afet farkındalığı

Afet Farkındalığı
Melek Ünal

SB.5.2.3. Yaşadığı ilde meydana gelebilecek afetlerin etkilerini azaltmaya yönelik farkındalık etkinlikleri düzenleyebilme

İçindekiler

​Afet Türleri
Doğal Afetler
Beşeri Afetler
Afet planı hazırlamak
Afet çantası hazırlamak videosu
Afetlere Farkındalık kazandırmak için neler yapabiliriz?
Değerlendirme soruları

Afetler ikiye ayrılır

​Beşeri Afetler

​Doğal Afetler

​Yangın

​Çığ

​Sel

​Savaş

​Heyelan

​Nükleer kazalar

​İklim Değişikliği

​Ulaşım kazaları

​Yangın

​Deprem

​Deprem: Yer kabuğundaki kırılmalar nedeniyle oluşur. Binalar yıkılabilir, yollar çatlayabilir, can ve mal kaybına yol açabilir.
Hazırlık için; binaları sağlam inşa etmek, acil durum çantası hazırlamak ve eşyaları sabitlemek gerekir.

​

Sel: Yoğun yağışlar veya nehir taşmaları sonucu meydana gelir. Özellikle alçak alanlarda ciddi hasarlara ve su baskınlarına yol açabilir.
Hazırlık için; sel bölgesinde yüksek yerlere geçiş planı yapmak ve sel suyu tehlikesine karşı önlem almak önemlidir.

​

Yangın: Ormanlarda veya şehirlerde meydana gelebilir. Aşırı sıcak, ihmal veya kazalar yangına yol açabilir.
Hazırlık için; yangın söndürücü bulundurmak ve çıkış yollarını belirlemek önemlidir.

​

Heyelan: Yoğun yağmur veya depremler sonrası toprak kaymasıdır. Eğimli arazilerde meydana gelir ve yapıları tahrip edebilir.
Hazırlık için; heyelan riskli alanlardan uzak durmak ve uyarıları dikkate almak önemlidir.

​

Çığ: Kar yüklü yamaçlarda, kar tabakasının aşağıya doğru kaymasıdır.
Hazırlık için; çığ tehlikesi olan bölgelerde önlemler almak, çığ tatbikatı yapmak önemlidir.

​Yangınlar: Orman yangınları, ev ve fabrika yangınları gibi afetler, çoğunlukla insanların ihmal veya dikkatsizliği sonucu çıkar. Sigara izmariti, yakılan ateşler veya yangın güvenlik önlemlerinin alınmaması gibi nedenler yangınlara yol açabilir.

​Nükleer Kazalar: Nükleer enerji santrallerinde meydana gelen kazalar sonucunda radyasyon yayılabilir. Çernobil (1986) ve Fukuşima (2011) nükleer kazaları bu tür afetlere örnektir.

​

Savaş ve Terör Olayları: Savaşlar, bombalamalar ve terör saldırıları, fiziksel yıkım, can kaybı ve zorunlu göçlere neden olan insan kaynaklı afetlerdir.

​Ulaşım Kazaları: Büyük çaplı trafik kazaları, tren kazaları, uçak kazaları gibi olaylar can kaybına ve çevresel zarara yol açabilir.

​Afet planı hazırlamak, afet öncesinde, sırasında ve sonrasında yapılacak eylemleri belirleyerek kişilerin güvende kalmasını sağlar. İşte adım adım bir afet planı hazırlama rehberi:

1. Olası Afetleri ve Riskleri Değerlendirin

• Yaşadığınız bölgede en çok karşılaşılabilecek afetleri belirleyin (deprem, sel, yangın, heyelan vb.).

• Evinizin, okulunuzun veya iş yerinizin bu afetlerden nasıl etkileneceğini değerlendirin.

2. Acil Durum Toplanma Alanı Belirleyin

• Ev, iş yeri ve okul için güvenli toplanma noktaları belirleyin.

• Mümkünse evin yakınlarında dış mekânda bir acil durum toplanma noktası belirleyin.

• Bu noktayı tüm aile bireylerine veya iş arkadaşlarınıza açıklayın.

3. Acil Durum İletişim Listesi Hazırlayın

• Aile bireyleri, yakınlar ve acil durum numaralarından oluşan bir liste oluşturun.

• Herkesin kolayca ulaşabileceği bir yerde saklayın.

• Ayrıca, şehir dışında bir kişiyi acil durum iletişim kişisi olarak belirleyin. Bu kişi aracılığıyla iletişim sağlayabilirsiniz.

4. Tahliye Yollarını Belirleyin

• Evinizde ve iş yerinizde kullanabileceğiniz en güvenli çıkış yollarını belirleyin.

• Engellere, büyük eşyalara veya tehlike oluşturabilecek yerlere dikkat edin.

• Evinizdeki mobilyaları ve dolapları sabitleyerek çıkış yollarını açık tutmaya çalışın.

5. Afet Tatbikatı Yapın

• Aile bireyleriyle veya iş arkadaşlarınızla yılda birkaç kez tatbikat yapın.

• Çök, kapan ve tutun gibi afet sırasında yapılması gereken hareketleri uygulayın.

• Tatbikat sırasında herkesin planı anladığından ve görevlerini bildiğinden emin olun.

6. Evde ve İş Yerinde Güvenlik Önlemleri Alın

• Eşyaların devrilmesini önlemek için dolap ve rafları sabitleyin.

• Yangın söndürme tüpü bulundurun ve nasıl kullanıldığını tüm bireylere öğretin.

• Gaz, su ve elektriğin nasıl kapatılacağını öğrenin ve bu vanaların yerini ailenizle paylaşın.

7. Acil Durum Bilgilendirme Kanallarını Takip Edin

• Afet durumunda güvenilir bilgi kaynaklarını (AFAD, belediye duyuruları, radyo, yerel haberler vb.) takip edin.

• Telefon veya radyonuzda afet bilgilendirme uygulamaları bulunuyorsa, bu uygulamaları düzenli olarak kontrol edin.

9. Özel İhtiyaçları Planlayın

• Bebekler, yaşlılar veya engelliler gibi özel ihtiyaçları olan bireyler için ek önlemler alın.

• Evcil hayvanlarınız varsa, onlar için de su, yiyecek ve barınma malzemeleri bulundurun.

Afetlere farkındalık kazandırmak için neler yapılabilir?

1. Eğitim Programları Düzenlemek

• Okullarda afet eğitimi dersleri veya modülleri eklemek.

• Afet türleri, korunma yolları ve güvenlik önlemleri hakkında bilgilendirici sunumlar, atölyeler ve interaktif dersler hazırlamak.

• Afet bilincini artıran, özellikle çocuklar için hazırlanmış eğitici çizgi filmler, kitaplar ve afişler oluşturmak.

2. Tatbikatlar Yapmak

• Okullarda, iş yerlerinde ve toplu yaşam alanlarında düzenli olarak afet tatbikatları yapmak. Bu tatbikatlar, deprem, yangın veya sel gibi çeşitli afet senaryolarına göre düzenlenebilir.

• Halkı da içine alan toplu afet tatbikatları ile insanlar afet anında ne yapmaları gerektiğini deneyimleyerek öğrenirler.

3. Toplum İçinde Bilgilendirici Etkinlikler Düzenlemek

• Mahalle bazında eğitim toplantıları düzenlemek, bilgilendirici broşürler dağıtmak ve bilgilendirme seminerleri yapmak.

• Sosyal medya üzerinden, afete hazırlık, güvenlik önlemleri ve afet sonrası yapılması gerekenlerle ilgili düzenli bilgilendirmeler yapmak.

4. Afet Çantası Bilincini Yaygınlaştırmak

• Afet çantası hazırlamanın önemini anlatmak ve çantada bulunması gereken malzemeleri tanıtmak.

• Okul, iş yeri veya mahalle toplantılarında örnek afet çantaları hazırlayarak pratik gösterimler yapmak.

5. Eğitici Videolar ve Dijital İçerikler Hazırlamak

• Afet bilincini artıran kısa videolar, infografikler ve animasyonlar hazırlamak. Bu içerikler özellikle sosyal medya ve televizyonlarda yaygın olarak paylaşılabilir.

• Güvenilir kaynaklardan alınan bilgileri içeriklerle harmanlayarak doğru bilginin yayılmasını sağlamak.

6. Sivil Toplum Kuruluşları ve Yerel Yönetimlerle İş Birliği Yapmak

• Sivil toplum kuruluşları ve belediyelerle birlikte afet bilinçlendirme kampanyaları yürütmek.

• Mahallelerde afet eğitimi sağlayan gezici eğitim araçları veya bilgilendirme stantları kurmak.

7. Okul ve İş Yerlerine Afet Planı Hazırlamak

• Her okul ve iş yerinin afet anında uygulanacak bir acil durum planı olmalıdır. Bu planların belirlenmesi, afişlerle duyurulması ve personele veya öğrencilere tanıtılması önemlidir.

• Tahliye güzergahları, toplanma alanları ve güvenlik prosedürlerinin anlaşılır bir dille açıklanması gerekir.

8. Afet Bilinci Yarışmaları ve Ödüllü Projeler Düzenlemek

• Afet konulu resim, şiir veya kısa video yarışmaları düzenlemek ve kazananları ödüllendirmek.

• Öğrencileri ve gençleri afet farkındalığını artırıcı projeler üretmeye teşvik etmek.

Multiple Select

Aşağıdakilerden hangileri insan kaynaklı olan bir afetlerdir?

• Heyelan

• Çığ

• Nükleer kazalar

• Deprem

• Savaşlar

Categorize

Options (17)

Afet Çantası Hazırlayın

Güvenli bir toplanma yeri belirleyin

Afet planınızı gözden geçirin

İletişim bilgilerinizi güncelleyin

Evdeki tehlikeleri azaltın

Güvenli bir yere sığının

Yardım çağrısı yapın

Yangın güvenliği önlemlerini alın

Elektrik ve gazı kapatın

Panikte kalmayın ve sakin olun

Durumu değerlendirin ve bilgi alın

Yardım kuruluşlarıyla iletişime geçin

Hasar tespit çalışmaları yapın

Psikolojik destek alın

Temizlik ve onarım çalışmalarına başlayın

Güvenli bir şekilde evinize dönün

Gelecek afetler için dersler çıkarın

Bu seçenekleri doğru kategoriler halinde düzenleyin

Afetler öncesinde

Afetler sırasında

Afetler sonrasında