CTCon

BÀI

9

CHƯƠNG TRÌNH CON

1. Khái niệm chương trình con

2

Em quan sát và
cho

biết

chương

trình dưới đây có
thể

chia

ra

làm

mấy khối lệnh và
cho biết ý nghĩa
của các khối lệnh
đó?

1. Khái niệm chương trình con

3

Trong các ngôn ngữ lập trình, một
chương trình lớn có thể được phân chia
thành các khối lệnh, mỗi khối lệnh bao
gồm một số câu lệnh thực hiện một
nhiệm vụ nào đó. Mỗi khối lệnh sẽ được
xây dựng thành một chương trình con và
được đặt tên.

1. Khái niệm chương trình con

4

Chương trình con là một dãy lệnh mô tả một số thao tác nhất định và có thể

thực hiện (được gọi) từ nhiều vị trí trong chương trình.

Ví dụ, chương trình trên có thể xây dựng hai chương trình con có tên
tương ứng là zero() và two():

1. Khái niệm chương trình con

5

Sử dụng chương trình con khi lập trình có một số ý nghĩa:

• Tránh được việc lặp đi lặp lại cùng một dãy lệnh nào đó tương tự nhau

trong một chương trình.

• Chương trình được tạo thành từ các chương trình con nên chương trình

dễ đọc, dễ hiểu, dễ kiểm tra, dễ hiệu chỉnh và phát triển.

2

. Tìm hiểu cách xây dựng chương trình con trong Python

6

Cú pháp:

def <tên chương trình con>(danh sách các tham số):

Các lệnh mô tả các thao tác của chương trình con

•<tên cho chương trình con> được đặt theo quy tắc đặt tên biến.

•Các tham số là dữ liệu vào cho chương trình con, một chương trình con có
thể có hoặc không có tham số.

•Các lệnh mô tả các thao tác của chương trình con có lề thụt vào so với lề
từ khóa def.

Trong đó:

2

. Tìm hiểu cách xây dựng chương trình con trong Python

7

Ví dụ 1: Chương trình dưới đây sẽ viết ra màn hình năm 2020

2

. Tìm hiểu cách xây dựng chương trình con trong Python

8

Ví dụ 2: Chương trình con kiểm tra một số có là nguyên tố hay không? Cụ thể:

chương trình con sẽ nhận vào một số nguyên và trả lại giá trị bằng 1 nếu
nguyên đó là số nguyên tố, ngược lại trả lại giá trị bằng 0.

9

Thủ tục là chương trình con thực
hiện thao tác nhất định nhưng
không trả về giá trị nào qua tên
gọi.

Ví

dụ:
zero(),
two(),

print()

Hàm là chương trình con thực hiện
một số thao tác nào đó và trả về giá
trị qua tên gọi.

Ví dụ: isPrime()

* Chú ý: Trong hàm, lệnh return
có ý nghĩa trả về giá trị cho hàm và
thoát ra khỏi hàm.

3. Phân loại chương trình con

Có hai loại chương trình con: Thủ tục và hàm

10

3. Phân loại chương trình con

def vdthutuc(vdham(ds tham số):

………………………
………………………

def vdham(ds tham số):

………………………
………………………
return <biểu thức>

Thủ tục

Hàm

11

Một số hàm có sẵn:

• int(x) là trả về phần nguyên của số x. Ví dụ: int(2.8) là 2.

• float(x) là chuyển x thành kiểu số thực

• min(x, y) là trả về giá trị nhỏ hơn trong hai số x và y

• max(x, y) là trả về giá trị lớn hơn trong hai số x và y

• ...

3. Phân loại chương trình con