khtn

BÀI 4

11

7

? Cho biết số đơn vị điện tích hạt nhân của mỗi nguyên
tử C, Si, O, P, N, S lần lượt là 6, 14, 8, 15, 7, 16. Hãy sắp
xếp các nguyên tố trên theo chiều điện tích hạt nhân tăng

dần từ trái sang phải và từ trên xuống dưới.

C

?

O

Si

?

?

C

N

O

Si

P

S

Gắn các thẻ vào bảng mẫu ở trên từ trái qua phải, từ trên xuống dưới, mỗi thẻ
vào 1 ô theo chiều tăng dần số đơn vị điện tích hạt nhân của các nguyên tố?

1
H

Hydrogen

1

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 1
3
L
iLithium

7

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 1

2
H
eHelium

4

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 2
4
B
e Berylium

9

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 2

5
B

Boron

11

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 3

6
C

Carbon

12

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 4

7
N

Nitrongen

14

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 5

8
O

Oxygen

16

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 6

9
O

Fluorine

19

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 7

10
N
eNeon

20

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 8

11
N
aSodium

23

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 1

12
M
g

Magnesium

24

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 2

13
Al

Aluminium

27

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 3

14
Si

Silicon

28

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 4

15
P

Photsphoru

s 31

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 5

16
S

Sulfur

32

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 6

17
Cl

Chlorine

35,5

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 7

20
Ar

Argon

40

Sè eletron
líp ngoµi
cïng: 8

Thảo luận nhóm và nhận xét về các đặc điểm của bảng sau khi đã sắp xếp:
Sự thay đổi số electron ở lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố trong một hàng khi
đi từ trái sang phải?
Số eletronơtron lớp ngoài cùng của các nguyên tố trong cùng một hàng?

Các nguyên tố trong cùng một

hàng có cùng số lớp eletron

Các nguyên tố trong cùng một
cột có tính chất gần giống nhau

Tìm hiểu thêm

https://www.youtube.com/watch?v=o301G-I8_Vw

https://www.facebook.com/vatlyhoahocsinhhoc/videos/2
338447043138261/

Bảng phân loại tuần hoàn ( dạng bảng ngắn )

Bảng phân loại tuần hoàn ( dạng bảng dài )

NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ

Nguyên tắc 1. Các nguyên tố được sắp xếp theo
chiều tăng dần của điện tích hạt nhânnguyên tử.

Nguyên tắc 2. Các nguyên tố có cùng số lớp electron
trong nguyên tử được xếp thành một hàng, gọi là
chu kì.

Nguyên tắc 3. Các nguyên tố có số electron hóa trị
trong nguyên tử như nhau được xếp thành một cột,
gọi là nhóm.

II.

CÊU T¹O B¶NG TUÇN
HoµN C¸C NGUY£N Tè

HãA HäC

Dựa vào Bảng tuần

hoàn (SGK – T25) em
hãy nêu cấu tạo của
bảng tuần hoàn các
nguyên tố hóa học?

Hình 4.2 cho biết các thông tin gì về nguyên tử

Oxygen?

- Nguyên tử oxygen có
số proton = số eletron = số đơn vị

điện tích hạt nhân = số hiệu

nguyên tử = 8

- Nguyên tố ở ô số 6 có

✔ Ký hiệu hóa học: C
✔ Tên nguyên tố: Carbon
✔ Số hiệu nguyên tử: 6
✔ Khối lượng nguyên tử: 12
✔ Số eletron: 6

- Nguyên tố ở ô số 11 có

✔ Ký hiệu hóa học: Na
✔ Tên nguyên tố: Sodium
✔ Số hiệu nguyên tử: 11
✔ Khối lượng nguyên tử: 23
✔ Số eletron: 11

Quan sát bảng tuần hoàn, cho biết số hiệu nguyên tử, số lớp
electron lần lượt của nguyên tử Carbon (C) và Aluminium (Al) .
Hai nguyên tố đó nằm ở chu kì nào trong bảng tuần hoàn?

+1

+2

+3

+4

+5

+6

H

He
Li

Be

B

C

Bảng tuần hoàn gồm 7 chu kì, chúng ta sẽ
nghiên cứu 3 chu kì đầu tiên.

Chu kì 1 gồm 2 nguyên
tố là H và He. Nguyên
tử của các nguyên tố
này có 1 lớp electron.
Điện tích hạt nhân tăng
từ H là +1 đến He là +2
(hình 3.2).

Chu kì 2 gồm 8 nguyên
tố từ Li đến Ne. Nguyên
tử của các nguyên tố này
có 2 lớp electron. Điện
tích hạt nhân tăng dần từ
Li là +3 đến Ne là +10
(hình 3.3)

Hình 3.3. Mô hình cấu tạo nguyên tử

Lithium và Neon

Chu kì 3 gồm 8 nguyên
tố từ Na đến Ar. Nguyên
tử của các nguyên tố này
có 3 lớp electron. Điện
tích hạt nhân tăng dần từ
Na là +11 đến Ar là +18
(hình 3.4)

Quan sát hình 4.3 (SGK – 27) cho biết
tên, ký hiệu nguyên tử và điện tích hạt
nhân nguyên tử các nguyên tố xung
quanh nguyên tố Carbon?

❖

Liền kề bên trái nguyên tố Carbon là nguyên
tố Boron; ký hiệu là B; điện tích hạt nhân
bằng +5

❖

Liền kề bên trái nguyên tố Carbon là nguyên
tố Nitrogen; ký hiệu là N; điện tích hạt nhân
là +7

❖

Phía bên dưới nguyên tố Carbon là nguyên
tố Silicon; ký hiệu là Si; điện tích hạt nhân
là +14

Hãy cho biết số lớp eletron của

nguyên tử các nguyên tố chu kỳ 3

Chu kỳ 3 gồm các nguyên tố mà

nguyên tử có 3 lớp eletron

+
3

+1
1

+9

+17

Sử dụng Bảng tuần hoàn hãy cho biết
số eletron lớp ngoài cùng của Al và S?

Nguyên tố Al ở nhóm IIIA của BTH

nên có 3 eletron lớp ngoài cùng

Nguyên tố S ở nhóm VIA của BTH

nên có 6 eletron lớp ngoài cùng

Hãy kể tên các nguyên tố thuộc chu kỳ

nhỏ và cùng nhóm với nguyên tố

Beryllium?

Nguyên tố thuộc chu kỳ nhỏ và cùng

nhóm với nguyên tố Beryllium là

Magnesium (Mg)

III.

VÞ TRÝ C¸C NHãM NGUY
£N Tè KIM LO¹I, PHI KIM
Vµ KHÝ HIÕM TRONG

B¶NG TUÇN HoµN

1. C¸c
nguyªn
tè kim

lo¹i

Dùng Bảng tuần hoàn hãy cho biết các nguyên tố kim

loại thuộc nhóm nào của Bảng tuần hoàn?

✔ Hầu hết các kim loại thuộc nhóm IA; nhóm

IIA; nhóm IIIA và một số thuộc nhóm IVA; VA
và VIA của Bảng tuần hoàn

✔ Các nguyên tố kim loại thuộc nhóm IB đến

VIIIB, các nguyên tố lanthanide và actinide
được xếp riêng thành 2 hàng ở cuối bảng

1. C¸c
nguyªn
tè kim

lo¹i

Sử dụng bảng tuần hoàn hãy xác định
vị trí (số thứ tự; chu kỳ; nhóm) của các

nguyên tố Al; Ca; Na

Nguyên

tố

Vị trí

STT

Chu kỳ

Nhóm

Al

13

3

IIIA

Ca

20

4

IIA

Na

11

3

IA

Tính chất nào của nhôm; sắt; đồng
được sử dụng trong các ứng dụng ở

hình 4.6?

1. C¸c
nguyªn
tè phi
kim

Dùng Bảng tuần hoàn hãy cho biết các nguyên tố phi

kim thuộc nhóm nào của Bảng tuần hoàn?

✔ Hầu hết các phi kim thuộc nhóm VIIA; VIA và

VA của Bảng tuần hoàn

✔ Một số nguyên tố thuộc nhóm IVA và IIIA của

Bảng tuần hoàn

✔ Nguyên tố H thuộc nhóm IA của Bảng

1. C¸c
nguyªn
tè kim

lo¹i

Sử dụng bảng tuần hoàn hãy xác định
vị trí (số thứ tự; chu kỳ; nhóm) của các

nguyên tố có tên trong hình 4.7

Nguyên

tố

Vị trí

STT

Chu kỳ

Nhóm

O

8

2

VIA

S

16

3

VIA

Cl

17

3

VIIA

Br

35

4

VIIA

1. C¸c
nguyªn
tè khÝ
hiÕm

Dùng Bảng tuần hoàn hãy cho biết các nguyên tố khí

hiếm thuộc nhóm nào của Bảng tuần hoàn?

✔ Các nguyên tố khí hiếm thuộc nhóm VIIIA của

bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Sử dụng bảng tuần hoàn hãy xác định
vị trí (số thứ tự; chu kỳ; nhóm) của các

nguyên tố Helium; Neon; Argon?

Nguyên

tố

Vị trí

STT

Chu kỳ

Nhóm

He

2

1

VIIIA

Ne

10

2

VIIIA

Ar

18

3

VIIIA

Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

gồm các nguyên tố:

A. Kim loại và Phi kim

B. Phi kim và khí hiếm

C. Kim loại và khí hiếm
D. Kim loại; Phi kim

và khí hiếm

TỔNG
KẾT

Các nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn được sắp
xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử

Các nguyên tố cùng chu kỳ có cùng số lớp eletron.
Các nguyên tố cùng nhóm có tính chất gần giống nhau

Cấu trúc bảng tuần hoàn gồm các ô nguyên tố;
chu kỳ và nhóm

Trong BTH, các nguyên tố kim loại tập trung ở các nhóm IA;
IIA; IIIA và nhóm B. Các nguyên tố Phi kim tập trung ở
nhóm VA; VIA; VIIA, còn các nguyên tố khí hiếm thuộc
nhóm VIIA

Chúc các em học tốt