4. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Yer Kabuğu ve Dünyamız'ın Hareke

​Replace with sub-header

Some text here about the topic of discussion

​

​

Yer Kabuğu ve Dünyamızın Hareketleri

​

​Replace with sub-header

Some text here about the topic of discussion

​

​

Yer Kabuğu ve Dünyamızın Hareketleri

​

​

​Yer Kabuğunun Yapısı

Dünya’mızın; ağır küre, ateş küre, taş küre, su küre ve hava küre gibi çeşitli katmanlardan oluşur.

Hava Küre (Atmosfer): Hava olaylarının tümü atmosferde olur. Oksijen, azot, karbondioksit gibi gazlar ve su buharından oluşur. Taş küre ve su küre ile temas halindedir.

Su Küre:Bazı canlıların yaşam alanıdır. Göller, denizler, akarsular, yer altı suları su küreyi oluşturur. Dünya yüzeyinin yaklaşık dörtte üçü su küreden oluşur.

Taş Küre (Yer Kabuğu): Üzerinde yaşadığımız tabakadır. Kayaçlardan oluşur. Derinlere inildikçe sıcaklık artar. Yer kabuğu olarak da bilinir.

Ateş Küre (Magma):Erimiş halde sıcak sıvı (magma) ateş küreyi oluşturur. Manto olarak da bilinir.

​Ağır Küre (Çekirdek, Barisfer): Dünya’nın merkezinde bulunur. Ağır metallerden oluşmuştur. En sıcak, en kalın ve en ağır katmandır. Katı halde bulunur. Diğer ismi çekirdektir.

Kayaçlar

Bir veya birden fazla mineralin bir araya gelerek doğal olarak oluşturduğu kütlelere kayaç adı verilir.

Yer kabuğunun kara tabakası kayaçlardan oluşur. Kayaçlar içerdikleri minerallere göre sert ya da yumuşak olabilir.

Kayaçlar; rüzgâr, su, sıcaklık gibi etmenlerle parçalanarak toprağı meydana getirir. Toprak, çeşitli bitki ve hayvanların üzerinde yaşadığı bir ortamdır. Kayaçların içerdiği maddelere göre toprağın yapısı da değişebilir.

Kayaçlar çeşitli özellikte olmaları sayesinde farklı amaçlar için kullanılabilir. Ekonomik değeri olan kayaçlara maden adı verilir.

Madenler, maden ocaklarında birtakım yöntemlerle yer kabuğundan çıkarılıp işlenerek ham madde olarak kullanılabilir.

​Üzerinde yaşadığımız Dünya’mız hareketsizmiş gibi görünür. Oysa bütün gök cisimleri gibi Dünya’mız da sürekli hareket hâlindedir. Dünya’nın dönme ve dolanma olmak üzere iki türlü hareketi vardır. Her iki hareketin yönü de batıdan doğuya doğrudur.

Dönme Hareketi

Daha önceki yıllarda öğrendiğimiz gibi Dünya kutuplardan basık ve ekvatordan şişkin bir yapıya sahiptir.

Dünya küresel bir şekle sahiptir. Dünya’mız küre şeklinde olduğundan bir tarafı Güneş ışınlarını alırken diğer tarafı alamaz.

Güneş ışınlarının ulaştığı yerlerde gündüz, Güneş ışınlarının ulaşmadığı yerlerde ise gece yaşanır.

Dünya kendi ekseni etrafında sürekli döner. Böylece gece ve gündüz birbirini takip eder. Gündüz yaşanan bölgelerde birkaç saat sonra gece yaşanır. Dünya kendi ekseni etrafında bu dönüşünü 24 saatte tamamlar. Bu süre bir gün olarak kabul edilir.

Dolanma Hareketi

Dünya kendi etrafında dönme, Güneş’in etrafında dolanma hareketi yapar. Dolanma hareketinin yönü batıdan doğuya doğrudur.

Dünya, Güneş’in etrafındaki dolanımını 365 gün 6 saatte tamamlar. Bu süre bir yıl olarak kabul edilir. Dünya’nın dolanma hareketi sonucunda mevsimler oluşur.

​Dolanma Hareketi

Dünya kendi etrafında dönme, Güneş’in etrafında dolanma hareketi yapar. Dolanma hareketinin yönü batıdan doğuya doğrudur.

Dünya, Güneş’in etrafındaki dolanımını 365 gün 6 saatte tamamlar. Bu süre bir yıl olarak kabul edilir. Dünya’nın dolanma hareketi sonucunda mevsimler oluşur.