Q3-Modyul2-Pambansang Kita

Pamamaraan at Kahalagahan ng Pagsukat ng Pambansang Kita

​Suriin ang ipinahihiwatig ng larawan

• Ang sistema ng pagsukat sa pambansang kita ay nakapagbibigay ng ideya tungkol sa antas ng produksyon ng ekonomiya sa isang partikular na taon at maipaliwanag kung bakit ganito kalaki o kababa ang produksyon ng bansa.

• Sa paghahambing ng pambansang kita sa loob ng ilang taon, masusubaybayan natin ang direksyon na tinatahak ng ating ekonomiya at malalaman kung may nagaganap na pag-unlad o pagbaba sa kabuuang produksiyon ng bansa.

​ANG KAHALAGAHAN NG PAGSUKAT NG PAMBANSANG KITA

Ayon kay Campbell R. McConnel at Stanley Brue sa kanilang Economics Principles, Problems, and Policies (1999), ang kahalagahan ng pagsukat ng pambansang kita ay ang mga sumusunod:

• Ang nakalap na impormasyon mula sa pambansang kita ang magiging gabay ng mga nagpaplano saekonomiya upang bumuo ng mga patakaran at polisiya na makapagpapabuti sa pamumuhay ng mga mamamayan at makapagpapataas sa economic performance ng bansa.

• Kung walang sistematikong paraan sa pagsukat ng pambansang kita, hakahaka lamang ang magiging basehan na walang matibay na batayan. Kung gayon, ang datos ay hindi kapani-paniwala.

• Sa pamamagitan ng National Income Accounting, maaaring masukat ang kalusugan ng ekonomiya.

​GROSS NATIONAL INCOME GNI

​Dating tinatawag na Gross National Product ay tumutukoy sa kabuuang pampamilihang halaga ng mga produkto at serbisyo na nagawa ng mga mamamayan ng isang bansa.

• halaga ng hilaw na sangkap

• produktong nabuo mula sa impormal na sektor o underground economy

• produktong segunda mano

​Sa pagkuwenta ng GNI, hindi na ibinibilang

​GROSS DOMESTIC PRODUCT

• sumusukat sa kabuuang pampamilihang

  halaga ng lahat ng tapos na produkto at serbisyo na ginawa sa loob ng isang takdang panahon sa loob ng isang bansa.

• Lahat ng mga salik ng produksiyong ginamit upang mabuo ang produkto at serbisyo

  maging ito ay pagmamay-ari ng mga dayuhan na matatagpuan sa loob ng bansa ay kasama dito.

• Kabilang dito ang produksyon ng mga dayuhan na nasa loob ng pambansang ekonomiya.

​Gross National Income

​Gross Domestic Product

​Gawang Pinas

​Gawang Pinoy

​Tatlong pamamaraan ng Pagsukat ng GNI

• Paraan batay sa Paggasta (Expenditure Approach)

• Paraan Batay sa Pinagmulang Industriya (Industrial Origin/ Value Added Approach)

• Paraan Batay sa Kita (Income Approach)

​1. Paraan batay sa Paggasta (Expenditure Approach)

- Ang pambansang ekonomiya ay binubuo ng apat na sektor: sambahayan, bahay-kalakal,

pamahalaan, at panlabas na sektor. Ang pinagkakagastusan ng bawat sektor ay ang sumusunod:

• Gastusing Personal (C) – nakapaloob dito ang mga gastos ng mamamayan tulad ng pagkain, damit,paglilibang, serbisyo ng manggugupit ng buhok, at iba pa. Lahat ng gastusin ng mga mamamayan ay kasama rito.

• Gastusin ng mga namumuhunan (I) – kabilang ang mga gastos ng mga bahay-kalakal tulad ngmga gamit sa opisina, hilaw na materyales para sa produksyon, sahod ng mga manggagawa at ibapa.

• Gastusin ng Pamahalaan (G) – Kasama rito ang mga gastusin ng pamahalaan sa pagsasagawa ng mga proyektong panlipunan at iba pang gastusin nito.

• Gastusin ng Panlabas na sektor (X-M) – makukuha ito kung ibabawas ang niluluwas o export sa inaangkat o import.

• Statistical Discrepancy (SD) – ang anumang kakulangan o kalabisan sa pagkuwenta na hindi malaman kung saan ibibilang. Ito ay nagaganap sapagkat may mga transaksiyong hindi sapat ang

  mapagkukunan ng datos o impormasyon.

• Net Factor Income From Abroad (NFIFA) – tinatawag ding Net Primary Income. Makukuha ito kapag ibinawas ang gastos ng mga mamamayang nasa ibang bansa sa gastos ng mga dayuhang

  nasa loob ng bansa.

​2. Paraan Batay sa Pinagmulang Industriya (Industrial Origin/ Value Added Approach)

Sa paraang ito, kinukwenta ang lahat ng naiaambag ng bawat industriya sa ating bansa. Ang tinutukoy na sektor ng ekonomiya ay agrikultura

(agriculture), kasama ang pangingisda at paggugubat, industriya (industriya) at paglilingkod (service).

​Paraan Batay sa Kita (Income Approach)

​Current o Nominal GNI

​Ito ay Gross National Income sa kasalukuyang

presyo

- kumakatawan sa kabuuang halaga ng mga natapos na produkto at serbisyong nagawa sa loob ng isang takdang panahon batay sa kasalukuyang presyo

​Growth Rate

sumusukat kung ilang bahagdan ang naging pag-angat ng ekonomiya kompara sa nagdaang taon.