BÀI 3. PHẦN MỀM MÃ NGUỒN MỞ VÀ PHẦN MỀM CHẠY TRÊN INTERNET

PHẦN MỀM NGUỒN MỞ

VÀ PHẦN MỀM

CHẠY TRÊN INTERNET

BÀI 3

Phần mềm nguồn mở là gì?

Lợi ích của cộng đồng
trong việc chia sẻ

mã nguồn?

1. Phần mềm nguồn mở

a. Phân loại phần mềm theo cách chuyển giao sử dụng: theo chiều
hướng “mở dần” như sau:

1st

2nd

3rd

Bán phần mềm dưới

dạng mã máy

Cho sử dụng phần mềm
miễn phí có điều kiện
hoặc không điều kiện,
không cung cấp mã

nguồn

Cho sử dụng phần mềm tự
do, cung cấp cả mã nguồn

để có thể sửa, nâng cấp,
phát triển và chuyền giao
(phân phối) lại phần mềm

Hãy thảo luận xem lợi ích của người dùng được tăng dần như thế nào theo hướng mở nói trên.

1st

Phần mềm thương mại (commercial

software):

• Để bán.

• Hầu hết là nguồn đóng (mã máy).

• Ví dụ: Microsoft Office, Photoshop,…

2nd

Phần mềm tự do (free software):

• Miễn phí, tự do sử dụng

• Thường ở dạng mã máy, không cung cấp mã

nguồn

3rd

Phần mềm nguồn mở (open
source software):

• Tự do

• Cung cấp cả mã nguồn, có thể tự

sửa đổi, cải tiến, phân phối lại theo
“giấy phép” thích hợp

b. Giấy phép đối với phần mềm nguồn mở

Giấy phép công cộng GNU GPL là giấy phép
điển hình đối với phần mềm nguồn mở. Nó
đảm bảo quyền tiếp cận của người sử dụng
đối với mã nguồn để dùng, thay đổi hoặc phân
phối lại; đảm bảo quyền miễn trừ của các tác
giả tham gia phát triển, đảm bảo sự phát triển
bền vững của phần mềm nguồn mở bằng cách
công bố rõ ràng các thay đổi của các phiên
bản và buộc phần phát triển dựa trên phần
mềm nguồn mở theo giấy phép GPL cũng phải
mở theo GPL.

Phần mềm thương mại -

Phần mềm nguồn mở

Word, Excel, PowerPoint

Windows

IOS

Oracle, SQL server

Photoshop

2. Vai trò của phần mềm thương mại và phần
mềm nguồn mở

Write, Calc và Impress

Linux và các phiên bản (Ubuntu, Red Hat,…)

Android

MySQL, PostGreSQL

GIMP

Hãy thảo luận xem phần mềm nguồn mở có thay thế hoàn toàn được phần
mềm thương mại hay không? Tại sao?

Open Ended

Theo em phần mềm nguồn mở có thay thế hoàn toàn được phần mềm thương mại hay không? Tại sao?

Hãy thảo luận xem phần mềm nguồn mở có thay thế hoàn toàn được phần mềm thương mại hay không? Tại sao?

Gợi ý trả lời:

Phần mềm nguồn mở đã mang lại cho cộng đồng phát triển phần mềm và người dùng những giải pháp phần mềm tốt với đầu tư thấp. Hầu như lĩnh vực nào của tin học cũng có các phần mềm nguồn mở có thể thay thế được các phần mềm nguồn đóng.

Nhưng nếu cấm luôn phần mềm thương mại thì điều gì sẽ sảy ra?

Phần mềm nguồn mở không thay được phần mềm thương mại, vì các tổ chức làm phần mềm sẽ không còn và khó có thể có giải pháp phần mềm cho những yêu cầu có đặc thù riêng. Người sử dụng thông thường có thể gặp khó khăn mà không được hỗ trợ khi sử dụng các phần mềm nguồn mở.

Phần mềm thương mại

Ưu điểm:

• Phần mềm « đặt hàng » đáp ứng nhu cầu

riêng và người dùng được hỗ trợ kĩ thuật

• Phần mềm « đóng gói » có tính hoàn chỉnh

cao, đáp ứng nhu cầu rộng rãi

Vai trò:

• Là nguồn thu nhập chính của các tổ chức,

cá nhân làm phần mềm chuyên nghiệp

• Góp phần tạo ra thị trường phần mềm

phong phú, đáp ứng nhu cầu riêng của cá
nhân, tổ chức và các nhu cầu chung của xã
hội

Phần mềm nguồn mở

Ưu điểm:

• Phần mềm nguồn mở có chi phí thấp, minh

bạch, không phụ thuộc nhiều vào nhà cung
cấp

Vai trò:

• Giúp những người có nhu cầu được sử

dụng phần mềm dùng chung chất lượng
tốt, ổn định với chi phí thấp

Cho ví dụ về phần mềm thương mại (đóng
gói và đặt hàng) và phần mềm nguồn mở.

3. Phần mềm chạy trên internet

Phần mềm chạy trên Internet là gì? Em
hãy cho một ví dụ về phần mềm như vậy.
Hãy nêu ưu điểm của phần mềm chạy trên
Internet.

Open Ended

Phần mềm chạy trên Internet là gì? Em hãy cho một ví dụ về phần mềm như vậy.
Hãy nêu ưu điểm của phần mềm chạy trên Internet.

Phần mềm chạy trên internet

- Được hiểu là phần mềm cho phép sử dụng qua

internet mà không cần cài đặt vào máy tính.

- Ví dụ: phần mềm mạng xã hội, thư điện tử,

mua sắm trực tuyến,…

Ưu điểm:

• Có thể sử dụng ở bất cứ đâu, bất cứ nơi nào,

bất cứ máy tính nào miễn là có kết nối
Internet.

• Chi phí rẻ hoặc không mất phí.

Em hãy nêu tên một phần mềm trực tuyến
khác với các phần mềm đã nêu trong bài.

LUYỆN TẬP

Open Ended

Có thể nói “Phần mềm nguồn mở ngày càng phát triển
thì thị trường phần mềm thương mại càng suy giảm” hay
không? Tại sao?

Có thể nói “Phần mềm nguồn mở ngày càng phát triển
thì thị trường phần mềm thương mại càng suy giảm” hay
không? Tại sao?

Không có bằng chứng nào cho thấy phần mềm nguồn mở phát triển sẽ hạn
chế phần mềm thương mại. Hai loại phần mềm cùng phát triển và phần mềm
thương mại thường tăng nhanh hơn vì các nhu cầu có tính riêng biệt rất
phong phú hơn hẳn những nhu cầu chung trong khi đó các phần mềm
nguồn mở thường đáp ứng những công việc chung, nhiều người cần.

Open Ended

Phần mềm ở các máy ATM
có phải là phần mềm trực
tuyến không?

Phần mềm ở các máy ATM
có phải là phần mềm trực
tuyến không?

Phần mềm rút tiền ở các máy ATM
không thuộc phần mềm trực tuyến. Để
đảm bảo bảo mật, mạng ATM không
sử dụng mạng internet công cộng mà
sử dụng mạng diện rộng riêng của
ngân hàng.

VẬN DỤNG

Em hãy tìm hiểu trên Internet và cho biết tên một số phần
mềm đồ họa nguồn mở và một số phần mềm đồ họa
thương mại.

- Phần mềm đồ họa nguồn mở: GIMP, Paint, Inkscape, …

- Phần mềm đồ họa thương mại: Photoshop, Adobe InDesign, AutoCAD, …

Nói chung, các môi trường lập trình trên ngôn ngữ
Python đều không có chức năng biên dịch để chuyển mã
nguồn thành mã máy. Các chương trình Python đều ở
dạng mã nguồn. Liệu có thể coi mọi phần mềm viết bằng
Python đều là phần mềm nguồn mở hay không?

Tùy thuộc vào tác giả có cho
phép người dùng được sử dụng
mã nguồn để sửa đổi, chuyển
giao hay không.

HƯỚNG DẪN GHI BÀI