10. Powojenne wyzwania dla Polaków

Powojenne wyzwania dla

Polaków

Stalin wobec walczącej Polski

1 września 1939 r.- atak Niemiec na Polskę

17 września 1939 r.- atak ZSRS na Polskę

22 czerwca 1941 r.- atak Niemiec na ZSRS

Rząd RP - działał na obczyźnie, najpierw we Francji potem w Londynie.

Rząd RP zorganizowałPolskie Siły Zbrojne- walczyły przeciwko Niemcom u
boku aliantów.

W okupowanym kraju działało Polskie Państwo Podziemne, którego
pionem wojskowym stała sięArmia Krajowa.

Multiple Choice

Atak ZSRS na Polskę:

• 17 września 1939 r.

• 1 września 1939 r.

• 30 września 1940 r.

• 17 września 1940 r.

Józef Stalin
Dążył do odebrania części terytorium Polski i uzależnienia jej od ZSRS

wykorzystywał do tego polskich komunistów

1942 r.- powstała Polska Partia Robotnicza

Lipiec 1944 r,- ogłoszenie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego
(PKWN) - rząd tymczasowy

Nie uznano Polskiego Państwa Podziemnego i Rządu RP w Londynie

AK- oficerów wywożono w głąb ZSRS a żołnierzy wcielano do Wojska
Polskiego kontrolowanego przez Stalina

1 sierpnia- 3 października 1944 r.- powstanie warszawskie, AK stłumiona
przez Niemców, Stalin wstrzymała Armię Czerwoną

Styczeń 1945 r.- Armia Czerwona podjęła ofensywę, ziemie polskie
wyzwolone spod okupacji niemieckiej

Przepisz:

1942 r.- powstała Polska Partia Robotnicza

Lipiec 1944 r,- ogłoszenie Polskiego Komitetu
Wyzwolenia Narodowego (PKWN) - rząd tymczasowy

Kraj i ludzie w nowych granicach.

Konferencja w jałcie i Poczdamie- Stalin odegrał decydującą
rolę w ustaleniu nowych granic Polski.

Polska:

-utraciła ziemie zw. Kresami- Lwów i Wilno

-przyłączono obszary należące wcześniej do Niemiec-
Ziemie Odzyskane

II wojna światowa-

-zginęło ok 6 mln Polaków

-wymordowano najwięcej inteligencji polskiej np. akcja
AB, Nadzwyczajna Akcja Pacyfikacyjna prowadzone przez
Niemców, np. masowe egzekucje w Palmirach (
XII’39-VII’41) oraz zbrodnia w Katyniu, Rosjanie
wymordowali ponad 21700 tys obywateli polskich

Przepisz:

Po II wojnie światowej Polska utraciła Kresy z miastami Lwów i Wilno, a
uzyskała tzw. Ziemie Odzyskane należące wcześniej do Niemiec.

W wojnie zginęło prawie 6 mln Polaków.

Migracje ludności

Masowa migracja ludności:

-5 mln sowieckich jeńców do ZSRS

-przymusowi pracownicy i więźniowie obozów koncentracyjnych z
terenów Niemiec

-ocaleni z Holokaustu wyjeżdżali do Palestyny i USA

-przesiedlenie ludności niemieckiej z terenów Czechosłowacji, Polski,
Węgier

-Polacy z terytorium przyznanych ZSRS przenosili się do ziem zabranych
Niemcom- Ziemie Odzyskane

-rząd Czechosłowacji wysiedlił Węgrów, a przyjął Słowaków z Węgier

Polska stała się państwem prawie jednolitym narodowościowo.

Multiple Choice

Migracja to:

• wysiedlanie Niemców z terenów Polski

• masowe przemieszczanie się ludności

• przesiedlenie Polaków do ZSRS

• przemieszczanie się ludności na zachód

Akcja “Wisła”

1947 r.- z południowo- wschodniej
części kraju na Ziemie Odzyskane
przesiedlono ok 130 tys
Ukraińców i Łemków w tym osoby
wspierające działalność
Ukraińskiej Powstańczej Armii.

Zmiany sytuacji politycznej

Od stycznia 1945 r. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego występował jako Rząd
Tymczasowy z 4 partiami pod kontrolą sowiecką:

1.

Polska Partia Robotnicza

2.

Polska Partia Socjalistyczna

3.

Stronnictwo Ludowe

4.

Stronnictwo Demokratyczne

Tymczasowy Rząd Narodowy- sprawował władzę do wyborów parlamentarnych:
wicepremier- Stanisław Mikołajczyk - kierował PSL- legalna opozycja PPR.

Stronnictwo Narodowe- główna partia przed II wojna światową, władze komunistyczne
nie zgodziły sie na jej działalność- pozostawało w konspiracji

Komuniści rozbudowali aparat represji:

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, w którym najważniejsze
stanowiska zajmowali agenci i funkcjonariusze NKWD podlegały mu:

- Urząd bezpieczeństwa
- Korpus bezpieczeństwa Wewnętrznego
- Milicja Obywatelska

Władze komunistyczne zerwały konkordat , zezwoliły na działalność
kościoła jednak starały się rozbićśrodowiska katolickie od środka.

Przepisz:

Jako Rząd Tymczasowy PKWN składał się z 4 partii: PPR, PPS, SD, SL.

SN ze Stanisławem Mikołajczykiem na czele jako partia narodowa i
chrześcijańska pozostawało w konspiracji.

Komuniści utworzyli MBP w skład którego wchodziły: UB, KBW, MO.

Sytuacja gospodarcza

W wyniku II wojny światowej Polska:

-straciła prawie 40 % majątku narodowego

-zniszczeniu uległa ponad połowa zakładów przemysłowych i infrastruktury

-wiele miast zostało zniszczonych

-szerzyły się choroby

-obniżyła się wielkość produkcji rolnej i hodowlanej

Wrzesień 1944 r.- Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego wydałdekret o reformie rolnej:

-odbierano majątki ziemskie i przekazywano je bezrolnym i małorolnym chłopom

-część majątków przejmowało państwo

Prowadzona ze złamaniem prawa majątku reforma doprowadziła do upadku majątków i
rozdrobnienie gospodarstw.
Nacjonalizacja przemysłu: przejęto na własność państwa zakłady z rąk Niemców lub osób uznanych
za zdrajców narodu

Przepisz:

Polska utraciła ponad 40 % majątku narodowego.

PKWN wprowadziło dekret o reformie rolnej- odbierano właścicielom
majątki ziemskie.

Wprowadzono nacjonalizację przemysłu- przejmowano zakłady będące
własnością Niemców.

Walka i terror

Podziemie niepodległościowe występowało przeciwko komunistom, obejmowało:

-Zrzeszenie “Wolność i Niezawisłość”- kontynuacja AK

-Narodowe Siły Zbrojne

-Narodowe Zjednoczenie Wojskowe

Uczestników niepodległościowego podziemia walczącego z władzą komunistyczną nazwano
żołnierzami wyklętymi.

Do zwalczania podziemia komuniści wykorzystywali siły bezpieczeństwa i NKWD.

Obława augustowska- lipiec 1945 r.- uwięziono i torturowano kilka tys osób

Sierpień 1945 r.- wydano dekret o amnestii dla członków podziemia- część z nich została w
konspiracji, część skazana na śmierć

Mordy sądowe- orzekanie kary śmierci za najmniejsze przewinienia

Przepisz:

Przeciwko komunistom występowało podziemie
niepodległościowe- jego uczestników nazywano
żołnierzami wyklętymi.

Sfałszowane referendum i wybory

Aby umocnić swoje wpływy komuniści ogłosili referendum -
“3 x tak”

-zniesienie senatu

-kontynuacja reform

-utrwalenie nowych granic zachodnich

Komuniści utworzyli Blok Demokratyczny, przeciwnikami było PSL
Stanisława Mikołajczyka.

Komuniści przegrali wybory jednak wyniki sfałszowali.

Po ogłoszeniu referendum doszło do pogromu Żydów w Kielcach
jako odwrócenie uwagi opinii światowej od sfałszowania
wyników.

Przed wyborami komuniści stosowali terror i zastraszanie.

Prezydentem został komunista i agent sowiecki Bolesław Bierut.

Przepisz:

Komuniści sfałszowali wyniki referendum oraz wyborów
dzięki czemu prezydentem został komunista i agent sowiecki
Bolesław Bierut.

Zadanie domowe:

1.

Rozwiń skróty:

PSZ, AK, PPR, PKWN, PPS, SD, SL, TRJN, PSL, SN, MBP, UB, KBW, MO,
NKWD, WiN, NSZ,

2.

Napisz czym było ORMO.