ระบบน้ำเหลือง

​ระบบน้ำเหลือง คือ ???

​ระบบน้ำเหลือง คือ ???

​

• ลำเลียงสารต่าง ๆ กลับเข้าหลอดเลือด

• โดยเฉพาะกรดไขมันและกรีเซอรอล
  ที่บริเวณลำไส้เล็ก

• สร้างภูมิคุ้มกันในร่างกาย เช่น ลำเลียงเซลล์
  เม็ดเลือดขาว กำจัดเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุ

โครงสร้าง​

ระบบน้ำเหลือง

เป็นอย่างไร???

โครงสร้าง​ระบบน้ำเหลืองเป็นอย่างไร???

​

• ประกอบด้วย 3 ส่วนคือ

• 1. น้ำเหลือง (lymph)

• 2. ท่อ หรือ หลอดน้ำเหลือง (lymph vessel)

• 3. อวัยวะน้ำเหลือง (lymph organ)

​ระบบน้ำเหลือง

vs

ระบบหมุนเวียนเลือด

​ระบบน้ำเหลือง

vs

ระบบหมุนเวียนเลือด

• ระบบน้ำเหลืองไม่มีอวัยวะสูบฉีดสารต่าง ๆ

• แต่น้ำเหลืองสามารถลำเลียงไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายได้

• โดยการหดตัวของกล้ามเนื้อเรียบบริเวณหลอดน้ำเหลือง

Multiple Choice

ข้อใดไม่ใช่หน้าที่ของระบบน้ำเหลือง

• ลำเลียงเม็ดเลือดขาว

• ทำลายเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุ

• ต่อต้านทำลายเชื้อโรคที่เข้าสู่ร่างกาย

• ดูดซึมและลำเลียงสารอาหารประเภทกรดอะมิโน

• เป็นแหล่งเจริญของเซลล์เม็ดเลือดขาวลิมโฟไซต์ชนิดที

​1. น้ำเหลือง

​

• ​เป็นของเหลว อยู่ระหว่างเซลล์ หรือรอบเซลล์

• เป็นตัวกลางแลกเปลี่ยนสารต่าง ๆ ระหว่าง เซลล์ และหลอดเลือดฝอย

• มีองค์ประกอบคล้ายพลาสมา

• องค์ประกอบแตกต่างตามที่มาของน้ำเหลือง

• 1.1 น้ำเหลืองจากลำไส้เล็กมีลักษณะคล้ายน้ำนม เป็นบริเวณที่มีไขมันสูง

• 1.2 น้ำเหลืองจากต่อมน้ำเหลืองจะมีลิมโฟไซต์จำนวนมาก

​1. น้ำเหลือง vs พลาสมา

​

• องค์ประกอบที่พบเหมือนกันทั้งในน้ำเหลือง และพลาสมาคือ

  1. น้ำ โปรตีนโมเลกุลเล็ก

  2. กลูโคส เอนไซม์

  3. ฮอร์โมน แอนติบอดี

  4. ไอออนของแร่ธาตุ

• องค์ประกอบที่พบในน้ำเหลือง และแตกต่างจากที่พบในพลาสมา

  คือ โปรตีน ในน้ำเหลืองโมเลกุลเล็กและปริมาณน้อยกว่า ในพลาสมา

​2. หลอดน้ำเหลือง

​

• คล้ายหลอดเลือดดำ เพราะ มีลิ้นทำหน้าที่ป้องกันการไหลย้อนกลับ

• พบได้ทั่วร่างกาย

• หลอดน้ำเหลืองมีขนาดแตกต่างกัน

• หลอดน้ำเหลืองที่เล็กที่สุดคือ หลอดน้ำเหลืองฝอย เป็นท่อปลายตัน

​2. หลอดน้ำเหลือง

​

• หลอดน้ำเหลืองฝอยรวมกันเป็นหลอดขนาดใหญ่ 2 หลอด เพื่อนำน้ำเหลืองเข้าสู่หัวใจ ได้แก่

• 2.1 หลอดน้ำเหลืองทางด้านขวาของลำตัว

• 2.2 หลอดน้ำเหลืองทอราซิก เป็นหลอดน้ำเหลืองขนาดใหญ่ที่สุด
  อยู่บริเวณฐานคอด้านซ้าย

Multiple Choice

หลอดน้ำเหลืองมีลักษณะเหมือนหลอดเลือดชนิดใด เพราะเหตุใด

• ดำ เพราะแรงดันต่ำ

• ฝอย เพราะผนังบาง

• แดง เพราะยืดหยุ่นสูง

• แดง เพราะแก๊สออกซิเจนสูง

• ดำ เพราะมีลิ้นหัวใจอยู่ภายในเป็นระยะ

Multiple Choice

องค์ประกอบใดของน้ำเหลืองแตกต่างจากที่พบในพลาสมา

• น้ำ

• กลูโคส

• โปรตีน

• ฮอร์โมน

• ไอออนของแร่ธาตุ

Multiple Choice

ข้อใดไม่ใช่อวัยวะน้ำเหลือง

• ตับ

• ม้าม

• ต่อมน้ำเหลือง

• ต่อมไทมัส

• ต่อมทอนซิล

​3. อวัยวะน้ำเหลือง

​

• มีบทบาทต่อต้านเชื้อโรค หรือสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกาย

• มี 4 อวัยวะ ดังนี้

  1. ต่อมทอนซิล

  2. ต่อมไทมัส

  3. ต่อมน้ำเหลือง

  4. ม้าม

​3.1 ต่อมทอนซิล (tonsil gland)

​

• เป็นต่อมน้ำเหลือง 2 ต่อม ในช่องปาก

• มีเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์มาก

• ทำหน้าที่ทำลายเชื้อโรคที่เข้าสู่ร่างกาย
  ทาง 1. ทางเดินหายใจ
  2. ทางเดินอาหาร

• ทำหน้าที่ดีที่สุดในช่วงอายุ 4 - 10 ปี หลังจากนั้นจะเล็กลง แต่ยังทำงานอยู่

Multiple Choice

อวัยวะน้ำเหลืองใดสร้างฮอร์โมนไทโมซิน

• ตับ

• ม้าม

• ต่อมน้ำเหลือง

• ต่อมไทมัส

• ต่อมทอนซิล

​3.2 ต่อมไทมัส (thymus gland)

​

• เป็นต่อมไร้ท่อ มีขนาดใหญ่ในวัยทารก

• ลดขนาดเล็กลง และฝ่อในที่สุด

• สร้างเม็ดเลือดขาวลิมโฟไซต์ต่อต้านเชื้อโรค

• ต่อต้านอวัยวะที่ปลูกถ่ายจากผู้อื่น

• สร้างฮอร์โมนไทโมซิน

• หากต่อมไทมัสทำงานผิดปกติ หรือถูกตัดตั้งแต่เด็ก
  ร่างกายจะไม่เเข็งแรง ภูมิต้านทานน้อยและอาจเสียชีวิตได้

​3.2 ต่อมไทมัส (thymus gland)

​

• ฮอร์โมนไทโมซิน

  • สร้างจากต่อมไทมัส

  • ทำหน้าที่กระตุ้นเนื้อเยื่อให้สร้างลิมโฟไซต์ชนิดที

  • เมื่อเซลล์ทีเจริญเต็มที่จะออกไปอยู่บริเวณม้าม และต่อมน้ำเหลือง

  • เพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน

​3.3 ต่อมน้ำเหลือง (lymph gland)

​

• พบตลอดทางเดินของน้ำเหลือง

• ลักษณะคล้ายรูปไข่

• มีเซลล์ลิมโฟไซต์จำนวนมาก

• มีหน้าที่กรองน้ำเหลือง

• ทำลายแบคทีเรีย สิ่งแปลกปลอมต่าง ๆ

• และเซลล์เม็ดเลือดขาวที่หมดอายุ

​3.4 ม้าม (spleen)

​

• เป็นอวัยวะน้ำเหลืองที่ใหญ่ที่สุด

• มีหลอดเลือดจำนวนมากมาเลี้ยง

• ไม่มีหลอดน้ำเหลืองมาเชื่อมต่อ

• ทำหน้าที่สร้างเม็ดเลือดขาวโมโนไซต์และลิมโฟไซต์

• และทำลายเซลล์เม็ดเลือดแดงที่หมดอายุ

Multiple Choice

อวัยวะน้ำเหลืองใดสร้างเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดโมโนไซต์และลิมโฟไซต์

• ตับ

• ม้าม

• ต่อมน้ำเหลือง

• ต่อมไทมัส

• ต่อมทอนซิล

4. การไหลเวียน

ของน้ำเหลือง

​

• น้ำเหลืองจากอวัยน้ำเหลือง

• ถูกดูดซึมเข้าสู่หลอดน้ำเหลือง

• ลำเลียงไปยังด้านขวาของลำตัว --> หลอดทอราซิก

• เข้าสู่หลอดเลือดดำใหญ่เพื่อเข้าสู่หัวใจ

• ทิศทางการไหลเข้าสู่หัวใจทางเดียว

• เมื่อออกจากหัวใจ น้ำเหลืองจะปนกับเลือด

• ส่งไปส่วนต่างๆ ทั่วร่างกาย

• โดยอาศัยระบบหมุนเวียนเลือด