ŚRODKI STYLISTYCZNE (POETYCKIE)

ŚRODKI STYLISTYCZNE
(POETYCKIE)

​OPR. MGR IGA ZAWADSKA

Czym są środki stylistyczne?

Środki stylistyczne, inaczej środki poetyckie lub środki artystycznego wyrazu, najczęściej spotyka się w literaturze, głównie w poezji. To elementy języka, które mają na celu wywołanie określonych emocji oraz pobudzenie wyobraźni odbiorcy. 

Istota i funkcje

• środki stylistyczne pozwalają w sugestywny i oryginalny sposób wyrażać myśli i uczucia nadawcy. 

• środki stylistyczne są zabiegami artystycznymi stosowanymi na różnych poziomach języka: brzmienia, tworzenia wyrazu, słownictwa, składni zdania, znaczeń wyrazów.

• wyrażenie emocji, rozbudzenie emocji u odbiorcy wiersza, pobudzenie wyobraźni czytelnika, budowanie nastroju w utworze, budowanie świata przedstawionego.

Multiple Choice

W którym rodzaju literackim pojawiają się środki stylistyczne?

• Liryce

• Epice

• Dramacie

• W każdym rodzaju

Multiple Choice

Kto w utworze lirycznym opowiada o swoich przeżyciach?

• narrator

• podmiot liryczny

• autor

Multiple Choice

Które elementy nie należą do liryki?

• rytm

• rymy

• epitety

• narrator

Multiple Select

Zaznacz gatunki liryczne

• hymn

• tren

• fraszka

• legenda

Multiple Choice

Rodzaje literackie to

• tragedia, powieść, dramat

• epopeja, epika, poezja

• liryka, epika, dramat

• fraszka, liryka, proza

Multiple Choice

W liryce dominują

• uczucia, emocje, refleksje

• akcja, opisy

• dialogi

• monologi

Multiple Choice

Który element należy do liryki?

• narrator

• tekst poboczny

• fabuła

• podmiot liryczny

Multiple Choice

Jakie dzieło najłatwiej przerobić na piosenkę i dlaczego?

• wiersz, ponieważ zazwyczaj jest rytmiczny i rymowany

• komedię, bo będzie śmiesznie

• powieść, bo jest długa

Multiple Choice

Rodzaj literacki, który obejmuje utwory ukazujące uczucia, myśli, przeżycia wewnętrzne, wrażenia podmiotu lirycznego to:

• epika

• liryka

• dramat

Multiple Select

Gatunkami lirycznymi są

• epopeja

• hymn

• pieśń

• komedia

• tren

Multiple Choice

W wersie "Tak mi zaśpiewał wiatr jesienny w polu" znajduje/ą się:

• pytanie retoryczne i metafora

• metafora i epitet

• tylko epitet

• personifikacja i epitet

Multiple Choice

Fragment: "Litwo! Ojczyzno moja!" to:

• epitet

• porównanie

• anafora

• apostrofa

Multiple Choice

Powtórzenie na początku kolejnych wersów tego samego słowa, zdania nazywamy...

• anaforą

• epiforą

• apostrofą

• powtórzeniem

Multiple Choice

Niekiedy jedno poetyckie zdanie zawiera różne środki stylistyczne. "Góry nad wodą klęczą jak praczki" jest jednocześnie...

• epitetem i porównaniem

• uosobieniem i porównaniem

• porównaniem i ożywieniem

Multiple Choice

Wyrazy typu: bum, brzdęk, szum to...

• epitety

• metafory

• wyrazy dźwiękonaśladowcze

Multiple Choice

Wskaż słowa charakterystyczne dla porównania

• więc, zatem, toteż

• jak, niby, na kształt

• porównuje, opisuje, wygląda

• ale, jednakże, choćby

Multiple Choice

[...] posłuchajmy, jak bije olbrzymie, zielone serce przyrody" podkreślony fragment to przykład na:

• metaforę

• ożywienie

• uosobienie

• epitety

Multiple Choice

Jak nazywamy przypisywanie rzeczom, zjawiskom, zwierzętom cech człowieka?

• personifikacja

• ożywienie

• przenośnia

Multiple Choice

Pytanie retoryczne to:

• Najważniejsze pytanie

• Pytanie, na które pytający nie oczekuje odpowiedzi

• Pytanie bez znaczenia

• Dodatkowe pytanie

Multiple Choice

"Drzew płynące morze" to:

• porównanie

• epitet

• ożywienie

• metafora (przenośnia)

Multiple Choice

Personifikacja to:

• Powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na końcu kolejnych segmentów wypowiedzi.

• Nowo utworzony wyraz.

• Nadanie przedmiotom nieożywionym, roślinom, zjawiskom lub ideom cech ludzkich; uosobienie.

Multiple Choice

"Miasto ze snu się budzi" to:

• uosobienie

• porównanie

• ożywienie

• wyraz dźwiękonaśladowczy

Multiple Choice

"Chmurki [...] jako trzody owiec na murawie śpiące" to:

• ożywienie

• uosobienie

• porównanie

• apostrofa

Multiple Choice

Wyrażenie "samotny wędrowcze" to...

• epitet i apostrofa

• metafora

• epitet

• personifikacja

Multiple Choice

Zestawienie:
chaos - porządek
to...

• Synonimy

• Antonimy

Multiple Choice

Wyraz nowo utworzony w danym języku, często na potrzeby konkretnego utworu literackiego nazywamy

• epitetem

• archaizmem

• neologizmem

• metaforą

Multiple Choice

Wyrażenie typu: "czarny śnieg", "biały kruk", "żywy trup" to...

• epitet

• metafora

• przenośnia

• oksymoron

Multiple Choice

Odmiana metafory, która polega na nadaniu przedmiotom, zjawiskom, pojęciom cech istot żywych to...

• Personifikacja

• Animizacja

Multiple Choice

Odmiana metafory, która polega na nadaniu przedmiotom, zjawiskom, pojęciom, zwierzętom cech właściwych tylko ludziom to...

• Personifikacja

• Animizacja

Multiple Choice

Rymy o układzie: aabb nazywamy

• krzyżowymi

• parzystymi

• okalającymi

Multiple Choice

Rymy o układzie: abab nazywamy

• krzyżowymi

• parzystymi

• okalającymi

Multiple Choice

Rymy o układzie: abba nazywamy

• krzyżowymi

• parzystymi

• okalającymi

Multiple Choice

Epitet to?

• o nadanie przedmiotom, zjawiskom przyrody, pojęciom cech istoty żywej

• to określenie rzeczownika, najczęściej wyrażone przymiotnikiem; określa cechy, a także stosunek mówiącego do kogoś lub czegoś

• to niecodzienne połączenie słów, w którym zyskują one nowe znaczenie, różniące się od dosłownego

Multiple Choice

Dumny jak paw

• Metafora

• Porównanie

• Rym

• Epitet

Multiple Choice

"Deszcz marzy" to:

• Metafora

• Epitet

• Porównanie

• Personifikacja

Multiple Choice

"Stroma góra" to:

• Porównanie

• Epitet

• Metafora

• Personifikacja

Multiple Choice

"Groźny smok" to:

• Metafora

• Personifikacja

• Epitet

• Rym

Multiple Choice

"Morze obietnic " to:

• Personifikacja

• Metafora

• Epitet

• Rym

Multiple Choice

Aeroplan, najpiękniejszy ptak biały,

leci w oddal, ponad chmur szarzyznę -

Ma skrzydła jak szarańcza. Jest jak orzeł śmiały.

• 1 epitet

• 2 epitety

• Metafora

• 2 porównania i 3 epitety

Multiple Choice

Słów nam brak,

bo tak

szczęśliwie

szepcą ptaki gadatliwe,

że to znów pogoda

i w zagrodach kwitnie mak

• Personifikacja

• Epitet

• Rym

• Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe

Multiple Choice

Znajdź epitet.

• mądry chłopiec

• oczy jak węgielki

• wierzba zapłakała

Multiple Choice

Znajdź porównanie.

• czarne oczy

• oczy czarne niczym noc

• noc oczu

Multiple Choice

Znajdź onomatopeję.

• otoczyła skrzydłami

• furtka nocy

• trzask drzwi

Multiple Choice

Znajdź metaforę.

• pamiątka rodzinna

• przeraźliwy gwizd

• utonął w jej oczach

Multiple Choice

Znajdź uosobienie.

• wierzba płacząca

• drzewa szumiące

• ptaki ćwierkające

Multiple Choice

Ożywienie to inaczej:

• antropomorfizacja

• animizacja

• aglomeracja

Multiple Choice

Znajdź metaforę.

• pod firanami oczu perły

• brak mi ciebie

• posmutniał na twarzy

Multiple Choice

Uosobienie to inaczej:

• prolongata

• personalizacja

• personifikacja

Multiple Choice

Powtórzenie na początku wersu tego samego wyrazu lub wyrazów to:

• anafora

• epifora

• zmora

Multiple Choice

Epitet to:

• powtórzenie tego samego słowa kilkakrotnie

• określenie rzeczownika

• odmiana przez przypadki

• koniugacja

Multiple Choice

Wskaż epitet

• zieleniec z zazdrości

• zazieleniły się łąki

• zielono mi w głowie

• zielony las

Multiple Choice

Animizacja to

• porównanie czegoś do zwierzątka

• nadanie przedmiotom cech istot żywych

• dbanie o przyrodę

• nakręcenie filmu animowanego

Multiple Choice

Wskaż personifikację

• To ważna persona.

• Personalnie czuje się atakowany.

• Parsknął śmiechem cały sad.

• Jacek sadzi kwiatki.

Multiple Choice

Onomatopeja to

• neologizmy poetyckie

• fonologia

• słowotwórstwo

• dźwiękonaśladownictwo

Multiple Choice

Wskaż, gdzie są same onomatopeje

• ćwierka, ćwierć, pukanie, pustelnik

• puk, puk, szelest, świst, kapanie

• pustak, plastelina, pukanie, przyjść

• warczenie, wiatrówka, wiersz, wierszokleta

Multiple Choice

Rymy aabb to

• przeplatane

• parzyste

• okalające

• żadne

Multiple Choice

Przeniesienie części zdania z jednego wersu do następnego, w celu uwydatnienia słowa lub grupy słów to:

• prozaizm

• kolokwializm

• przerzutnia

• anafora

Multiple Choice

Onomatopeją nie jest:

• hau hau

• dom trzeszczy

• samochód jedzie

• deszcz pluszcze

Multiple Choice

"Kamień poruszył się gwałtownie" to przykład

• ożywienia

• uosobienia

• onomatopei

• epitet

Multiple Choice

Mój Panie! to przykład

• tylko epitetu

• epitetu i apostrofy

• tylko apostrofy

• apostrofy i onomatopei

Multiple Choice

Kim jest podmiot liryczny?

• odbiorcą wiersza

• osobą mówiącą w wierszu

• adresatem wiersza

Multiple Choice

Wskaż składnik porównania

• jaka?

• jak

• jakie?

Multiple Select

Wyraz psisko to:

• porównanie

• zdrobnienie

• zgrubienie

Multiple Choice

Bezpośredni zwrot do adresata, to:

• apostrofa

• anafora

• animizacja

Multiple Choice

"wysoki jak brzoza, głupi jak koza" to:

• metafora

• porównanie

• uosobienie

Multiple Choice

"potok gwarzy, gada" to:

• uosobienie

• ożywienie

• porównanie

• epitet

Multiple Choice

"Oddzielili cię, syneczku, od snów, co jak motyl drżą,

haftowali ci, syneczku, smutne oczy rudą krwią,

malowali krajobrazy w żółe ściegi pożóg,

wyszywali wisielcami drzew płynące morze."

K.K. Baczyński, Elegia o... [chłopcu polskim]

Podany fragment reprezentuje...

• lirykę

• epikę

• dramat

Multiple Choice

Celem poezji nie jest:

• wzruszenie czytelnika

• budowanie nastroju

• opowiadanie o wydarzeniach

• przekazywanie refleksji

Multiple Choice

Wers to:

• inaczej zwrotka

• linijka tekstu

• inaczej strofa

• wcięcie w tekście

Multiple Choice

Malutki - króciutki to:

• rym męski

• rym żeński

• rym gramatyczny

Multiple Choice

Krowa - głowa to:

• rym męski

• rym dokładny

• rym niedokładny

Multiple Select

W liryce występuje narrator

• prawda

• fałsz

Multiple Select

W dramacie wypowiada się podmiot liryczny

• prawda

• fałsz

Multiple Select

Język poezji jest metaforyczny

• prawda

• fałsz

Multiple Select

Wiersz biały ma rymy

• prawda

• fałsz

Multiple Select

Wiersz wolny ma nieregularną budowę

• prawda

• fałsz

Multiple Select

Rym parzysty ma układ abab

• prawda

• fałsz

Multiple Select

Wiersz ciągły nie ma podziału na zwrotki

• prawda

• fałsz