กล้องโทรทัศน์

นายอำพร ทองอาจ

นักวิชาการศึกษา

​กล้องโทรทรรศน์ (Telescope)

กล้องโทรทรรศน์ หรือ กล้องดูดาว

เป็นทัศนูปกรณ์ซึ่งประกอบด้วย เลนส์นูน 2 ชุด
ทำงานร่วมกัน หรือกระจกเงาเว้าทำงาน
ร่วมกับเลนส์นูน

• เลนส์นูนหรือกระจกเงาเว้าขนาดใหญ่ที่อยู่ด้านใกล้วัตถุทำหน้าที่รวมแสง ทำให้มองเห็นวัตถุที่มีแสงน้อย

• เลนส์นูนที่อยู่ใกล้ตาทำหน้าที่เพิ่มกำลังขยาย ทำให้มองเห็นรายละเอียดของวัตถุมากขึ้น

​กล้องโทรทรรศน์ (Telescope)

อุปกรณ์ที่สำคัญของกล้องโทรทรรศน์คือ เลนส์นูน มีหน้าที่รวมแสงให้มาตกที่จุดโฟกัส (Focus) เราเรียกระยะทางระหว่างจุดกึ่งกลางของเลนส์กับจุดโฟกัสว่า "ความยาวโฟกัส" (Focal length)

• หากใช้เลนส์นูนส่องมองวัตถุที่มีระยะใกล้กว่าความยาวโฟกัส เลนส์นูนจะช่วยในการขยายภาพ 

• หากใช้เลนส์นูนส่องมองวัตถุที่มีระยะไกลกว่าความยาวโฟกัส เลนส์นูนจะช่วยในการรวมแสง แล้วให้ภาพหัวกลับ ดังภาพ

​หลักการทำงานกล้องโทรทรรศน์ (Telescope)

1. กล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสง
2. กล้องโทรทรรศน์แบบสะท้อนแสง
3. กล้องโทรทรรศน์แบบผสม

ประเภทของกล้องโทรทรรศน์

• เป็นกล้องที่ใช้เลนส์นูนในการรวมแสง

• มีขนาดเล็ก เนื่องจากเลนส์นูนมีโพกัสยาว

• ใช้สำหรับศึกษาวัตถุที่สว่างมากๆ

• เลนส์ที่ใช้เป็นเลนส์อรงค์ มีคุณสมบัติในการแก้ความคลาดสี

กล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสง

• หรือ กล้องโทรทรรศน์แบบนิวโทเนียน

• ใช้กระจกเว้าทำหน้าที่เลนส์ใกล้วัตถุแทนเลนส์นูน รวบรวมแสงส่งไปยังกระจกทุติยภูมิ สะท้อนลำแสงให้ตั้งฉากออกมาที่เลนส์ตาที่ติดอยู่ข้างลำกล้อง

• มีกำลังรวมแสงสูง ทำให้สามารถมองเห็นวัตถุที่ความสว่างน้อยและไกลมาก

กล้องโทรทรรศน์แบบสะท้อนแสง

• เป็นกล้องโทรทรรศน์แบบสะท้อนแสงที่ใช้การสะท้อนแสงกลับไปมาเพื่อให้ลำกล้องมีขนาดสั้นลง

• ใช้กระจกนูนเป็นกระจกทุติยภูมิช่วยบีบลำแสงทำให้ลำกล้องสั้นกระทัดรัด

• สำหรับใช้สำรวจวัตถุขนาดเล็ก เช่น ดาวเคราะห์ เนบิวลาและกาแล็กซีที่อยู่ห่างไกล

กล้องโทรทรรศน์ชนิดผสม

ทบทวนความรู้

Multiple Choice

หากเราต้องการตั้งกล้องโทรทรรศน์ดูดวงจันทร์ควรใช้กล้องแบบใด

• แบบหักเหแสง

• แบบสะท้อนแสง

• แบบผสม

Multiple Choice

ถ้าต้องการสังเกตวัตถุที่มีความสว่างน้อยและอยู่ไกลมาก เช่น เนบิวลาและกาแล็กซี  ควรใช้กล้องแบบใด

• แบบหักเหแสง

• แบบสะท้อนแสง

• แบบผสม

Multiple Choice

กล้องประเภทใด ไม่เหมาะสำหรับสังเกตุวัตถุขนาดใหญ่ เนบิวลาและกาแล็กซี ที่อยู่ใกล้

• แบบหักเหแสง

• แบบสะท้อนแสง

• แบบผสม

• ฐานระบบขอบฟ้า อัลตาซิมุธ (Alt-azimuth Mount) มีแกนหมุน 2 แกนตามระบบพิกัดขอบฟ้า คือ แกนหมุนในแนวนอนในแนวระดับสำหรับปรับค่ามุมทิศ (Azimuth)  และแกนหมุนในแนวดิ่งสำหรับปรับค่ามุมเงย (Altitude)

ฐานตั้งกล้องโทรทรรศน์

• ฐานระบบศูนย์สูตร (Equatorial Mount) มีแกนหมุน 2 แกนตามระบบศูนย์สูตร  การติดตั้งฐานครั้งแรกจะต้องตั้งให้แกนไรท์แอสเซนชัน (RA) ชึ้ไปยังจุดขั้วฟ้าเหนือ ซึ่งเป็นจุดศูนย์กลางทรงกลมฟ้า (ใกล้ดาวเหนือ) ส่วนแกนเดคลิเนชัน (Dec) จะติดตั้งกล้องโทรทรรศน์ส่องไปยังเป้าหมายที่ต้องการ

ฐานตั้งกล้องโทรทรรศน์

การหากำลังขยาย ของกล้องโทรทรรศน์

ทดสอบหากำลังขยาย ของกล้องโทรทรรศน์

Multiple Choice

กล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสงมีความยาวโฟกัสของเลนส์วัตถุ 1200 MM ความยาวโฟกัสของเลนส์ตา 30 MM กล้องมีกำลังขยายกี่เท่า

• 30 เท่า

• 40 เท่า

• 50 เท่า

• 60 เท่า

Multiple Choice

กล้องโทรแบบสะท้อนแสงมีความยาวโฟกัสของเลนส์วัตถุ 1016 MM ความยาวโฟกัสของเลนส์ตา 15 MM กล้องมีกำลังขยายกี่เท่า

• 0.015 เท่า

• 67 เท่า

• 68 เท่า

• 70 เท่า

Multiple Choice

กล้องโทรแบบผสมมีความยาวโฟกัสของเลนส์วัตถุ 2500 MM ความยาวโฟกัสของเลนส์ตา 30 MM กล้องมีกำลังขยายกี่เท่า

• 83 เท่า

• 84 เท่า

• 90 เท่า

• 0.012 เท่า

 

เปรียบเทียบกำลังขยายของกล้องโทรทรรศน์

1.  ให้นักเรียนประกอบกล้อง

2. ต้องกล้องและวาดภาพที่เห็นผ่านกล้องลงในคู่มือ

กิจกรรม

Draw

วาดภาพที่เห็นผ่านกล้องโทรทรรน์