนิดใดบ้าง และมีความเข้มข้นเท่าใด

ผสมสารละลาย Ca(OH)2 1 mol/l จ้านวน 60 cm3กับสารละลาย NaOH
1 mol/l 40 cm3แล้วเติมน้าอีก 100 cm3จงหา [OH-] หลังเติมน้าใน
สารละลายผสมนี้

สารละลายกรดแก่ (HA) 250 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีปริมาณ H3O+ไอออน
0.05 โมล สารละลายนี้มีความเข้มข้นเท่าใด ถ้าเติมกรดนี้ลงไปอีก 0.2 โมล
โดยที่สารละลายมีปริมาตรคงเดิม สารละลายที่ได้จะมีความเข้มข้นเท่าใด

แก๊สแอมโมเนีย 1.7 กรัม ละลายในน้ าได้สารละลายที่มี
ปริมาตร 500 cm3ในสารละลายมี [OH-] เท่าไรก าหนดค่า
Kb = 1.8  10-5

HA เป็นกรดอ่อนมีค่าคงที่สมดุลการแตกตัวเท่ากับ 1  10-4
สารละลาย HA 1 mol / l จะแตกตัวได้ร้อยละเท่าใด

จงหาค่า Ka ของกรดไฮโดรฟลูออริก (HF) ที่พบว่าสารละลาย
กรดเข้มข้น 0.39 mol/l แตกตัว 8 %

กรดอ่อน HA 0.025 โมล ในสารละลาย 250 ลูกบาศก์เซนติเมตร
จากการทดลองพบว่ากรดนี้แตกตัวได้ 5.0% จงค้านวณ Ka ของกรด
อ่อนนี้

จากการทดลองครั้งหนึ่ง พบว่าสารละลายแอมโมเนีย 0.01 โมล
ต่อลิตร แตกตัวได้ 4.2% ถ้าสารละลายแอมโมเนียนี้เข้มข้น
0.2 โมลต่อลิตร จะแตกตัวได้กี่%

จงค้านวณหา [OH-] และ [H3O+] เมื่อละลายก๊าซไฮโดรเจนคลอไรด์
6.65 กรัม ในน้าบริสุทธิ์ 5 dm3ที่ 25 C

• จงค้านวณหา [H3O+] ในสารละลาย Ca(OH)2 เข้มข้น 0.02 โมลต่อ

ลูกบาศก์เดซิเมตร

สารละลาย HNO3 เข้มข้น 63 เปอร์เซ็นต์โดยมวล มีความ
หนาแน่น 1.2 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร จะมี [OH-] กี่โมลต่อ
ลูกบาศก์เดซิเมตร

• จงค้านวณหา [OH-] และ [H3O+] จากสารละลาย HNO2 เข้มข้น

0.001 โมลต่อลูกบาศก์เดซิเมตร ที่ 25  C มีค่า Ka = 4.5  10-4

แบบฝึกหัด

1.จงค้านวณ[H3O+] และ [OH-] ของสารละลาย NaOH 0.2
โมลต่อลิตร

2. จงค้านวณหา [OH-] จงสารละลายกรด HClO 0.1 mol/l
ก้าหนด Ka ของ HClO = 2.9  10-8

3. สารละลาย HCl เข้มข้น 32 เปอร์เซ็นต์โดยมวล มีความ
หนาแน่น 1.05 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร จ้านวน 100 cm3

น้ามาเจือจางให้มีปริมาตร 500 cm3

จะมี [OH-] กี่โมล

ต่อลูกบาศก์เดซิเมตร