Pang-unang Pagsusulit at Pagtalakay sa Kabanata 1 - 10

Multiple Choice

Ang karwaheng victoria na lulan si Padre Damaso ay nagpapakita ng katapangan na

naglilingkod sa simbahan.

• TAMA

• MALI

Reorder

Ayusin ang pagkakasunod-sunod ng pangyayari sa mga kabanata 1-4 ng Noli Me Tangere.

• Ang kabanata ay nagsisimula sa isang marangyang handaan sa bahay ni Kapitan

  Tiago, isang mayamang Pilipino, upang salubungin ang pagdating ni Crisostomo

  Ibarra, isang binatang nag-aral sa Europa. Sa pagtitipon, iba't ibang paksa ang

  tinalakay, kabilang ang kalagayan ng mga Pilipino, ang pagkakaalis ni Padre

  Damaso bilang kura paroko, at ang monopolyo ng tabako. Nagkaroon ng mainit na

  talakayan sa pagitan ni Padre Damaso at ng tenyente ng gwardiya sibil, si Tinyente

  Guevarra, tungkol sa parusa sa mga erehe.

• Sa pagdating ni Ibarra, ipinakilala siya ni Kapitan Tiago bilang anak ng kanyang

  nasirang kaibigan na si Don Rafael Ibarra. Nagkaroon ng tensyon sa pagitan ni Ibarra at

  ni Padre Damaso nang tumanggi ang pari na makipagkamay sa binata.

• Sa hapag-kainan, nagpatuloy ang mga pag-uusap at ang mga kilos ng bawat panauhin

  ay nagpakita ng kanilang mga katangian. Si Padre Damaso ay patuloy na nagpapakita

  ng kanyang kapangyarihan at pagmamataas, samantalang si Ibarra naman ay

  nagbahagi ng kanyang mga karanasan sa Europa. Naging malinaw na wala siyang

  kaalaman sa tunay na dahilan ng pagkamatay ng kanyang ama.

• Ang kabanata ay nagpapakita ng pagkakaiba ng pananaw ni Ibarra at ni Padre Damaso

  tungkol sa kalayaan at sa papel ng mga Pilipino sa lipunan. Naniniwala si Ibarra sa

  edukasyon at pag-unlad ng bayan, samantalang si Padre Damaso ay nagpapakita ng

  kanyang pagkamuhi sa mga Pilipino at sa kanilang kultura.

1

2

3

4

• 1
• 2
• 3
• 4

Reorder

Ayusin ang pagkakasunod-sunod ng pangyayari sa mga kabanata 5- ng Noli Me Tangere.

• Sa kabanatang ito, nagkaroon ng pagkakataon si Ibarra na mag-isip ng malalim tungkol

  sa kanyang mga pangarap para sa kanyang bayan. Pinangarap niyang magkaroon ng

  isang paaralan at isang simbahan na magiging simbolo ng pag-unlad at pagkakaisa.

• Ang kabanata ay naglalarawan ng pagkatao ni Kapitan Tiago, isang mayamang Pilipino

  na may malaking impluwensya sa lipunan. Ipinakita ang kanyang kahinaan at ang

  kanyang pagiging biktima ng mga pari.

• Ang kabanata ay nagpapakilala kay Maria Clara, isang magandang dalaga na

  minamahal ni Ibarra. Nagkaroon ng pag-uusap sina Ibarra at Maria Clara tungkol sa

  kanilang pag-ibig at sa kanilang mga pangarap.

• Sa kabanatang ito, nagbalik ang mga alaala ni Ibarra tungkol sa kanyang ama at sa

  mga pangyayaring naganap bago siya umalis patungong Europa. Naalala niya ang

  pagkakaibigan ng kanyang ama kay Kapitan Tiago at ang pagkamatay ng kanyang ama

  na pinagbintangang erehe.

1

2

3

4

• 1
• 2
• 3
• 4

Multiple Choice

Kasundo si Kapitan Tiyago ng simbahan at pamahalaan dahil sunud-sunuran lamang sa kagustuhan nila.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

Naghandog ng isang magarbong pagtitipon si Kapitan Tiyago sa kanyang sariling tahanan upang

__________.

• Papurihan ang mga kaibigang Prayle

• Pasayahin ang kanyang anak na si Maria Clara

• Parangal sa pagbabalik ni Crisostomo Ibarra

• Pasalamatan ang mga kaibigan sa negosyo

Multiple Choice

Nais ni Ibarra na makapagpatayo ng paaralan upang __________.

• maiwasan ang di nila pagkakaunawaan ni Padre Damaso

• makabayad sa mga taon na siya ay nawala dito sa bansa

• masunod ang kagustuhan ng kanyang ama na maging huwaran

• matulungan ang mga kababayang walang kakayahang makapagpaaral

Multiple Choice

Don Rafael; masipag at may magandang pakikitungo sa kapwa: Don Saturnino;_____________.

• lubhang masipag sa kabila ng pagkakaroon ng mapusok at malupit na kalooban

• ang nakabili sa buong lupain ng bayan ng San Diego

• may magandang kamay sa pagtatanim ng iba’t ibang uri ng halaman

• hindi sang-ayon sa mga maling pamamalakad ng pamahalaang Kastila

Multiple Choice

Ang tahanan ni Kapitan Tiyago ay sinasabing bukas sa lahat ng uri ng tao. Ano ang sinisimbolo ng pahayag?

• Larawan ng isang masaya at matagumpay na buhay ng mga Pilipino noon

• Pilipinas na kahit sinong dayuhan ay maaaring magtungo maliban sa Tsino

• Kumakatawan sa mga pag-uugaling natutunan ng mga Pilipino sa mga ninuno

• Imahen ng pagiging marangal at huwaran sa pagtanggap ng mga panauhin

Multiple Choice

Ang San Diego ay maihahambing sa _________.

• ITALYA

• ROMA

• PILIPINAS

• TSINA

Multiple Choice

Si Don Rafael ay pinagbintangan ni Padre Damaso nang hindi pangungumpisal at

pinaratangang erehe at pilibustero.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

Tinatawag na pilibustero ang laban sa pamahalaan o taong may malayang isipan.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

Ang pagpatay ni Kapitan Tiyago ng mga kandilang itinulos ni Maria Clara para kay Ibarra.

• Panalanging mapahamak si Ibarra upang makapaghanap ng mas mayamang Kastila

• Pagmamalasakit sa anak na si Maria Clara sapagkat nag-iisang anak ito

• Pagsunod sa kura upang maprotektahan si Maria Clara

• Pagsang-ayon sa kagustuhan ni Padre Damaso nang makapaghanap ng binatang Kastila

Multiple Choice

Anong bilang at pamagat ng Kabanata ang tinutukoy ng pahagayg?

Nagpapakita ng pagbabalik - tanaw sa nakaraan upang maipakita ang kalagayan ng lugar na pinag-ugatan kung may pagbabago o pag-unlad.

• KABANATA 4 - EREHE AT PILIBUSTERO

• KABANATA 5 - ISANG BITUIN SA GABING MADILIM

• KABANATA 7 - SUYUAN SA ASOTEA

• KABANATA 8 - MGA ALAALA

Multiple Choice

Namamahala at nagpapaputok ng kanyon kapag may digmaan o ang taong nakaalitan ni Don

Rafael.

• HUWEPE

• ARTILYERO

• PILIBUSTERO

• EREHE

Multiple Choice

Bumalik si Crisostomo sa San Diego dahil sa kasabikang makita si Maria Clara.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

Ano ang nais na ipahiwatig ng pahayag?

Pagtatalo sa pag-upo sa kabisera ng mga prayle

• Pagkakaroon ng hidwaan ng mga prayle

• Pagpapakita ng kapalaluan

• Pag-aagawan sa kapangyarihan

• Pagtatagisan ng kaalaman

Multiple Choice

Ang erehe ay naglalarawan sa mga taong may kakaibang paniwala na madalas na salungat sa nakaugaliang paniniwala na natutunan sa mga simbahan.

• TAMA

• MALI

Bahay

ni

Kap

.

Tiyago

Pilipinas

Bukas sa mga
interesadong

dayuhan ngunit hindi
sa sariling komersiyo

Hindi bukas sa
makabago at

mapangahas na

kaisipan

MGA ISYUNG
PANLIPUNAN

▪ LABIS-LABIS NA

PAGHAHANDA

▪ PANG-AALIPUSTA SA KAPWA
▪ PAKTATAKWIL SA LAHING

PINAGMULAN

▪ PAGKAKAROON NG KAISIPANG

KOLONYAL

MENSAHE NG KABANATA

Makikta

sa

kabanatang

ito

ang

hindi

magandang

pag-uugali ng

ilang

Pilipino.

Katulad ni Padre Damaso na mapangutya sa
mga Pilipino, ngunit siya pala mismo ay
mayroong

mga

katiwaliang

ginagawa.

Madalas, ang mga taong mapangdusta sa
iba ay mas marumi pa sa mga inaakusahan
nila.

KABANATA 2

SI CRISOSTOMO IBARRA

“Mga Ginoo, sa Alemanya ay
may kaugalian na kapag ang
isang estranghero ay
dumarating sa isang pagtitipon
at walang magpakilala sa
kanya sa iba, ay sinasabi niya
ang kanyang pangalan at
nagpapakilala.” - Crisostomo
Ibarra

Ang bayan ay nangangailangang
gumamit ng mga banyagang
pamamaraan ngunit hindi pamalit sa
mabubuting nakagisnan.

“Maligayang pagdating sa
inyong bayan at sana ay higit
kayong
maging mapalad kaysa sa
inyong ama!” – Tenyente
Guevarra

Alisin sa pagkapahiya ang binata at
pagpapakita ni Rizal na ang mga
tauhan at opisyal ng pamahalaan ay
dapat na kumampi sa mga
karaniwang tao at sa liberal na
kaisipan.

•LABIS NA PAGKAINGGIT SA KAPWA
•CRAB MENTALITY

MGA ISYUNG PANLIPUNAN

KABANATA 3 – ANG HAPUNAN

• Ang pag-uunahan nina Padre

Damaso at Padre Sibyla sa
kabisera ng hapag-kainan.
(nanalo si Padre sibyla)

• Ipinahain ni Kapitan Tiago ang

Tinolang Manok (paboritong
ulam ni Ibarra)

• Ikinagalit ni Padre Damaso na

ang napunta sa kanya ay ang
makunat na leeg ng manok at
maraming gulay.

• Ang mga masasamang parinig

ni Padre Damaso sa mga
indiong nag- aaral sa ibang
bayan.

“Walang naging kabuluhan
ang pag-aaksaya mo ng
kayamanan upang natutunan
ang ganyang kaliit na bagay.
Kahit sinong bata sa paaralan
ay alam iyan.” – Padre Damaso

Sa kapanahunan ng mga
prayle, ang pag-aaral ay hindi
dapat bigyan ng sapat na
pondo.

“Bago ko ang dalawin ang
bansa sinisikap kong pag-
aralan muna ang kanilang
kasaysayan, ang kanilang
Exodo…” _ Crisostomo
Ibarra

“Namasid ko ang
kasaganahan o kahirapan ng
bawat bayan ay dahilan sa
taglay nilang kalayaan o
pinagkakaabalahan.” _
Crisostomo Ibarra

Pagtuklas na sa likod na
pagkakatatag ng bansa ay dumaan
muna ito sa pagsubok na positibo at
kolektibong tinugunan ng mamayan.

Huwag umasang
magkakaroon ng kaunlaran
hangga’t hindi natutuhang
tumayo sa sariling paa bilang
malayang bansa.

MENSAHE NG KABANATA

• NAPAKAHALAGA SA ISANG TAO ANG
MATUTUHAN KUNG PAANO MAKISAMA SA
IBANG TAO DAHIL DARATING ANG ORAS NA
KAKAILANGANIN MO NG TULONG NILAAT
UPANG HINDI KA MAGKAROON NG KAAWAY.
MAHALAGA RIN ANG PAGIGING MAKABAYAN
KAHIT MAY HINDI MAGANDANG NAIDULOT
ANG ISANG TAO SA IYO.

Don Rafael Ibarra

Pilibustero – taong

humihimok sa

kaisipang laban sa

pamahalaan

Erehe – taong
nagkasala sa

simbahan

KAWALANG

KATARUNGAN

https://kwong14.wordpress.com/2012/08/03/rafael-malas/

“Dito po’y kailangang
mabilanggo upang
maging marangal.” –
TenyenteGuevarra

Samantalang namamanghang
tinitingnan angangkawalanng
pagbabagosabayangwalang
namamalaginghindinababago.

Maraming mga nagaganap na
pagbabago sa bayan sa
larangan ng pulitika
pero hindi naman sumusulong
sa larangan ng ekonomiya.

Sa isang lipunan na pinaghaharian
ng kabulukan, ang mga mararangal
na kumakalaban sa kabulukang
iyon ay nanganganib na mapatapon
sa bilangguan.

Angnakahahabagnataongiyonay walang
pinag-aralannaagadnahalatang
mgaIndio; para sakanilaay hindi
karaniwannaangisangKastilaay hindi
marunongbumasaat
sumulat. –TenyenteGuevarra

Ang mga Espanyol kahit
walang pinag-aralan ay
nagkakaroon ng trabaho sa
pamahalaan.

SA

GABING
MADILIM

KABANATA 5

Sa tinuluyangsilidniCrisostomo ay
iba–ibangpangitainangnakitaniya
sakanyangisipan. Nagingabalang
lubhasamalupitat malungkotna
kapalarangsinapitng kanyangama

Mas nangibabaw ang
pag-aalala sa ama at
hindi napag-ukulan na ng
pansin si Maria Clara.

MENSAHE NG
KABANATA

• SA KABILA NG MGA
PINAGDARAANAN SA BUHAY,
LAGING MAYROONG ISANG
BITUIN NA SUMISIMBOLO SA
BAGONG PAG-ASA. KAHIT MAY
PAGSUBOK NA HINAHARAP,
MAYROON NAMANG MGA
DAHILAN PARA MAHANAP
ANG KAGANDAHAN NG
BUHAY.

Pandak, maputi ang kulay ng
balat, bilog ang katawan at
mukha dahil sa katabaan, na ayon
sa kaniyang mga tagahanga
ay biyaya ng langit; at galing sa
dugo ng mga maralita ayon
naman sa kaniyang mga kalaban.

Yumaman dahilan sa
pagsasamantala sa mga
mahihirap. Mayroon kakayahan
na pigain ang kahuli-hulihang
sentimo mula sa bulsa ng mga
Pilipinong naghihikahos sa
buhay.

Ang kanyang salapi ay siyang
nananalangin para sa kanya...

Nakikiayonsiyasamgapumipintas
samgaPilipino, palibhasa’y
ipinalalagayniyanghindisiya
Pilipino.

MENSAHE NG
KABANATA

Hindi mababago ng salapi
o ng anumang uri ng
kapangyarihan ang
pagkatao ng isang
nilalang, magbihis ka man
ng ginto sa loob ay tanso
ka pa rin.

KABANATA 7

USAPAN SA ASOTEA

“Ang pag-ibig sa iyo at ang pag-ibig
ko sa aking tinubuan ay nagiging
isang-isa lamang.” – Crisostomo
Ibarra

Dalawang tapat na pag-ibig
ang ipinapakita dito ni Rizal -
sa bayan at sa minamahal

Sa paliwanag sa sulat ng ama ni
Ibarra ay ipinapakita na
katungkulan ng mga kabataan ang
mag-aral sa agham ng
pamumuhay upang higit na
mapaglingkuran ang bayan. Hindi
kailanman makapaglilingkod ng
epektibo sa bayan ang mga
kabataang mangmang.

Liham ni Don Rafael para sa
anak na si Crisostomo

“Ang kinabukasan ay nagbubukas para sa iyo at
sa akin ay nagsasara; ang mga pag-ibig mo ay
sumisilang at ang akin ay unti-unti nang
napapawi; sumusulak ang init sa iyong dugo at
ang panlalamig ay pumapasok na sa akin, ngunit
gayunman ikaw ay umiiyak, hindi ka marunong
isakripisyo ang kasalukuyan alang-alang
sa isang makabuluhang kinabukasan para sa
sarili at sa iyong bayan!” – Don Rafael
(Nilalaman ng liham)

Pagpapakasakit para sa
isang kinabukasan na may
kabuluhan para sa sarili at
sa
Bayan.

MENSAHE NG
KABANATA

MINSAN AY KAILANGAN
MAGPARAYA AT ISANTABI
ANG MGA IBANG BAGAY.
MAYROONG TAMANG ORAS
NA NAKALAAN PARA SA
LAHAT NG MGA HANGARIN.

KABANATA 8-MGA ALAALA

Karitongbatakng hindi natitigatigat
walangpakialamnamgakalabawna
parangbang nagpapalipasoraslamangsa
paghilang mgamabibigatnadalahin
samantalangnag-iisip.

Ang komersiyo ng Pilipinas ay
itinulad ni Rizal sa kariton na hila ng
kalabaw. Ang kariton ay simbolo ng
komersiyo na hinihila ng mga taong
walang pakialam na nagpapalipas
lamang ng oras.

Angmgadaangiyonay hindipa
nalalataganng mgabato. Kapag
sumikatnangmagkasunodsadalawang
araway nagigingalikaboknaat kapag
umulannamannangisangaraway
nagigingisanglawa.

Bilanggonanagpipisonat
nakahanay, kinalboangulo, angsuotna
baroay maikliangmanggasat
angsalawalay hanggangtuhod

Kalagayan ng mga bilanggo na
pinagtatrabaho para sa mga
gawaing bayan.

Kalagayan ng kalsada sa Pilipinas
na ugat na dinadaluyan ng mga
kalakal ng bayan.

“Ang karunungan ay para sa tao,
ngunit huwag mong kalilimutang
natatamo lamang ito ng mga may
puso.” - Gurong Pari

“Ginto ang sinadya ng mga banyaga sa
iyong bayan, kaya pumaroon ka rin sa
kanilang bayan upang tumuklas ng
ginto.” - Gurong Pari

Pag

-

uugnay

sa

Kasalukuyan

MENSAHE NG
KABANATA

• HUWAG GAWING
HADLANG ANG NAKIKITA
AT NARARANASANG
KAHIRAPAN UPANG
MAKAMIT ANG
PANGARAP NA GUSTONG
MAIBIGAY SA INANG
BAYAN. BAGKUS, DAPAT
NATIN ITONG GAMITING
INSPIRASYON.