Planowanie piątek

Zamknięte zakłady żywienia zbiorowego są przeznaczone głównie dla określonych grup konsumentów mających uprawnienia do korzystania z ich oferty.

• oferują wyżywienie całodzienne lub częściowe

• mieć charakter samoobsługowy lub obsługę kelnerską

• są prowadzone w formie stołówki lub bufetu

• mogą mieć zaplecze przy obiekcie świadczącym usługę żywieniową lub obsługiwać je w formie cateringu

Open Ended

W jakiej formie są prowadzone zakłady żywienia zbiorowego (zamknięte)

​Planowanie jadłospisu ułatwiają

Planując żywienie dla określonej grupy konsumentów, należy również ocenić zgodność opracowanego jadłospisu z zasadami żywienia i przewidzianym kosztem. Warto wykorzystać w tym celu program komputerowy do planowania żywienia uwzględniający te elementy i umożliwiający szybkie podsumowanie jadłospisu w formie ,,raportu żywieniowego".

Podczas planowania jadłospisów w żywieniu zbiorowym sieci zamkniętej należy kierować się następującymi podstawowymi zasadami":

1. posilki powinny być podawane w odstępach nie większych niż 3-4 godziny, o tej samej porze,

2. powinno się zadbać o urozmaicenie posiłków, wykorzystując różne produkty i serwując zróżnicowane potrawy,

3. trzeba stosować różne techniki kulinarne, uwzględniając ograniczenia dietetyczne żywionych osób,

Multiple Choice

Jak powinniśmy planować posiłki

• posilki powinny być podawane w odstępach nie większych niż 3-4 godziny, o tej samej porze,

• posilki powinny być podawane w odstępach nie większych niż 5-6 godziny, o tej samej porze,

• posilki powinny być podawane w odstępach nie większych niż 3-4 godziny, o różnej porze,

Multiple Choice

trzeba stosować takie same techniki kulinarne,

• prawda

• fałsz

​4. nie wolno łączyć w jednym posiłku dwóch potraw smażonych,

5. warto zadbać o dobór smaków, zapachów i kolorów pobudzających apetyt (unikać monotonnej kolorystyki posiłków),

6. w każdym posiłku muszą się znaleźć owoce i warzywa,

7. trzeba uwzględnić co najmniej dwie jarzyny we wszystkich daniach obiadowych

8. konieczne jest zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej w posiłkach

9. każdy posiłek musi zawierać pełnowartościowe białko

10. warto pamiętać o sezonowości surowców,

11. każdy posiłek musi zawierać pełnowartościowe białko

12. trzeba unikać planowania potraw bardzo pracochłonnych i bardzo kosztownych,

13. w żywieniu zbiorowym zaleca się opracowywać jadłospisy 10- lub 14-dniowe.

Multiple Choice

trzeba uwzględnić co najmniej dwa owoce we wszystkich daniach obiadowych

• prawda

• fałsz

Multiple Choice

każdy posiłek musi zawierać pełnowartościowe białko

• prawda

• fałsz

Multiple Choice

w żywieniu zbiorowym zaleca się opracowywać jadłospisy 3- lub 5-dniowe.

• prawda

• fałsz

​Liczba posilków w ciągu dnia zależy od wieku żywionych osób i od typu żywienia (calodzienne czy częściowe). Dzieciom i młodzieży zaleca się podawanie czterech, a nawet pięciu posilków, dorośli mogą zaś spożywać trzy posiłki dziennie. Pracownicy fizyczni oraz sportowcy powinni rozłożyć swoją rację pokarmową na cztery do pięciu posiłków. Dotyczy to także osób starszych i będących na diecie. Liczba zaplanowanych w ciągu dnia posiłków powinna uwzględniać procentowy rozkład energii

Fill in the Blank

dorośli mogą spożywać ...... posiłki dziennie

​Dzieci w wieku 1 – 3 lat Ich zapotrzebowanie na energię jest wysokie, gdyż dzieci te rosną i wykazują dużą aktywność fizyczną. Ponieważ przewód pokarmowy tych dzieci nie jest jeszcze całkiem wykształcony, dlatego posiłki powinny być łatwostrawne, o niezbyt wysokiej zawartości błonnika pokarmowego. Posiłki powinny zawierać pełnowartościowe białko, odpowiednią ilość witamin i składników mineralnych, przede wszystkim wapnia i żelaza. W żywieniu dzieci w tym wieku powinny dominować produkty mleczne (mleko, twaróg, serki homogenizowane, jogurt), chude mięso i jego przetwory (szczególnie drób), ryby, rozdrobnione delikatne warzywa, łatwostrawne produkty zbożowe (jasne pieczywo, płatki i ryż).

​Dzieci w wieku przedszkolnym Wymagają urozmaiconych posiłków, uwzględniających coraz więcej potraw spożywanych tradycyjnie przez ludzi dorosłych (mogą już właściwie jeść wszystko to, co dorośli). Dieta ich nie powinna być jednak zbyt tłusta i ciężkostrawna. Należy ograniczyć potrawy smażone, tłuste mięsa, kremy, sosy, ostre przyprawy. Wiek od 3 do 6 lat jest okresem kształtowania się upodobań i nawyków żywieniowych. Dzieci te należy zachęcać do spożywania nowych potraw i ograniczać im spożycie słodyczy (nie podawać ich przed posiłkami). Przyzwyczajać do spożywania dużych ilości warzyw i owoców oraz mlecznych deserów. Stwarzać miłą, pogodną atmosferę podczas jedzenia. Nie karcić niejadków za zbyt powolne lub niechętne jedzenie. Nie namawiać do spożycia całej porcji, gdy dziecko nie chce jeść.

​Dzieci i młodzież w wieku szkolnym 13- 15 lat Doskonały okres na kształtowanie żywieniowych nawyków. Młodzież w tym okresie wchodzi w okres pokwitania, w wyniku którego ich zapotrzebowanie na energię, pełnowartościowe białko, witaminy i składniki mineralne gwałtownie się zwiększa. Objawia się to wzrostem apetytu. W tym okresie u dziewcząt mogą rozwinąć się skłonności i anoreksji. Posiłki powinny być podawane regularnie. Zaleca się spożywanie mlecznych napojów fermentowanych (jogurty, kefiry), serki homogenizowane i desery mleczne, mleko UHT w małych kartonikach, owoce, soki owocowe lub owocowo –warzywne, wody mineralne.

​Młodzież (16- 20 lat) jest bardzo aktywna fizycznie i jednocześnie obciążona intensywna pracą umysłową, dlatego jej żywienie powinno zaspakajać zapotrzebowanie na energię i wszystkie składniki odżywcze. Posiłki powinny być regularne, urozmaicone, z odpowiednią ilością produktów energetycznych, wysokobiałkowych, witamin i składników mineralnych. Jest to okres budowania maksymalnej masy kostnej. Nieracjonalne diety odchudzające mogą w tym wieku poważnie zaszkodzić. Racje pokarmowe chłopców powinny być bardziej obfite, gdyż nadal intensywnie rosną. Potrzebują spożywać produkty węglowodanowe. Dziewczęta kończą okres, ich zapotrzebowanie na składniki energetyczne i odżywcze spada. W tym wieku należy ograniczać spożywanie: posiłków typu fast food o wysokiej zawartości tłuszczu i soli (frytki, hamburgery, pizza, chipsy), a także nadmiernej ilości słodyczy, produktów typu snack bogatych w cukier lub tłuszcz.

​W żywieniu osób dorosłych najistotniejsze są zrównoważony bilans energetyczny i utrzymywanie właściwej masy ciała. Sposób żywienia powinien być dostosowany do wieku, płci, stanu fizjologicznego, masy ciała, intensywności wykonywanej pracy. Zakazane jest spożywanie bardzo tłustych (są trudno trawione) i obfitych posiłków. Wskazane jest ograniczenie nasion roślin strączkowych, gdyż są ciężko strawne i wywołują wzdęcia oraz produktów skrobiowych. Dieta powinna być dobrze zbilansowana i urozmaicona, wzbogacona błonnikiem. Zaleca się ciemne pieczywo, grube kasze, warzywa i owoce, chude mięsa, wędliny, jaja, sery.

​W starzejącym się organizmie zachodzi wiele zmian (utrata wody przez starzejące się tkanki, zwiększone odkładanie się związków nieorganicznych i organicznych w naczyniach krwionośnych, zmiany czynnościowe układu krążenia, upośledzenie wydzielania soku żołądkowego oraz aktywności enzymów trawiennych, zaburzenia wchłaniania składników mineralnych. W żywieniu osób starszych, w przypadku zmniejszenia aktywności fizycznej należy obniżyć wartość energetyczną pożywienia. Osobom starszym zaleca się: spożywanie do 6 posiłków dziennie o małej objętości, ograniczenie spożycia cukru i tłuszczów, spożywanie pełnowartościowego białka, np. sery, uwzględnianie warzyw i owoców. Potrawy powinny być rozdrobnione, smaczne, dobrane kolorystycznie, estetycznie podane, przede wszystkim gotowane. W znacznym stopniu należy ograniczyć, a nawet wykluczyć smażenie i duszenie. Wskazane jest stosowanie przypraw naturalnych.