ทัศนธาตุ

ทัศนธาตุ
visual element

ทัศนธาตุ (Visual Element) คือ สิ่งที่เป็นปัจจัยของการมองเห็นในผลงานทัศนศิลป์ อันประกอบไปด้วย จุด เส้นรูปร่าง รูปทรง น้้าหนักอ่อน-แก่ พื้นที่ว่าง พื้นผิว และสี เป็นสิ่งที่ศิลปินน้ามาใช้ในการสร้างสรรค์ ผลงาน เพื่อสื่อความหมายตามแนวคิด โดยน้าทัศนธาตุ มาประกอบให้เข้ากันและเกิดการรวมตัวกันอย่าง สมบูรณ์

​

​ทัศนธาตุ

​ ทัศนธาตุที่เล็กที่สุด ไม่มีมิติ ไม่มความกว้างและความยาว เมื่อนำจุดมาเรียงต่อกันจะทำให้เกิดเป็นเส้นขึ้น

จุด (point)

​ เส้นคือจุดเริ่มต้นของงานทัศนศิลป์ทุกประเภท เพราะเวลาที่เราจะเริ่มต้นร่างภาพเราจะเริ่มจากการวาดให้เกิดเป็นเส้นก่อน
เส้นจะมีลักษณะหมายรูปแบบและเส้นแต่ละชนิดจะให้ความรู้สึกที่แตกต่างกัน เช่น
-เส้นตรงแนวตั้ง
-เส้นตรงแนวนอน
-เส้นเฉียง
-เส้นโค้ง
-เส้นประ
-เส้นฟันปลา เป็นต้น

เส้น (Line)

​ ลักษณะของเส้นตรงแนวตั้งจะให้ความรู้สึกมั่งคง แข็งแรง ถาวร สง่างาม

​​เส้นตรงแนวตั้ง

​ ลักษณะของเส้นตรงแนวนอนจะให้ความรู้สึกราบเรียบ สงบนิ่ง ไม่เคลื่อนไหว กว้างขวาง

​​เส้นตรงแนวนอน

​ ลักษณะของเส้นโค้งจะให้ความรู้สึกถึงการเคลื่อนไหว ไม่มีที่สิ้นสุด ความต่อเนื่อง และความอ่อนช้อย

​​เส้นโค้ง

​ ลักษณะของเส้นเฉียงจะให้ความรู้สึกไม่มั่นคง ไม่แข็งแรง โน้มตัว รู้สึกไม่ปลอดภัย

​​เส้นเฉียง

ลักษณะของเส้นฟันปลา จะให้ความรู้สึกถึงความอันตราย ของแหลมคม น่ากลัว วิตกกังวล

​​เส้นประ

​ สีมีความสำคัญคือทำให้ภาพหรือผลงานทางศิลปะเกิดอารมย์แและความรู้สึกแตกต่างกัน สีต่าง ๆ จะเกิดจากการผสมกันของแม่สี หรือสีขั้นที่ 1 และสีขั้นที่ 2 และแบ่งสีเป็น 2 วรรณะ คือ วรรณะร้อนและวรรณะเย็น
วรรณะร้อนจะทำให้เกิดความรู้สึกร้อน อบอ้าว ไม่สบายตัว ฉูดฉาด แสบตา วรรณเย็น จะให้ความรู้สึกเย็นสบาย สบายตา ชึ่มชื่น สดใส

สี (colors)

​ แสงและเงา มีความสำคัญกับการสร้างสรรค์งานทันศิลป์ทุกชนิด เนื่องจากแสงและเงาทำให้ภาพเกิดความสมจริง(เหมือนจริง)มากยิ่งขึ้น ซึ่งบุคคลที่จะเริ่มฝึกทักษะทางศิลปะจะต้องฝึกการวาดเส้น (drawing) เพื่อฝึกน้ำหนักให้เกิดความสมจริงมากที่สุด

แสง-เงา (shade&shadow)

​ พื้นผิวคือทัศนธาตุที่ส่งผลต่ออารมณ์มากที่สุดทั้งการมอง และการสัมผัส พื้นผิวจะทำให้เกิดความรู้สึกแตกต่างกันไปแต่ละบุคคล และสำคัญต่อการสร้างสรรค์งานทัศนศิล์ทุกแขนง เนื่องจากทำให้การสร้างสรรค์ดึงอารมณ์ความรู้สึกของผู้ชมได้ดีที่สุด

พื้นผิว (texture)

​ พื้นที่ว่างในทัศนธาตุ มีความสำคัญต่องานทัศนศิลป์ทุกประเภท เนื่องจากว่างานทัศนศิลป์จะต้องมีพื้นที่เหลือไว้ให้ภาพไม่ดูอึดอัด แออัด หรือมากจนเกินพอดี ดังนั้น การมีพื้นที่ว่างให้ผลงานจะทำให้ผลงานเกิดความโล่งและสบ่ยตามากยิ่งขึ้น

พื้นที่ว่าง (space)